bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > SAĞLIK > Sağlığımız > Ağız, Diş Sağlığı ve Diş Bakımı

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 02-05-2010, 03:24   #1 (permalink)
 
daywest - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Arrow Dişözü Enfeksiyonlarının İhtilatları

Yıkılmış bir dişin enfeksiyonu yayılıcıdır.
Diş-diş yuvası bağına ulaşarak asivegen ive-gen ya da irinli diş-diş yuvası eklemi iltihabına yolaçabilir. Enfeksiyon daha sonra komşu hücresel bağdokusuna ve kök ucu çevresine ulaşarak önce sınırlı sonra yaygın ve süreğen hücresel bağdokusu iltihabına ya da yaygın irinleşmeye yolaçar. Bu da dışa açılmaya doğru gelişir.
Enfeksiyon apansızın kök ucu çevresi kemik dokusuna ulaşıp kemik iltihabına doğru gelişebilir.
Diş-diş yuvası eklemi iltihabı da süregenleşip önce bir granülom daha sonra da bir kist oluşturabilir. Enfeksiyon odağından uzakta da (odak kökenli enfeksiyon) belirtiler oluşur: Septisemiler; böbrek belirtileri.
Kemik iltihabını çeşitli hücresel bağdokusu iltihaplarını süreğen enfeksiyonları (granülom ve kist) ve odak kökenli enfeksiyonları bu bölümde diş-diş yuvası eklemi iltihabını ise diş-diş yuvası bağı hastalıkları bölümünde inceleyeceğiz.
Diş kökenli kemik iltihabı
Kemik iltihabı (osteit) kemik dokunun iltihaplanmasıdır.
Dişözü enfeksiyonunun sık raslanan ihtilatlarındandır.
Nedenler
Çoğunlukla kemik iltihabı enfeksiyona uğramış dişin kök ucuna yerleşir; yani kökeninde mikrop vardır. Ayrıca mukozadaki bir bozun hücresel bağdokusu iltihabı ya da irinli bir kist de diş kökenli kemik iltihabına yolaçabilir. Diş çekilmesi sırasında diş kemeri (kemik) kenarında bir kırık oluşması da enfeksiyonun buraya kolayca yerleşmesine ve bir kemik iltihabının belirmesine neden olur.
Teşhis
Başlangıç belirtileri diş-diş yuvası eklemi iltihabı belirtileridir: Diş yuvasında oynar ağrılıdır; hasta «dişleri uzuyormuş» duygusuna kapılır. Sonra genel belirtiler ortaya çıkar: 39-395°C ateş; uykusuzluk ve iştahsızlık. Ağrılar şiddetli zonklayıcıdır. Diş yuvasında sallanır; komşu mukozada da belli bir nokta kabarmış ve ağrılıdır.
Röntgen filminde kök ucunun da hastalandığı görülür: Doku ölümüne uğramış dişin kök ucunda parlak küçük bir gölge saptanır.
Teşhis genel belirtilere (ateş) ve röntgen filmine dayanılarak konur.
Evrim
Kemik iltihabı tedavi edilmezse artık beslenemeyen ölmüş kemik bölümünün atılmasına doğru gelişir. Bu evrim sonucunda röntgen filminde kireçten yoksun bir şeritle çevrili parlak bir bölge (ölü kemik) görülür. Bu ölü bölümün atılması ayları hattâ yılları bulabilir. Buna paralel olarak iltihap odağı ya deriye ya da mukozaya açılır.
Hastalığın öteki biçimleri
Kemik iltihapları kök ucu çevresine (merkezi) ya da tıkız doku tabakasına yerleşebilirler. İvegen ya da süreğen biçimde gelişebilirler.
Ayrıca kemik iltihabı sınırlı ya da yaygın olabilir. Yaygın olması ender raslanan bir durumdur; bu durumda ölü kemik bölümünün atılması süreci sınırlı değildir ve büyük kemik parçalarının ölümüne ulaşır.
Ayırıcı teşhis
Kemik iltihabının hiçbir zaman genel belirtilere yolaçmayan yalın diş-diş yuvası eklemi iltihabından ve genel belirtilerin kemik iltihabına oranla daha az belirgin olduğu hücresel bağdokusu iltihaplarından ayırdedilmesi gerekir.
Tedavi
Ölü kemik bölümünün atılmasından önce başlanmalı ve neden olan diş güçlü bir antibiyotik tedavisi eşliğinde çıkarılmalıdır.
Ölü kemik bölümü atılmağa başlamışsa cerrahi girişimle bütün ölü kemik bölümünün ve alttaki dişlerin çıkarılması gerekir. Enfeksiyon odağı böylece çıkarıldıktan sonra dışa açılma (yani irinli akıntı) kendiliğinden yiter.
Hücresel bağdokusu iltihapları
Hücresel bağdokusu kas gruplarını ve kasların aralarındaki boşlukları dolduran bağdokusudur. Hücresel bağdokusu iltihabı (selülit) kanlanma artışları ve yaygın irinler kapsar.
Nedenler
İrinli ve ivegen kök ucu diş-diş yuvası eklemi iltihabı ile kök ucu çevresi bozunları enfeksiyonun komşu hücresel dokuya yayılmasıyla hücresel bağdokusu iltihabı oluşturabilirler.
Alt akıl dişinin çıkması da bir hücresel bağdokusu iltihabına yolaçabilir.
Ayrıca enfeksiyon bir diş çekimi ya da taş temizleme sırasında diş destek dokusundaki bir cepten çevreye yayılabilir. Genel zayıflık şeker hastalığı ya da frengi gibi hastalığın ortaya çıkışını kolaylaştırıcı genel etmenler de vardır.
Teşhis
Hücresel bağdokusu iltihapları üç grupta toplanabilir: Sınırlı hücresel bağdokusu iltihapları; yaygın ve yayılmış hücresel bağdokusu iltihapları; süreğen hücresel bağdokusu iltihapları.
Sınırlı hücresel bağdokusu iltihapları
Seröz ve irinli hücresel bağdokusu iltihabı olarak ikiye ayrılırlar.
• .Seröz hücresel bağdokusu iltihabı
Bu hastalıkta yüzdeki çukurcukları dolduran bir kabarıklık saptanır. Deri gergin ve pembeleşmiştir. Dokunulduğunda ağrı uyanmaz. Bu şişkinliği ivegen ya da irinli bir diş-diş yuvası eklemi iltihabı nöbeti izler. Genel belirtiler yoktur.
• İrinli hücresel bağdokusu iltihabı
Hücresel bağdokusunun irinli ve sınırlı iltihabıdır. «Sıcak apse» diye de adlandırılır. Diş-diş yuvası eklemi iltihabı belirtileri şiddetlenir ağrı sürekli ve zonklayıcıdır. Dişin çevresi kanlanması artmış kırmızı bir doku tabakasıyle kaplıdır. Elle dokunma ağrı uyandırır. Elle muayenede yerel sıcaklığın arttığı saptanır ve evrim sırasında ortaya çıkan çalkantı duyusu algılanır. Çene kilitlenmesi (trismus) ve hasta diş ne kadar gerideyse o kadar şiddetli olan bir yutma güçlüğü saptanır. Ateş 38°C’a yükselir bitkinlik ve uykusuzluk belirir.
Yaygın ve yayılmış hücresel bağdokusu iltihapları
Yaygın hücresel bağdokusu iltihabı ağız tabanının kangrenli asivegen hücresel bağdokusu iltihabıdır; yayılmış hücresel bağdokusu iltihabında ise irinlenme ortaya çıkar. Her ikisi de yayılma eğilimleriyle nitelenirler.
Yaygın hücresel bağdokusu iltihabı
Ağız tabanında sert bir şişkinlik belirmesiyle taban hacminin hızla artmasına yolaçar. Başlangıcı ağrılı değildir; ama yutma güçlüğü konuşma güçlüğü ve çene kilitlenmesi vardır.
Genel belirtiler çok önemlidir: Yüz solgun ya da toprak rengindedir; solunum sıktır; ateş 38-40°C’ı bulabilir. Hasta kaygılıdır ve hiç uyumaz.
Klasik yaygın hücresel bağdokusu iltihabı Lud-wig anjinidir; bu hastalıkta şişkinlik önce dilaltı bölgesinde yerleşir sonra çenealtı kenarı boyunca yayılır.
A. Sağlam bir dişin tanımı
— 1. Mine.— 2. Dişeti.—3. Dişözü.— 4. Kök.— 5. Diş yuvası kemiği.—

B. Diş-özü iltihabı.
— 1. Çürük.— 2. Mine.— 3. Dişeti.—4. Dişözü.— 5. Kök.— 6. Diş yuvası kemiği.— 7. Çü-rük.
C. Kist ya da granülom oluşumu.
— 1. Çürük.— 2. Dişözü.— 3. Kist ya da granülom.
Yayılmış hücresel bağdokusu iltihabı. İrinlidir; ödem sert değildir bütün yüzü kaplar. Süreğen hücresel bağdokusu iltihapları
Bunlar ivegen sınırlı hücresel bağdokusu iltihabının gelişmiş biçimidir. Deri altında belirgin sert hareket ettirilemiyen süreğen sınırlı bir deri şişkinliği biçiminde ya da bir şişkinliğin tepesinde yerleşmiş bir dışa açılma biçiminde belirebilir. Elle bastırıldığında az miktarda irinli-seröz bir sıvı çıkar.
Evrim
Tedavi edilmezlerse şöyle gelişirler:
— sınırlı seröz hücresel bağdokusu iltihabı sı-nırlı-irinli hücresel bağdokusu iltihabına doğru gelişir; bu da sonradan süreğen hücresel bağdokusu iltihabına dönüşür;
— yaygın hücresel bağdokusu iltihabı genel durumun kötüleşmesi (solunum bozuklukları) ve bitkinlikle hızla gelişir ve birkaç günde ölüme yolaçar;
— yayılmış hücresel bağdokusu iltihabı daha. az tehlikelidir ve daha yavaş gelişir; antibiyotik tedavisiyle genel belirtiler yiter ama irinli akıntı haftalarca sürer;
— süreğen hücresel bağdokusu iltihaplarının evrimi çok uzundur; şişlik giderek deriyi kaplar ve deri morarır.
Hastalığın öteki biçimleri
Bunlar yerel biçimlerdir. Hücresel bağdokusu iltihaplarının yerleşiminde iki temel öğe vardır: Kök ucu düzeyine göre kasların (özellikle yanak kasının ve ağız tabanı kasının) tutunma yerleri; tıkız doku tabakasına göre kök uçlarının yerleşimi. Bu yüzden akıl dişleri kök ucu enfeksiyonlarının evrimi çeneye ya da çenealtına (deri) doğru 6 yaş dişi ve ön dişlerinkiyse daha çok ağıza doğrudur.
Tıkız doku tabakasına göre dişlerin durumu da hücresel bağdokusu iltihaplarının evrimini etkiler: Akıl dişleri için iç yanda 6 yaş dişleri için de dış yanda hücresel bağdokusu iltihapları oluşur.
Ayırıcı teşhis
Seröz hücresel bağdokusu iltihabı
Uyuşturma için iğneyle girme kökenli ya da deri iltihabı kökenli hücresel bağdokusu iltihabından ayırdedilmesi gerekir. İrinli hücresel bağdokusu iltihabından ayırdedilmesi güçtür. Ağrıların ve genel belirtilerin önemine bakmak gerekir.
Yaygın ve yayılmış hücresel bağdokusu iltihapları
Genel belirtilerin bulunmadığı hücresel olmayan ivegen enfeksiyonlardan (sözgelimi çenealtı lenf düğümü iltihabı) genellikle dış bölümde oluşan sınırlı hücresel bağdokusu iltihaplarından Wharton kanalında taş oluşumundan ve kemik iltihaplarından (bunlarda kemiksel belirtiler röntgende görülebilir) ayırdedilmeleri gerekir.
Tedavi
Sınırlı hücresel bağdokusu iltihaplarının tedavisi enfeksiyon olayını azaltma amacıyla yüksek dozda antibiyotik vermeye dayanır.
İrinli hücresel bağdokusu iltihaplarında irinli birikinti boşaltılmalıdır. Bundan sonra ikinci evre antibiyotik tedavisiyle birlikte hastalık nedeni dişin çıkarılmasıdır.
Hücresel bağdokusu iltihabı süreğen biçimde yerleşmişse antibiyotik çizelgesiyle en etkili antibiyotiği saptamak yararlı olur.
Çoğunlukla süreğen hücresel bağdokusu iltihapları bütün mikroplara etki etmeyen kötü uygulanmış bir antibiyotik tedavisi sonucunda yerleşirler.
Yaygın ve yayılmış hücresel bağdokusu iltihapları çok ender Taşlanmalarına karşılık çok tehlikelidirler ve hastanede tedavi gerektirirler. Damar içi yoluyla değişik tipte uzunca süreli ve yüksek dozda bir antibiyotik tedavisi yapılmalıdır. Antibiyotik çizelgesi hazırlanır ve mikroplara en uygun antibiyotik uygulanır. İrin birikintisi boşaltılır ve yerel tedaviden (dişin çıkarılması) önce uzun bir süre diren konur.
Kök ucu çevresi granülomu
Dişin kök ucuna yerleşen ve burada süreğen enfeksiyona neden olan iltihap kökenli iri bir tomurcuktur.
Nedenler
Temel neden süregenleşerek bu iltihap kökenli tomurcuğa doğru gelişen dişözü kangrenidir. Diş -diş yuvası bağının süreğen enfeksiyonu (süreğen diş-diş yuvası eklemi iltihabı) da granülom oluşturabilir.
Teşhis
Genellikle granülomun farkına varılmaz; röntgen filminde ya da bir diş çekimi sırasında ortaya çıkarılır. Kök ucu düzeyindeki mukoza şarap tortusu rengindedir. Parmak ağızda kök ucu düzeyine konularak yandan vurulursa diş hastaysa bir titreşim algılanır.
Röntgen filmi teşhisi doğrular. Diş-diş yuvası bağı kalınlaşmıştır ve kök ucu çevresinde siyah bir bölge vardır.
Evrim
İvegen tekrarlamalar oluşabilir; hattâ ivegen enfeksiyon evresinde hücresel bağdokusu iltihabı ya da kemik iltihabı belirebilir. Sonradan bir irinli akıntı belirir; granülom kiste de dönüşebilir. Ayrıca granülomun oluşturduğu mikrop odağından mikropların kan yoluyla (sepsis) göç etmesiyle nitelenen odak kökenli enfeksiyonla uzak bölge belirtileri ortaya çıkabilir.
Ayırıcı teşhis
Daha iri olan kök kisti ile röntgen görünümü olarak yaygın bir leke biçiminde beliren (oysa granülomun görüntüsü çok iyi sınırlıdır) kemik iltihabı odağı olasılıklarının ayırdedilmesi gerekir.
Tedavi
Granülomun önemine ve enfeksiyon yapma yeteneğine göre değişir. Küçük bir granülom tıpkı yalın bir enfeksiyona uğramış bir diş gibi yani kanal ya da kanalların mikroptan arındırılması ve doldurulmasıyla tedavi edilir. Bu tedaviyi uygulamanın olanaksızlığı ya da tedavinin başarısızlığı durumunda diş çekilir. Ön dişlerde ve bazı koşullarda kök ucu çıkarılmadan ya da kök ucu çıka-rımıyla birlikte kök ucu çevresi kazınması (kürtaj) uygulanır; dişin çekilmesine gerek bırakmaz.
Diş kökü kisti
Diş kökü kisti içi bir epitel tabakayla örtülmüş sıvı dolu bir oluşumdur. Dişin kök ucunda yerleşir.
Nedenler
Diş kökü kisti süreğen kök ucu enfeksiyonunun ya da bir granülomun evriminin sonucudur. Bazen çene kemiğinde tek başına da bulunabilir: Bu durumda hasta diş çıkarıldıktan sonra artakalmış bir kistin kendi başına gelişmesi sözkonu-sudur. Geçici dişlerin kök uçlarında da (daha ender olarak) yerleşebilir.
Teşhis
Kist teşhisi koymak için gelişim evrelerini tanımak gerekir:
— gizli dönem granülomdaki gibi sessiz bir dönemdir; yalnızca diş-diş yuvası eklemi iltihabı belirtileriyle birliktedir. Bu evrede kistin bulunmasını yalnızca röntgen filmi sağlar (kök ucunda iyi sınırlı parlak bir görüntü);
— kemik yıkım dönemi kist belli bir hacme ulaşıp çevredeki kemiği aşındırdığı zaman gözle görülmeğe başlanır; ağız boşluğunun dış bölümünde anormal bir kabarıklık saptanır; hastayı rahatsız eden bu kabarıklık diş hekimine başvurmaya yöneltir;
— dışa açılma döneminde kist kemiği bütünüyle aşındırır; çok geçmeden ur dişeti altına gelir ve parmakla bastırıldığında içi sıvı dolu bir kesenin verdiği çalkantı duygusu algılanır; kisti örten mukoza koyu kırmızı renklidir.
Başlangıçta teşhis röntgen filmiyle ve tam yerleşme yerini saptamak için ısı etkenlerine negatif yanıtlar alınmasıyla konur.
Evrim
Evrim kendiliğinden ağrılar kızarma ve ödemle birlikte giden iltihap alevlenmeleriyle kesilebilir. Kistin mukozaya doğru gelişmesi kendiliğinden dışa açılmaya yolaçabilir. Ayrıca kist komşu dişlere yayılıp canlılıklarını yitirmelerine yolaçabilir. Uzak bölge ihtilatlan da ortaya çıkabilir.
Hastalığın öteki biçimleri
Kistler yerleşme yerlerine göre değişik biçimlerde gelişirler.
Ön dişler düzeyinde evrim ağız boşluğunun dış bölümündedir. Üst yan kesici dişler düzeyinde genellikle damağa doğrudur. Sinüslerle ilgili dişler (2. üst küçük azı dişi 1. ve 2. üst azı dişleri) düzeyinde kist çoğunlukla sinüs zarını iter ve röntgen filminde sinüsle kistin birbirine karıştırılmaması gerekir. Alt çenede azı dişleri düzeyinde geniş kistler olabilir ve alt çenenin kırılmaması için özenle çıkarılmaları gerekir.
Bir kistin geleceği hastanın yaşına göre değişir; gerçekten 50 yaşını aşmış hastalarda kistin vakit geçirmeden çıkarılması gerekir; çünkü o yaşlarda kötücülleşme eğilimi çok fazladır. Çocuklardaysa tersine girişim geciktirilir; çünkü kisti çıkarmak alttaki kalıcı diş tohumuna zarar verebilir.
Ayırıcı teşhis
Başlangıçta kistin granülomdan ayırdedilmesi güçtür; ama kemik iltihabının sınırları net değildir. Kemik yıkımı döneminde genel durumun da bozulmuş olduğu ağrılı ve hızlı gelişen hücresel bağdokusu iltihabından ayırdedilmelidir.
Tedavi
Hacimleri 1 sm’den aşağı ya da 1 sm olan kist taşıyan dişler kök tedavisiyle korunur. 1 sm’den büyük kistlerde dişi çekmek ve kist cebini çıkarmak gerekir. Bazen diş çekme sırasında kist cebi kök ucunu izleyerek çıkar; bazense tekrarlama ya da kötücülleşmeyi önlemek için ikinci bir girişimle çıkarılır.
Diş kökenli uzak bölge belirtileri
Nedenleri
Bunlar diş kökenli mikropların (canlılığını yitirmiş diş granülom kist apse diş destek dokusu iltihabı) yolaçtığı ya da taş temizlemenin diş çekiminin neden olduğu belirtilerdir.
Mikroplar kana karışır ve ağız boşluğundan çok uzaklara göç ederler: Buna odak kökenli enfeksiyon adı verilir.
Teşhis
Bu enfeksiyonlar septisemilerle ya da iltihap olaylarıyla kendilerini gösterebilirler. Septisemi durumunda mikropların beyne doğru yayıldığı ka-vernöz sinüs trombozlu toplardamar iltihabı (trom-boflebiti) ya da gene kan yoluyla oluşmuş beyin apseleri sözkonusudur. Bu yerleşme yeri çok değişkendir: Böbrek iltihabı; sidik kesesi iltihabı (sistit); prostat iltihabı; kemik iliği iltihabı (osteomi-yelit); akciğer apsesi (burada mikropların geçişi kan ya da soluk borusu-bronş yoluyla olabilir); kalp-damar iltihapları (kalp kası iltihabı atardamar iltihabı toplardamar iltihabı). Kalp iltihapları arasında daha önceden ivegen eklem romatizmasına tutulmuş kalp içzarı bozunlarına diş kaynaklı yeni bir enfeksiyon eklenmesiyle oluşan Osler’in bakteri kökenli kalp içzarı iltihabı çok tehlikelidir. Öteki iltihap belirtileri arasındaysa şunlar sayılabilir: İlerleyici süreğen eklem iltihabı; ivegen eklem romatizması; eklem iltihapları; böbrekle ilgili belirtiler (böbrek iltihabı); gözle ilgili belirtiler; deriyle ilgili belirtiler (lupus kabartılı kızarıklık egzama); sindirim sistemiyle ilgili belirtiler (mikropları taşıyan salyanın yutulmasıyla oluşan gastritler ülserler…).
Genellikle hastaların çok geç başvurduğu diş hekimi mikropları uzaklara yayılmış enfeksiyon-lu dişleri ortaya çıkarmak için klinik ve röntgen muayenesi yardımıyla dişle ilgili bir neden aramak zorundadır.
Evrimi
Çoğunlukla bu hastalıkların diş kökenli oldukları anlaşılmaz; tedavinin etkisizliğinden dolayı belirtiler gelişir. Osler’in bakteri kökenli kalp içzarı iltihabı gibi bazı hastalıklar son derece tehlikelidir ve neden olan diş ya da dişler ortaya çıkarılmadıkça hastalığın geleceği çok kötüdür.
Ayırıcı teşhis
Bu hastalıkların nedenlerine dayandırılır.
Tedavi
Koruyucu olmalıdır: Çürüklerin diş destek dokusu hastalıklarının enfeksiyona uğramış dişlerin tedavisi. İyileştirici tedavi dişin çekilmesidir. Odak kökenli enfeksiyon kuşkusuz çok küçük bile olsa mikropların yayılmasını önlemek amacıyla uzun süre güçlü bir antibiyotik tedavisinden sonra birçok dişin çekilmesini gerektirir.


daywest isimli Üye şimdilik offline konumundadır  
Teşekkür Edenler:
Я (02-05-2010)





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Dişözü Enfeksiyonlarının İhtilatları

Dişözü Enfeksiyonlarının İhtilatları konusu, Sağlığımız / Ağız, Diş Sağlığı ve Diş Bakımı forumunda tartışılıyor.



Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 05:20 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats