bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > SAĞLIK > Çocuk Sağlığı ve Eğitimi

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 09-06-2011, 03:35   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Tek ebeveynli Çocukların Gelişimi

Tek ebeveynli Çocukların Gelişimi

Günümüzde iletişim araçlarında meydana gelen hızlı değişime paralel olarak toplumsal yapı bireyler arası ve aile içi ilişkiler değişmiş özellikle çiftlerin birbirlerinden iletişim sosyal ve ekonomik beklentileri artmıştır. Çiftler ilişkilerinde beklentilerini karşılayamama durumunda ise zayıflayan aile ve toplumsal bağlarla birlikte boşanmalarda hızlı artış görülmektedir. Çiftlerin boşanması aile sisteminde krizin yönetilememesi neticesinde ortaya çıkan çatışmanın bir sonucudur. Boşanma çocukların ruhsal gelişimi olumsuz etkilemenin yanı sıra uyum ve davranış sorunlarına yol açma riski vardır. Ancak her boşanmanın çocukların gelişiminde problem yol açacağı anlamında değerlendirilmemelidir. Özellikle karı- koca rolü sonlanmasına rağmen ana-baba rolü devam etmektedir. Ana- baba rolü sağlıklı sürdürebilen ebeveynler çocuklarının etkileyebilecek stres uyum ve davranış sorunlarına karşı koruyucu ve önleyici olabilirler. Önemli olan ana-babanın evliliklerinin sona ermesini nasıl karşıladıkları boşanmadan sonra hayatlarını ilişkilerini nasıl sürdükleri ile aile içi yapısal değişimi yeniden organize edebilme becerisi ve çocukları ile ilgilenmeye devam etmeleridir.

İçinde yaşadığımız toplumsal süreçte boşanmaların hızla artması aile içi çözülmenin hızlanması nedeniyle “tek ebeveynli aileler” gittikçe artıyor. Günümüz değişen aile yapısında boşanma eşlerden birinin ölümü dışında evlilik dışı çocuklarda tek ebeveynle yaşadığı görülmektedir. Gerek ülkemizde gerekse diğer topluluklarda tek ebeveynlerin yoğunlukla annelerden oluşmaktadır.

Anneler çocukların bakım eğitim ve geleceğe hazırlanma sorumluluklarını tek başına almaları özellikle de boşanma sonrası buna zorunlu kalan anne ve çocukları çeşitli sorunlarla karşılaşır. Ayrıca annelerin boşanma sonrası bir başkasıyla evlenme haberi çocukların psikolojilerini daha fazla olumsuz etkiler çünkü anne babasının bir araya geleceğini sürekli hayal etmektedirler. Böyle bir gelişme çocuklarda travma etkisi oluşturarak kaygı ve endişelerini arttırmaktadır. Evlenme ailenin boşanması ile ilişkili olan biriyle değilse daha kolay kabullenilir.

Babasız evlerde büyüyen erkek ve kız çocukların kişilik duygusal ve sosyal gelişimlerinde farklılıklar gözlemlenmektedir. Bağımlı saldırgan ve öfken kontrol güçlüğü ile benlik saygısının düşük olduğu araştırmalarda saptanmıştır. Okulda da başarı düzeyi düşük ve otoriteye başkaldırdıkları gözlenir. Sağlıklı baba modeli yoksunluğu erkek çocuğu okul öncesi dönemde ise çocuğun cinsel kimliği gelişiminde olumsuz etkileyebilme olasılığına neden olabilir. Babasız büyüyen kız çocuklar ise karşı cinsle ilişki kurmakta zorlanırlar. Araştırma sonuçları çatışmalar sonucu yıpranmış bir ailede yaşayan çocukların boşanmış ailelere oranla daha fazla problemler yaşadığıdır.

1965-1979 arasında boşanma oranları hızlı artış göstermiştir. 1970’in sonlarında veya 80’lerin başında doğan %40-50 arası çocuk boşanma deneyimi yaşayacakları tahmin edilmektedir ve bunlar yaklaşık 5 yıl boyunca tek ebeveyn evlerde yaşayacaklardır. Boşanmış annelerin %75’i babaların %80’i tekrar evleneceğinden ikinci bir boşanma riski de artmaktadır (Hetherington 1989).

Tek ebeveynli çocukların çift ebeveynli olanlara göre %50 oranda daha fazla sağlık sorunları ile karşılaştığı tespit edildi. Civitas organizasyonu tarafından yapılan araştırma sonuçlarına göre tek ebeveynli çocuklar uyuşturucualkol kumar ve saldırganlığa eğilimli oluyorlar.

(The Independent 16/09/02; p.7)

ABD’de 10-18 yaşında 14 milyon ergen tek ebeveynle yaşamaktadır (1983 Select Commitie on childen). ABD’de her 4 çocuktan biri tek ebeveyn ile yaşarken; 16 yaşına ulaştıklarında beyazların 1/3’ü siyahların 2/3’ü boşanma nedeniyle yaşamlarının bir döneminde tek ebevyn ile yaşamak zorunda kalmıştır (Bumpass &Rindfuss 1979).

Tek Ebeveynli ve İki Ebeveynli Ailelerden Gelen Üniversite Öğrencilerinin Kendilik İmgesi ile ilgili araştırmada iki ebeveynli ve boşanmış tek ebeveynli (sadece annenin olduğu aile) ailelerden gelen farklı cinsiyetteki üniversite öğrencileri arasında kendilik imgesi açısından farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmaya yaşları 18-24 arasında Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ninin değişik bölümlerine devam eden 34 kız ve 20 erkek olmak üzere toplam 54 öğrenci alınmıştır. 54 deneğin 30′u iki ebeveynli 24′ü tek ebeveynli ailelerden gelen üniversite öğrencileridir. Duygu düzeyi ve aile ilişkisi alt ölçeklerinde tek ebeveynli ailelerden gelen üniversite öğrencilerinin iki ebeveynli aileden gelen üniversite öğrencilerinden daha düşük puan aldıkları görülmüştür.Ayrıca duygu düzeyi beden imgesi sosyal ilişkiler aile ilişkileri ve çevre uyumu alt ölçeklerinde erkek öğrenciler kız öğrencilerden daha düşük puan almışlardır. Aile yapısı ve cinsiyet değişkenlerinin anlamlı olduğu alt ölçekler ise dürtü kontrolü duygu düzeyi sosyal ilişkiler mesleki ve eğitimsel amaçlar ve ruh sağlığıdır. Buna göre tek ebeveynli aileden gelen erkeklerin sözü edilen alt ölçeklerde iki ebeveynli aileden gelen erkeklerden ve tek ebeveynli aileden gelen kızlardan daha düşük puan aldıkları görülmüştür.( A. Yılmaz Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Dergisi 1998;5(3):142-150 )

Boşanma sonrası ve tek ebeveynli çocukların gelişim özellikleri

Kalter ve Rembar (1981) ‘e göre anne-baba ayrılığını ödipal dönemde yaşamış anlamlı derecede daha yüksek derecede okul davranış problemleri yaşadıklarını bulmuştur. Araştırmacılar ödipal dönemde ayrılık ve ya boşanma yaşayan erkek çocukların agresyonlarını latans döneme taşıdıklarını ileri sürmektedirler.

Blachcberd ve Biller (1977): baba yokluğu yaşayan erkek çocukların okul başarılarını araştırmasında: 5 yaş öncesi ebeveyn boşanması yaşayan latans yaşı erkek çocukların anlamlı derecede daha sık okul başarısızlığı yaşadıklarını saptamıştır.

Çoğu baba sevgi doludur ve çocuklarının hayatında olumlu bir rol oynar. Babalar evden ayrıldıkları zaman çocuklarını her karşılarında görebilecekleri güçlü erkek modelinden mahrum etmiş olurlar. Dahası erkek çocuklar sorumluluk başarı babalık diğer insanlarla geçinmek karşı cinsle ilişki kurmak ve saldırgan huylarını kontrol etmek gibi konularda uygun erkek davranışlarını öğrenmek için belki de hayatlarının en güvenilir öğretmenini kaybetmiş olurlar.

Davranışsal Düzeyde

Bir kaç çalışmada latans dönemi (6-12 yaş arası gelişme dönemini kapsar); erkeklerin (tıpkı okul öncesi çocuklar gibi) kızlara oranla daha fazla kızgınlık ve stres gösterdiklerini tanımlamıştır. Çoğu erkek çocuk kızgınlıklarını; öğretmenleri ve arkadaşları üzerine kaydırabilmektedir. Bazı çocuklar ise direkt ve açık olarak “babanın ayrılıp gitmesinden” annelerini suçlamaktadır. Santrock yaptığı çalışmada (1979) latans dönemi erkek çocuklar; okul öncesi çocuklara oranla boşanma sonrası daha fazla agresyon göstermektedir. Bu agresyonları aile dışındaki kişilere de kayabilmektedir.

Peterson yaptığı çalışmada (1982): babası yok olan erkeklerin bütünlüğü bozulmamaış ailelere oranla daha geleneksel erkeklik sergilediklerini belirledi. Santrock (1977) boşanmış ailelerdeki 10-12 yaşındaki subjelerde; bütünlüğü bozulmamış ailelere oranla anlamlı derecede daha maskuline itaatsiz agresif ve riskli davranışlarda bulunduklarıydı.

Wallerstein & Kelly (1980b) ve Schwartzberg (1980) ergenlerde yaptıkları çalışmalarda ebeveyn boşanmasına iki farklı yolla tepki gösteriyorlardı. Birinci grup gerileyici davranışlar gösteriyor kendinden daha küçük çocuklarla zaman geçiriyorlardı. Okul devamı ve başarısında düşmeler zihinleriyle bu konuyla aşırı meşgul etmeleriyle ilişkiliydi.

İkinci grup: Bağımlılık gereksinimlerini transfer ediyor hazır olmasalar bile bağımsız olmaya çalışıyorlardı. Bunun sonucu erkelerde antisosyal davranış ve suça yönelik davranışlar gelişiyordu. Kızlarda ise arkadaşlarına bağımlılık ve cinsel ilişkiye erken gibi davranışlar sergileniyordu.

Ebeveyn boşanmasının ergen kızların seksüel davranışlarına etki ettiğini bildiren başka çalışmalarda vardır (Hainline & Feig 1978 Hetherington ve ark 1979a): Bu kızların flörte daha erken başladıkları daha fazla cinsel aktivitede bulundukları erken yaşta evlendikleri ve büyük olasılıkla evlilik öncesi gebe kaldıklarıydı.

Emosyonel ( Duygusal) Tepkiler

6-8 yaşındaki çocuklar fantazi veya inkar ile üzüntü ve yaslarını geçiremezler (Wallerstein & Kelly 1980b). Regresyon gözlenebilir. Agresyon genellikle velayet üzerinde olan anneye yönelir. Diğer ebeveyn aktif olarak yardımcı olmasa bile tipik olarak çocuklar ikisini de sadık kalır.

Araştırma ve klinik bildiriler: ebeveyn boşanmasına ergenlerin ciddi emosyonel tepkiler gösterdiklerine işaret etmektedirler. Wallerstein ve Kelly’nin (1980b): 21 kişilik ergen grubunda çoğunu karar aşamasında kızgınlık ve yas yaşadıklarını belirtmektedir. Bunların 1/3’ü kendini ailelerinden duygusal olarak yalıtarak tepki göstermişlerdir. Bu ergenler ailelerinden erken ayrılmaya meyilli olmaktadır. Bazı ergenler stratejik olarak aileden kendisini çekmekte böylece daha az kızgınlık duymakta ve çabuk uyum sağlamaktadırlar.

Sonuç olarak: hem okul başarısında hem de arkadaş ilişkilerinde azalma; geç latans dönemi çocukların yarısında gözlenir. 1 yıl içinde bu problemlerin çoğu düzelir.

Aile İçi ilişkileri Açısından

Wallerstein ve Kelly (1980b) ve Adams (1982): boşanma ve ayrılık yaşayan ergenlerin aile ilişkileri dışında tipik olarak destek ararlar. Bu ergenlerin gelişimsel olarak bireyselleşmeye hazırlanmasıyla ilişkilidir. Buna karşın latans yaşı çocukları gelişimsel olarak aileden bireyselleşmeye hazır değildir ve bu nedenle destek arayışı aile ile sınırlıdır. Bu nedenle aileyi barıştırma gayretleri içinde olabilirler.

Okul Dönemi Etkileri

Hetherington Camara ve Fatherman (1981); ebeveyn yokluğu ve akademik başarının araştırıldığı 58 çalışmayı analizlerinde; tek ebeveynli ailelerin çocuklarının daha düşük notlar aldıklarını bildirmektedirler. Babanın elverişli olduğu durumlarda erkek çocukların notlarının daha iyi olduğu saptanmıştır. Şunu akılda tutmak önemlidir: Babanın olmadığı evde anne otoriteyi güç kullanarak erkek çocuğun agresyonunun bastırmaya çalıştığı belirtilmektedir (Hetherington ve ark.1978).

Gelecek Yaşamda Etkileri

Wallerstein ve Kelly (1980b): 5 yıllık takip ettikleri: 9–12 yaş erkek çocuklarında yaptığı araştırmada boşanma kararı veya erken yas evresinde kızgınlık yaşayan grubun kızgınlığının daha da arttığını belirtmektedir. Bunların davranım bozukluğu belirtileri; öfke patlamaları anne-babaya karşı gelme suç işleme okul başarısızlığı ve okuldan kaçma gibi sorunları daha sık gösterdiği yolundaydı. Karar aşamasında yoğun kızgınlık yaşamış grup en fazla acting-out yaşıyordu. Akut evrede anne-babalarını suçluyor ara sıra kendilerini ailelerinden yalıtıyor geri çekiyorlardı.

Walter ve Ramber (1981): latans döneminde boşanmayı yaşamış erkek çocukların ergenlik döneminde okul başarısızlığı ev okuldan kaçma olaylarını sık yaşadıkları oysa bu dönemdeki kızların okul problemleri az gösterdikleri yolundaydı. Kurdek ve Berg (1983): latans döneminde boşanma yaşamış çocukları 10 yıllık takiplerinde kızların erkeklere oranla anlamlı derecede daha iyi uyum sağladığını belirlemiştir. Kızlar erkeklere oranla boşanmayı daha kabullenici oluyor babayla temasın kaybına daha az olumsuz tepki gösteriyorlardı. Uyum sağlamanın boşanan eşler arasındaki çatışmanın derecesi ile ilişkili olduğunu saptamışlardır.

Hetherington (1972): okul öncesi ve latans döneminde boşanmayı yaşamış kızları ergenlik dönemlerinde değerlendirmiş: okul öncesi yıllarda boşanmayı yaşamış kızlarda heteroseksüel davranışları daha ciddi bulmuştur (erkeklerle etkileşimde artmış anksiyete ve baştan çıkarıcılık). Kızgınlığı ergenliğe taşınmış kızların bir grubunda; artmış cinsel aktivite ve rastğele cinsel ilişkiye girme oranı fazlaydı.

Boşanmanın Kuşaklar Arası Geçişi; Bir kaç çalışmada ebeveynleri boşanmış ailelerin bireylerin evliliklerinin boşanma ile sonuçlanma olasılığı daha yüksektir (Ganog Coleman & Brown 1981).

Tek Ebeveynli Çocuklara Yaklaşım

Çocukların kişilik duygusal davranışsal ve sosyal gelişim dönemlerinde ebeveyleri ile kurduğu rol model ilişkisi önemlidir. Ana-babalarını; kız çocukları için anne erkek çocukları içinse baba modeli sağlıklı gelişimleri açısından yeri ve önemi ortadadır.

Ayrıca akrabalarını arkadaşlarını öğretmenlerini ve onların gözünde değeri olan diğer insanları izleyerek paylaşma liderlik arkadaşlık kurma ve olaylara olumlu yaklaşma gibi becerilerini geliştirirler.

Boşanma kayıp veya farklı nedenlerle çocuklarıyla yalnız yaşamak zorunda olan ebeveynler öncelikle kendilerine güvenmelidirler.

Karı-Koca rolü sonlansa da anne- baba rolünü işbirliği ve iletişim içersinde sürdürmelidirler.

Çocuklarıyla açık demokratik iletişim içersinde çocuklarının duygularını anlamaya çalışmalılar.

Çocukları suçlayıcı ve eleştirici tutumlardan kaçınmak.

Çocuğun benlik saygısını geliştirici olumlu yaklaşımlarda bulunmak.

Çocuğun kendini ifade etmesine fırsat vererek gelişim dönemlerine uygun olarak yaşamın sorumluluklarını almalarını desteklemelidirler.

Ailenizin kendine özgü koşulları içerisinde ayrı yaşama ve boşanmanın ne anlama geldiğini çocuklarınızın anlamalarını sağlamak.

Çocuklarınıza yaşlarına uygun biçimde boşanmanın onları nasıl etkileyeceğini somut olarak açıklayıcı bilgiler vermek

Çocuklarınızı her zaman sevileceklerine ve en iyi şekilde bakılacaklarına inandırmak ve güven vermek

Eski eşinizle ilişkiyi mümkün olduğu kadar sorunsuz sürdürmek. Bu mümkün değilse sorunları çocuklara yansıtmamak.

Anne ve babalık sorunluluklarını çiftler ayrı yaşasalarda işbirliği içersinde uyumlu sürdürmek.

Çocuklarınızın sizin için yeri doldurulamaz ve değerli varlıklar olduğunu hissetmelerini sağlamak.


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Tek ebeveynli Çocukların Gelişimi

Tek ebeveynli Çocukların Gelişimi konusu, SAĞLIK / Çocuk Sağlığı ve Eğitimi forumunda tartışılıyor.



Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Çocukların Korkma Sebepleri elif Psikoloji 0 30-04-2011 04:47
Tek ebeveynli Çocukların gelişim özelikleri daywest Çocuk Sağlığı ve Eğitimi 0 24-10-2010 10:40
Çocukların soruları nimlahza Komik Yazılar 3 02-10-2008 08:36

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 12:29 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats