bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Eğitim ve Öğretim > Coğrafya

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 26-04-2010, 03:26   #1 (permalink)
 
mormavi - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Harita Bilgileri1

Harita Bilgileri1Harita Bilgisi


Harita Plan Kroki

Dünya üzerindeki bir yerin kuşbakışı görünümü kroki plan ya da harita olarak düzleme aktarılır.

Harita: Dünya'nın bütününün ya da bir bölümünün kuşbakışı görünümünün belli bir oranda küçültülerek düzleme aktarılmış şekline harita denir.

Bir çizimin harita özelliği taşıyabilmesi için;
- Kuşbakışı görünüme göre çizilmesi
- Arazi üzerindeki uzunlukların belli bir oranda küçültülmesi gerekir.

UYARI: Kuşbakışı görünüm temel alınarak yapılan çizimlerin harita özelliği taşıyabilmesi için küçültme oranının (ölçek) bulunması gerekir.

Plan: Bir yerin kuşbakışı görünümünün belli bir oranda küçültülerek düzleme aktarılmasıdır. Plan bir tür büyük ölçekli haritadır.

Kroki: Bir yerin kuşbakışı görünümünün ölçeksiz olarak düzleme aktarılmasıdır.

Haritalarda Bozulmalar

Dünya'nın küreselliği harita çizimini güçleştirmektedir. Dünya'nın tümü ya da bir bölümü düzleme aktarırken şekillerde alanlarda uzunluk ve açılarda bozulmalar olur. Bu nedenle küresel yüzeyi düzleme aktarmak için çeşitli çizim yöntemleri geliştirilmiştir.

Özellikle yeryüzü şekillerini gösteren haritalar tam olarak gerçeği yansıtmazlar. Engebesi fazla geniş alanların gösterildiği haritalarda hata payı artar. Az engebeli küçük alanların gösteriminde hata payı azalır.

UYARI: Dünya'nın küreselliği harita çizimini zorlaştırır.
- Engebeli ve geniş alanların gösterildiği haritalarda bozulmalar fazladır.
- Engebesiz ve küçük alanların gösterildiği haritalarda bozulmalar azdır.

Projeksiyon

Dünya'nin küreselliği nedeniyle haritalarda ortaya çıkan hataları en aza indirmek için çeşitli yöntemler kullanılır. Bunun için yerkürenin paralel ve meridyen ağının belirli kurallara göre düz bir kağıda geçirilmesi gerekir. Bu sisteme projeksiyon denir.




Projeksiyon Sistemleri
- Alan Koruyan Projeksiyon
Alan koruyan projeksiyon ile çizilen haritalarda sekil açı ve uzunluk oranları bozulur. Ancak paralel daireleri ile meridyenler arasındaki alanlar bozulmadan orantılı olarak düzleme geçirilir. Böylece gerçek alan korunmuş olur.

- Açı Koruyan Projeksiyon
Açı koruyan projeksiyon ile çizilen haritalarda meridyenler ile paraleller arasındaki 90°’lik açık iler kara ve denizlerin şekilleri korunur. Ancak bunların alanları bozulur. Bu tip haritalarda kutup bölgelerine doğru gidildikçe kara ve denizlerin alanı büyür.

- Uzunluk Koruyan Projeksiyon
Uzunluk koruyan projeksiyon ile çizilen haritalarda merkezden çevreye doğru tüm yönlerdeki uzunlukların oranı korunur. Açı ve alan korunmaz.

Harita Çizimi

Bir bölgenin haritası çizilirken öncelikle;
- Bölgenin enlem ve boylamının
- Haritanın kullanım amacının
- Haritanin küçültme oranının belirlenmesi gerekir.

Harita yapımında kullanılacak çizim yöntemi küçültme oranı ve harita işaretleri ise haritanın kullanım amacına göre belirlenir.

Harita Elemanları
Tüm haritalarda bulunması gereken 5 temel eleman vardır. Bunlar enlem-boylam ölçek harita anahtarı (lejant) başlık ve çerçevedir.

a) Enlem-boylam: Haritası yapılacak alanın öncelikle enlem ve boylamları belirlenir. Çünkü haritanın ölçeği bu alanın genişliğine ve kullanım amacına göre belirlenir.
b) Ölçek: Haritanın kullanım amacına göre belirlenmelidir.
c) Harita Anahtarı (Lejant): Haritada kullanılan özel işaretlerin ne anlama geldiğini gösteren bölümdür. Her haritanın kullanım amacına göre farklı işaretler kullanılır.
d) Başlık: Haritanın kullanım amacını belirtmeli haritayı tanıtmaya yeterli açık ve kısa olmalıdır.
e) Çerçeve: Tüm haritalarda haritası yapılacak alanı sınırlayan bir iç çerçeve ve diğer harita elemanlarını sınırlayan dış çerçeve çizilmelidir.

Harita Ölçeği
Harita üzerinde belli iki nokta arasındaki uzunluğun yeryüzündeki ayni noktalar arasındaki uzunluğa oranıdır. Diğer bir deyişle gerçek uzunlukları harita üzerine aktarırken kullanılan küçültme oranıdır.
Örneğin: Boğaz Köprüsü'nün gerçekte 1074 m olan iki ayağı arası uzaklık ölçeği bilinmeyen bir haritada yaklaşık 0.5 cm gösterilmiştir. Haritanın ölçeğini bulmak için harita üzerindeki uzunluğunu gerçek uzunluğa oranlarız.

Buna göre haritanın ölçeği yaklaşık 1/200.000'dir.

Ölçek = Harita Üzerindeki Uzunluk / Arazi Üzerindeki Uzunluk (Gerçek Uzunluk)

Kesir Ölçek
Haritalardaki küçültme oranını basit kesirle ifade eden ölçek türüdür.
1 / 25.000 1 / 500.000 1 / 1.000.000 birer kesir ölçektir.
Kesir ölçekte pay ile paydanın birimleri aynidir. Uzunluk birimi olarak santimetre (cm) kullanılır.

Örneğin: 1 / 1.000.000 ölçeğinde arazi üzerindeki 1.000.000 cm (10 km)'lik uzunluk harita üzerinde 1 cm gösterilmiştir.

Çizgi (grafik) Ölçek
Haritalardaki küçültme oranını çizgi grafiği üzerinde gösteren ölçek türüdür.
Kesir ölçeğe göre düzenlenir ve santimetre (cm)'nin üstündeki tüm uzunluk birimleri kullanılır.
Kesir Ölçeği Çizgi Ölçeğe Çevirme
Kesir ölçeği çizgi ölçeğe çevirirken önce 1 cm'nin kaç km'yi gösterdiği bulunur.

Örnek: 1 / 2.500.000 ölçeğinde 1 cm 25 km'yi gösterdiğine göre çizgi ölçekte de 1 cm 25 km'yi göstermelidir.

Bir doğru parçası çizilerek eşit aralıklara bölünür. Üzerine 1 cm 25 km'yi gösterecek şekilde değerler yazılır.

Sıfırın sol tarafındaki aralık 25 km'den daha kısa uzunlukların ölçülmesine yarayacak biçimde bölümlenir.

Çizgi Ölçeği Kesir Ölçeğe Çevirme
Çizgi ölçeği kesir ölçeğe çevirirken önce ölçeğin uzunluğunun toplam kaç km'yi gösterdiği bulunur. 1 cm'nin kaç km'yi gösterdiğini bulmak için orantı kurulur.

Örneğin: Çizgi ölçeğin uzunluğu 5 cm'dir.
5 cm 20 km gösterdiğine göre
1 cm x km'yi gösterir.
----------------------------------------
x = 20 / 5 = 4 km
Bulunan deger cm'ye çevrilir.
Buna göre kesir ölçek 1 / 400.000'dir.
UYARI: Çizgi ölçeği kesir ölçege çevirirken grafigin sonundaki uzunluk birimine dikkat etmemiz gerekir.
Harita Türleri

Harita yaşamın her alanında yardımcı araçlar olarak kullanılır.
Bir kentin imar planının çıkarılması karayolu demiryolu ya da köprü yapımı için en uygun yerin belirlenmesi arkeoloji coğrafya gibi birçok alanda araştırma yapılması sırasında haritalardan yararlanılır. Haritalar konularına ve ölçeklerine göre ikiye ayrılır.

A) Konularına Göre Haritalar
Konularına göre haritalar kullanım amaçlarına göre genel haritalar ve özel haritalar olarak ikiye ayrılır.

Genel Haritalar
Toplumun geniş kesimi tarafından kullanılabilen haritalardır.
- Topografya Haritaları
İzohips (es yükselti) eğrisi yöntemi ile yapılır. Araziyi ölçekleri oranında ayrıntıları ile gösterirler. Ölçekleri 1 / 20.000 ile 1 / 500.000 arasında değişir. 1 / 20.000'den büyük ölçekli olanlar kadastro islerinde ve askeri amaçlarla kullanılır. Bu haritalardan ölçek uzunluk alan ve eğim hesaplamada yararlanılır.

- Fiziki Haritalar
Fiziki haritalar yeryüzünün kabartı ve çukurluklarını gösteren orta ya da büyük ölçekli haritalardır. Fiziki haritalar hazırlanırken es yükselti ve es derinlik eğrileri geniş aralıklarla geçirilir. Bu aralıklar çeşitli renklerle boyanır. Yükseltiler genellikle yeşil sari ve kahverenginin çeşitli tonları ile derinlikler ise açıktan koyuya mavi rengin tonları ile gösterilir.

- Siyasi ve İdari Haritalar
Yeryüzünde veya bir kıtada bulunan ülkeleri bir ülkenin idari bölünüşünü yerleşim merkezlerini gösteren haritalardır. Bu haritalardan uzunluk ve alan bulmada yararlanılır. Ancak yer şekilleri hakkında bilgi edinilemez.

- Duvar ve Atlas Haritaları
Eğitim ve öğretim amacına yönelik haritalardır. Ölçekleri 1 / 1.100.000'dan daha küçüktür. Dünya'nın tümünü kıtaları veya ülkeleri gösterirler.
Harita Bilgileri1


mormavi isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Harita Bilgileri1

Harita Bilgileri1 konusu, Eğitim ve Öğretim / Coğrafya forumunda tartışılıyor.



Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Harita ve Maden Ölçme Bölümü Nedir? - Harita ve Maden Ölçme Bölümü Hakkında gizem Meslekler Rehberi ve Meslek Seçimi 0 25-06-2009 02:04
Harita Kadastro Bölümü Nedir? - Harita Kadastro Bölümü Hakkında gizem Meslekler Rehberi ve Meslek Seçimi 0 25-06-2009 02:02
Harita Bölümü Nedir? - Harita Bölümü Hakkında gizem Meslekler Rehberi ve Meslek Seçimi 0 25-06-2009 02:01

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 02:14 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats