bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Eğitim ve Öğretim > Coğrafya

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 05-02-2011, 02:17   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Akarsuların Aşındırma ve Biriktirme Sonucunda Oluşturdukları Şekiller Nelerdir?

Akarsuların Aşındırma ve Biriktirme Sonucunda Oluşturdukları Şekiller Nelerdir?

1. Vadiler
a. Boğaz Vadi (Yarma Vadi): Yüksek dağ sıralarını enine yarıp geçen akarsular bu tür vadiler oluştururlar. Vadilerin yamaçları oldukça diktir ve vadi dardır.
Türkiye’de Kızılırmak Yeşilırmak Fırat Sakarya Seyhan ve Göksu nehirleri ile Zap suyu böyle vadilerden akarlar.
b. Kanyon Vadi: Yamaçlardaki farklı aşınma sonucu basamaklı bir biçimde oluşan vadi tipidir. Yamaçlar oldukça dik ve derindir. Genellikle kolay aşınabilen kalın kalker tabakaları içerisinde oluşurlar.
Kanyon vadiler Türkiye’de pek yaygın değildir. Akdeniz Bölgesi’ndeki Göksu vadisinde kanyonlar görülür.
c. Çentik (Kertik) Vadi: Akarsu yatağında aşındırma derine doğru sürüyorsa “V” şekilli vadiler oluşur. Bu tür vadilere çentik vadi adı verilir.
Çentik vadiler ülkemizde en yaygın olan vadi tipleridir. Dağlık alanlarda bu tür vadilere sıkça rastlanır.
d. Yatık yamaçlı vadi: Farklı aşınma sonucunda farklı yükseklikteki yamaçlara sahip olan vadi tipidir. Akarsu yatağının eğiminin azaldığı yerlerde görülür.
e. Tabanlı vadi: Akarsu aşındırmasının ileri safhalarında oluşan vadi şeklidir. Vadi tabanı ova özelliği kazanır. Vadi yamaçları iyice yatıklaşır ve belirginliğini kaybeder.
Türkiye’de özellikle Batı Anadolu’da bu tür vadiler yaygındır.
2. Menderesler
Akarsular eğimlerinin azaldığı yerlerde kıvrılarak akarlar. Hem aşındırma hem de biriktirme sonucunda bu kıvrımlar daha da genişleyerek menderesleri oluştururlar.Hem aşındırma hem biriktirme şeklidir.
Mendereslerde yana aşındırma fazla olduğu için sık sık yatak değiştirirler. Ülkemizde ovaların tabanlarında ve olgun vadilerdeki akarsular menderesler çizerek akarlar.
Menderesler oluşturan bir akarsuyun;
Yatak eğimi azalmıştır.
Akarsu hızı azalmıştır.
Uzunluğu artmıştır.
Aşındırma gücü azalmıştır.
Biriktirme faaliyetleri yaygındır.
3. Kırgıbayır (Badlands)Şiddetli yağmurların oluşturduğu selinti suları bitki örtüsünün bulunmadığı ve kolay aşınabilen arazileri aşındırır.
Bunun sonucunda arazi yüzeyi girintili çıkıntılı bir görüntü alır. Bu tür arazilere kırgıbayır adı verilir.
Kırgıbayır özellikle sağanak yağışların görüldüğü yarı kurak bölgelerde daha sık meydana gelir. Türkiye’de İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaygındır.
4. Çağlayan ve Çavlanlar (Şelaleler)
Akarsu yataklarında bazen bazı tabakalar aşınmaya karşı farklı direnç gösterirler. Bunun sonucunda da basamaklar oluşur. İşte akarsuların bu basamaklardan akan kısımlarına çağlayan adı verilmektedir. Eğer basamaklar yüksekçe ve düşen su miktarı fazla ise böyle kısımlar da çavlan veya şelale olarak isimlendirilir.
Ülkemizdeki en tanınmışları Manavgat Çağlayanı ile Düden Muradiye ve Gürlevik şelaleleridir.
Çağlayan ve çavlanlarda suların yüksekten düştüğü kısım aşınırsa derin oyuklar oluşur. Bu oyuklara dev kazanı adı verilir
5. PeribacalarıVolkanik arazilerde selinti sularının aşınmaya karşı farklı dirençteki tabakaları aşındırması sonucunda oluşan şekillerdir.Oluşumunda volkanik tüflü arazisel ve yağmur sularıbitki örtüsünün az olması ve rüzgar etkilidİR.
Türkiye’de Nevşehir Ürgüp Göreme Avanos çevresinde yaygındır.
6. Peneplen (Yontukdüz)
Akarsuların ve akarsularla birlikte diğer dış kuvvetlerin yeryüzünü aşındırması sonucunda deniz seviyesinde hafif dalgalı düzlükler oluşur. Bunlara peneplen (yontukdüz) adı verilir.
Ülkemiz yeryüzü şekilleri IV. jeolojik zamanın başlarında toptan yükseldiği için iç kısımlarda peneplen izlerini görmek mümkündür.
AKARSULARIN BİRİKTİRMESİYLE OLUŞAN YER ŞEKİLLERİ
AKARSULARDA BİRİKTİRME
Akarsuların biriktirme yapabilmesi için;
– Eğimin azalması Suyun azalması
– Akarsu hızının azalması Akarsu yükünün artması
gereklidir. Bu faktörler bir arada olunca akarsuyun gücü azalır ve biriktirme başlar.
AKARSU BİRİKTİRME ŞEKİLLERİ
1. Birikinti Konileri ve Yelpazeleri
Dağ yamaçlarından düzlüğe inen akarsular taşıdıkları materyalleri eğimin azaldığı yerlerde yarım koni şeklinde biriktirirler. Bunlara birikinti konisi denir.
Akarsuların taşıdıkları maddeler ince ise geniş bir alana yelpaze gibi yayılırlar. Bunlara da birikinti yelpazesi denir. Ülkemizde dağ eteklerinde bu tip şekillere sıkça rastlanır.
2. Dağ Eteği Ovaları Dağ eteğinde eğimin azaldığı yerlerde meydana gelen birikinti konileri ve yelpazelerinin zamanla yanlara doğru büyüyerek birleşmeleri sonucu oluşan ovalardır.
Bursa ovası Uludağ’ın eteğinde oluşmuş bir dağ eteği ovasıdır.
3. Dağ İçi Ovaları Dağ içlerinde eğimin azaldığı yerlerde akarsuyun taşıdığı malzemeleri biriktirmesi sonucu oluşan düzlüklerdir. Engebeli ülkelerde daha fazla oluşur.
Malatya Muş Elazığ ovaları bu şekilde oluşmuşlardır.
4. Taban Seviyesi Ovaları
Akarsuların denize yaklaştıkları yerlerde taşıma gücü azdır. Böyle (bilgi yelpazesi) yerlerde akarsular taşıdıkları malzemeleri biriktirirler ve ova yüzeyini alüvyal dolgu alanı haline getirirler. Böyle oluşan düzlüklere taban seviyesi ovası veya alüvyal taşkın ovası denir.
5. Delta Ovaları Akarsuların taşıdıkları malzemeleri deniz içerisinde biriktirmesi sonucu üçgene benzeyen düzlükler meydana gelir. Bunlara delta ovası adı verilir.
Delta ovalarının oluşabilmesi için
Akıntıların olmaması
Akarsu yükünün fazla olması
Gel – git genliğinin az olması
Kıyının sığ olması gerekir
Türkiye’de birçok delta ovası vardır. Başlıcaları Çukurova Bafra ve Çarşamba ovalarıdır.
6. Taraçalar (Sekiler) Alüviyal tabanlı vadi üzerindeki akarsuların yeniden canlanarak yatağını kazması sonucunda oluşan yüksekte kalmış eski vadi tabanlarıdır. Türkiye’de çeşitli zamanlarda epirojenik hareketler görüldüğü için vadiler boyunca taraçalar görülür.
7. Kûm Adacıkları
Akarsu eğiminin azaldığı ve yatağın genişlediği yerlerde taşınan alüvyonlar ve kumlar küçük adacıklar şeklinde biriktirilir. Bunlara kûm adacıkları denir.


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Akarsuların Aşındırma ve Biriktirme Sonucunda Oluşturdukları Şekiller Nelerdir?

Akarsuların Aşındırma ve Biriktirme Sonucunda Oluşturdukları Şekiller Nelerdir? konusu, Eğitim ve Öğretim / Coğrafya forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: akarsuların oluşturduğu aşındırma ve biriktirme şekilleri, akarsu aşındırma ve biriktirme şekilleri nelerdir, akarsu aşındırma şekilleri nelerdir, akarsuların aşındırma ve biriktirme şekilleri, akarsu aşındırma ve biriktirme şekilleri, akarsuların oluşturduğu aşındırma şekilleri nelerdir, akarsu aşındırma ve biriktirme şekilleri resimli, akarsu aşındırma ve biriktirme şekilleri vikipedi, akarsuların oluşturduğu ovalar nelerdir, akarsuların oluşturduğu biriktirme şekilleri nelerdir, akarsuların aşındırma ve biriktirme şekilleri nelerdir, akarsu aşınım ve birikim şekilleri nelerdir, akarsu aşınım şekilleri nelerdir, akarsuların oluşturduğu şekiller vikipedi, akarsu aşındırma şekilleri vikipedi,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
1.dünya savaşı sonucunda imzalanan antlaşmalar elif Tarih 0 09-12-2010 06:04
Göz Hastalıkları Nelerdir? daywest Göz Hastalıkları 0 20-09-2010 11:04
Çizim Dersleri Karakalem - Geometrik Şekiller Bkmlyz Diğer Örnekler 0 24-05-2009 10:41
En sık alerjenler nelerdir? Bkmlyz Allerji ve Alerji Çeşitleri 0 03-05-2009 10:33
Yanlış anlamanın sonucunda çıkan buluş POŞET ÇAY elif Genel Kültür Paylaşımlarınız 0 21-10-2008 12:09

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 01:42 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats