Bakimliyiz.Com

-   Genel Kültür Paylaşımlarınız (http://www.bakimliyiz.com/genel-kultur-paylasimlariniz/)
Bakimliyiz.Com (http://www.bakimliyiz.com/)
-   -   At Arabaları Ve Faytonlar Hakkında (http://www.bakimliyiz.com/genel-kultur-paylasimlariniz/90349-arabalari-ve-faytonlar-hakkinda.html)

elif 06-12-2011 08:05

At Arabaları Ve Faytonlar Hakkında
 
At Arabaları Ve Faytonlar Hakkında


Günümüzde çiftçiliğin ağır bastığı köylerin çok azında görebildiğimiz at arabalarıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif teknoloji karşısında varlıklarını sürdürememişlerdir. Bazı çiftçiler yada seyyar satıcılar tarafından az da olsa kullanılmakta olan at arabaları da teknolojiden nasibini almıştır. Özellikle eski otomobil lastiği takılarak onlar da zamana uyduklarını göstermişlerdir. At arabalarında tahta tekerlekleri dışında artık kullanılmayan bir başka özellik de üzerlerindeki resimlerdir. Bu resimler pek çok duygu ve düşünceyi ifade etmektedir. Kullanılan resimlerhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif figürlerhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif motifler Türk kültürünün bir parçasıdır.

http://i32.tinypic.com/11jszes.jpg

Buna en güzel örnekhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif ‘araba ressamı’ olan Bursalı Enver Ertaban’dır. Enver Usta’nın tuvali arabanın tahtalarıdır. Tuvalinin konuları isehttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif doğanın bin bir güzelliğihttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif çiçeklerhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif böceklerhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif kuşlarhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif dağlarhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif ovalar ve denizlerdir. Enver Usta için boyamada en zevkli an resimlemektir. O’na görehttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif yollar asfalt olalı ne at arabası kaldı ne de onların tıkırdıları... Asfalt icat olmuşhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Enver Usta’nın işleri bozulmuş (Yazıcıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif 1993: 32-33). “Arnavut Kaldırımları söküleli berihttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif tahta tekerlekler ve nal sesleri yitti gitti toprağın derinliklerindehttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Ama herşeye rağmenhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif sevdalarhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif umutlarhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif özlemler dile geliyor ‘Araba ressamı’nın tuvalinde...”4. Yine Kuşadasıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Davutlarhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Değirmen mevkiinde çevre düzenlemesi olarak kullanılan bir arabada denizhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif gemihttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif tekne resimlerini tuvaline konu olarak işleyen bir başka araba ressamı da eserine ‘boyacı Şimşek’ imzasını atmıştır.

http://tbn0.google.com/images?q=tbn:...r_03fayton.jpg

Kuşadası’nda süslediği bir at arabası kullanılan Manisa-Akhisar’lı Şimşekhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif at arabalarına uyguladıkları resimlerin “süsleme sanatı” olarak nitelendirildiğ inihttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif kendisinin bildiği kadarıyla en az yüz yıldır ayni yön¬temin kullanıldığınıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif sadece bu at arabası süsleme sanatının yöresel bazı farklılıklar gösterdiğini ve ayrıca Akhisar’ın yaylı at arabalarının (Akhisar Yaylısı) çok ünlü olduğunu ifade etmektedir (Şimşek 31.05.2003). Akhisarlı ustaların kendi bölgeleriyle ilgili önemle üzerinde durdukları bir başka konu dahttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif savaş zamanında cepheye giderek tophttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif yük arabalarının tamir işle-riyle uğraşmıştır (Güler Şimşek: 31.05.2003).



http://www.obarsiv.com/Dokumantasyon...500/FAYTON.jpg

Artık süs aracı olarak kullanılan arabalar dışında kullanılanlarda bu uygulama kalkmıştır. Çünkü at arabalarında resimlerin yapılabileceği yan tahta bölümler kullanılmamaktadı r. Yan tahtaları bulunmayanhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif sadece bir tahta parçasına eski dört tane otomobil lastiği takılmış bir at arabası günümüzdeki kültür-medeniyet (!) etkileşiminin bir göstergesidir. At arabalarının teknoloji karşısında kaybolmaya başlaması ile birlikte araba ustalarının da işleri kaybolmuştur. Konya’nın Akşehir İlçesi’nin tek at araba ustası olan Hüseyin Doğancı ve Afyonlu Yılmaz Baytürk buna en iyi örnektir. Yılmaz Usta Afyon’da at arabası yapan üç kişi kaldığınıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Hüseyin Usta ise at arabalarını sadece turistik oteller ve evlerin şark köşeleri ve parklar için minyatür at arabaları yaptığını biraz da sitemle ifade etmektedirler.

http://lgkml.free.fr/images/32.jpg


Yinehttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Manisa’nın Akhisar İlçesi’nde at arabası ustalarından birihttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Akhisar’da da artık bu işi yapan 3-4 tane usta kaldığınıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif kendisinin 1953’den beri bu işi yaptığını ifade etmektedir. HUsta’ya görehttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif 4-5 sene içinde artık bu meslek de yok olacaktır. Çünkü orijinal at arabala¬rının sayısı gittikçe azalmaktadır. Çiftçilerdenhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif köylülerden toplanan at arabaları tükenincehttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif bu arabaları restore etme işi de bitecektir. Ayrıca Ustahttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif İtalya’ya at arabasıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif İspanya’ya da at arabası tekerleklerinden yapılan oturma bankları gönderdiklerini belirtmektedir. Hatta İspanya’ya gönderilen oturma bankları için orijinal tekerleklerin bulunamadığındanhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif marangozlarını n artık burada devreye girdiğinden bahsetmektedir. Usta’ya görehttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif bundan sonraki nesiller at arabası ve kağnıyı kendi ülkemizde değilhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif yurtdışında görüp tanıyacaklardı r (Akarhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif 31.05.2003). At arabası ustalarının bu sitemine tatmin edici bir cevap vermek belki güçtür. Ancak Bursa’da açılan “Tofaş Anadolu Arabaları Müzesi” ilehttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Asya’da binlerce yıl önce dönmeye başlayan çok basit bir ahşap tekerle-ğin Anadolu’daki öyküsü aktarılarakhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif ‘yeni ustaların eski ustalara teşek-kürü’ şeklinde kendini göstermesi ustalarımızı bir nebze de olsa memnun edebilir6. Adı geçen müzede Balıkesir öküz arabasıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Tokat kağnısıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Bursa öküz arabasıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Akhisar öküz arabasıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Konya çarklısıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Sivas at arabasıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Eskişehir Tatar arabasıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif İstanbul çarklısıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif faytonhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif top arabası gibi Anadolu’ya ait araba çeşitliliği görülebilmektedir.



http://www.obarsiv.com/Dokumantasyon...RT-OLAYI-2.jpg

Günümüzde ise at arabaları çoğunlukla benzin istasyonlarıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif dinlenme tesislerihttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif lokanta ve turistik yerlerde geceleri de ışıklandırılarak bir süs aracı olarak kullanılmaktadı r. Yinehttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif tekerlekleri kullanılarak oturma bankları yapılmaktadır ve antikacılardaki yerini almıştır. Ayrıca at arabalarının tekerlekleri bile artık tek başına süs aracı olarak kullanılır olmuş-tur. Bu tekerlekler avize olarak da kullanılmaktadı r. Ayrıca minyatür at arabalarının yanında minyatür kağnılarında çok fazla yapıldığını görmekteyiz. Orijinal kağnılar da süs aracı olarak kullanılmakta ve at arabaları gibi antikacılarda satılmaktadırlar. Faytonların minyatürlerini süs aracı olarak henüz görmemekle birliktehttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif faytonlar turistik mekanlarda bir gezi aracı olarak kullanılmaktadır.

http://i27.tinypic.com/k9xm5t.jpg

http://www.ozgunresimler.com/data/me...at_arabasi.jpg


Atın ehlileştirilmesihttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif at ile birlikte arabanın da kullanılmasını sağlamıştır. Yani atın ehlileştirilmesi arabayı uygarlık tarihine kazandırmıştır. Bu gelişme de dünya üzerindeki toplumların birbirlerini tanımalarına ve kültür alışverişlerinin artmasına sebep olmuştur. Kuşkusuz bundahttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif ‘at’ı uy-garlık tarihine hediye eden Türklerin payı ve önemi büyüktür. At ve araba kullanılmasınıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif ve bunları kullanan milletlerihttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif evrenselhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif tarihi bir grup olarak telakki etmek gerekmektedir. At ve araba kullanan kavimler ve onlarla birlikte hareket edenlerhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif ilk ortaya çıkışlarından günümüze kadar cihan tarihini meydana getirmişlerdir. At ve araba ile hareketin bir başka önemli tarafı dahttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif uzak gibi görünse de kültür sahaları üzerinde bile etkili olmasıdır. Böylece eski Türk kavimlerinin atı ehlileştirmek suretiyle başardıkları bu büyük tarihi olayhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif felsefeninhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif dininhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif ****fiziğin en yüksek sahalarını etkilemiştir (Rüstow 1943: 858-859). Çünkü Türklerin tarih sahnesinde dünya nizamı ve cihan hakimiyeti davası ile çıkışlarında da ilk etkenin manevi değilhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif göçebe hayat şartlarının ve askeri gücün rol oynadığıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif bunun sonucunun da maddi gücü geliştirdiği kuşkusuzdur. Bu maddi sahada da ilk göze çarpan unsur ‘at’ olmuştur (O. Turanhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif 1979http://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif 188). Ayrıcahttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif Türklerin oluşturduğu kültür ve medeniyetin ilk döneminde athttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif merkezi bir rol oynamıştır. Atın binek hayvanı olarak ehlileştirilmesihttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif süratli ve pratik oluşu geniş ufuklara hükmetme fikrini güçlendirmiştir. Atın ehlileştirilmesi insanlara hareket özgürlüğü sağlamışhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif birbirinden habersiz yaşayan insan topluluklarını n ilişki kurmalarına vesile olmuşhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif böylece kültür alışverişlerinin yaygınlaşmasınahttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif medeniyetlerin gelişme-sine etki eden bir varlık olarak tarihteki yerini almıştır (Çınarhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif 1996http://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif 203-205). Türkler tarafından yetiştirilen athttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif bütün kültüre yön veren önemli bir etken olmuştur. Eğer at ehlileştirilmemiş olsaydı eskiçağ ve erken ortaçağın büyük ölçüdeki kavimler göçü meydana gelemeyecekti (Rásonyi 1971: 51). Ünlü kültür tarihçisi W. Koppers’e görehttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif atın ehlileştirilmesi ile elde edilen başarıhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif kavimlerin ve diğer kültürlerin gelişmesinde olağanüstü sonuçlar doğurmuştur. Dolayısıylahttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif büyük devlet esası için gerekli şartlar ancak bu sayede ortaya çıkabilmiştir (Türk Dünyası El Kitabı 1992: 189-190; Kafesoğluhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif 1986http://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif 208).

http://www.kaliteliresimler.com/data/media/1197/at.jpg

Yine Rüstow’a görehttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif “ atın ehlileştirilmesi de biniciliğin keşfinden en had siyasi ve içtimaî meseleye kadar giden hadhttp://www.kralcapaylas.com//images/smilies/smiliv.gif cihan tarihine ait inkişaf çizgilerinin en ehemmiyetlisidir. Bu hattın tarihten önceki başlangıcında atı ehlileş-tiren ve ilk biniciler olan Türkler bulunuyor. Hattın zamanımızdaki ucunda ecdatlarının bu şerefli mirasından doğan ve istikbali tayin eden problemi pek iyi kavramış olan yeni Türkiye bulunuyor” (Rüstow 1943: 863).

http://i30.tinypic.com/xm97o9.jpg
Yard. Doç. Dr. Şayan ULUSAN ŞAHİN


Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 11:41 .

Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.