bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Genel Kültür Paylaşımlarınız

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 17-01-2012, 10:36   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Ermeni Kültürü Nedir?

Ermeni Kültürü Nedir?

Ermenilerin Kökenim 1
Anadolu'nun bugün halen yaşayan en eski kavimlerinden biri olan Ermenilerin kökeni kimi kaynaklara göre Urartular'a kadar uzanır Tarihçilerin üzerinde uzlaştığı temel görüşlerden biri ise Ermenilerin MÖ 700'lerde Fırat'ın doğusuna yerleşen Hint-Avrupa kökenli Phrygialılar'ın bir kolunun bölgenin eski halklarının kalıntıları (Urartular Hurriler) ve Kafkas kökenli halklarla karışmasından meydana geldiğidir
Çevreden gelen sürekli akınlarla yaşadıkları bölgede ayakta kalmaya çalışan Ermeniler'in tarihi bitmek bilmeyen bir devlet kurma ve yitirme mücadelesini anlatır Başta İranlılar Romalılar Bizanslılar Sasaniler Araplar ve çeşitli Türk Beylikleri olmak üzere pek çok ulusla savaşan tarih boyunca çoğu zaman kendi toprakları üzerindeki egemenliklerini yitiren Ermeniler buna rağmen dillerini ve kültürlerini yaşatmayı kısaca var olmayı becerebildiler

Hıristiyanlık ve Ermeniler

Ermeniler Hıristiyanlık'la ilk olarak MS 1yüzyılda tanıştı İsa'nın havarilerinden Aziz Tadeos Aziz Bartolomeos ve takipçilerinin çabaları sayesinde o güne dek putperest olan geniş bir Ermeni topluluğu Hıristiyanlığı kabul etti Romalılar'ın buna karşı çıkmasına 197 ve 230 yıllarında Anadolu'da yaşayan Hıristiyan Ermeniler'i kırımdan geçirmesine rağmen Hıristiyanlığın Ermeniler arasında yayılması durdurulamadı Nihayet 301 yılında Aziz Krikor'un önderliği sonucunda 3 Dırtad Hıristiyanlığı Ermeni Krallığı'nın resmi dini olarak kabul etti

Kutsal metinlerin Ermenice'ye çevirilmesi ihtiyacı Aziz Mesrob'un 404 yılında Ermeni alfabesini yaratmasıyla sonuçlandı Altın Çağ olarak adlandırılan bir kültürel devrimin kapılarını açan bu gelişme Ermeni ulusunun ileride çeşitli imkansızlıklar altında bile varlığını koruyabilmesini sağlayan en önemli unsur olacaktı

451 yılında toplanan Kadıköy Konsili'nin kararlarını benimsemeyen ve o tarihten bu yana Hıristiyanlık içerisinde bağımsız bir kol olarak yaşamayı sürdüren Ermeni Kilisesi bugün sekiz milyonu aşkın üyesiyle dünyada 50 milyondan fazla üyesi bulunan Kadim Ortodoks Kiliseler ailesine mensuptur

Bizans Başkentinde Ermeniler
İstanbul Doğu Roma İmparatorluğu'nun merkezi olduktan sonra 360 yılında Ermeni Katolikosu (Başpatrik) 1 Nerses'in Yassıada'ya sürüldüğü sırada başkentte küçük bir Ermeni cemaati zaten vardı Bizans İmparatorları 6 ve 10 yüzyıllarda Ermeniler'in İstanbul'a göçünü teşvik ettiler

Katolikos 2 Hovhannes (565-574) Persler'e karşı başarısız bir isyandan sonra birçok Ermeni soylusunun refakatinde İstanbul'a sığındı Ermeniler kendi dilleriyle ibadete başladılar Bizans ordusunda paralı asker olarak görev yaptılar ve imparatorluk içinde yüksek makamlara eriştiler İmparator Moris Mezizios İmparator Filipikos-Vartan Ardavazd Alexios Museles Bardanes Arsaber Leo V İmparator Makedonyalı Vasil Romanos-Lekapenos gibi birçok Bizans yöneticisi Sezar Bardas Gramerci Ioannis Fotios ve Filozof Leo gibi bilim adamları tamamen ya da kısmen Ermeni idi Depremden zarar gören Aya Sofya'nın kubbesinin onarımını üstlenen mimar Ani'li bir Ermeni'ydi ve Dırtad adını taşıyordu

Osmanlı Döneminde İstanbul Ermenileri
Ermeni cemaati ile yakın ilişki içerisinde olan Fatih Sultan Mehmet Bizans döneminde Batı Anadolu Trakya ve Balkanlar'daki Ermeniler üzerinde nüfuzu olan ve o tarihe dek Bursa'da bulunan Ruhani Reislik makamını 1461 yılında Patriklik seviyesine yükseltti Müslüman bir Sultan'ın bir Hıristiyan Patrikliği'ni tesisi daha önce benzeri görülmemiş bir olay olarak tarihe geçti

15 ve 18 yüzyıllarda Kırım Doğu Anadolu İran ve Kafkasya'dan birçok Ermeni İstanbul'a göç etti Giderek genişleyen Osmanlı topraklarındaki tüm Ermeni cemaatleri İstanbul Ermeni Patriği'ni milletbaşı olarak tanıdılar

İstanbul'daki ilk Ermeni matbaası bir din adamı olan Apkar Tıbir tarafından açıldı (1567) Bitlisli 9 Hovhannes Golod İstanbul Patriği seçilince (1715) Ermeni cemaatinin yaşamında kültürel bir rönesans başladı Batı Ermenicesi grameri hazırlandı Ruhbanlık dışı ilk Ermeni okulu Tıbranots Kumkapı'da öğretime açıldı (1790) İstanbullu'ların ilk Ermenice gazetesi Lro Kir Medzi Derutyan Osmanyan (Büyük Osmanlı Devleti Gazetesi) yayımlanmaya başlandı (1832) İlk İstanbul Ermeni tiyatro kumpanyası Hasköy'de perdelerini açtı (1858) 1850'lerin sonunda Ermeni okullarının sayısı yalnızca İstanbul'da 40'ı aşıyordu Yayımlanan Ermenice gazete sayısı ise 20'yi buluyordu

Ermenilerin Kökeni 2


Ermeni Katolik cemaati özellikle Fransız Elçisi'nin çabalarıyla 1831 yılında İstanbul'da resmen oluştu Bu tarihten 20 yıl kadar sonra 1853'te bu kez İngiliz Elçisi ile Amerikalı misyonerlerin çabaları sonucunda Ermeni Protestan cemaati kuruldu

Ermeni cemaati 15 ve 19 yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu'na sayısız devlet ve bilim adamı pek çok değerli sanatçı verdi Ermeni mimarlar başkent İstanbul'u camiler ve saraylar başta olmak üzere birbirinden güzel yapılarla donattı Bu yapıların pek çoğu bugün de ayakta duruyor ve kenti süslemeye devam ediyor

Ermeni cemaatinin kendi sosyal ve kültürel meselelerine ilişkin talepleri 1840'lı yıllardan başlayarak çeşitli oluşumlarla Bab-ı Alî'den karşılık buldu Sultan 1 Abdülmecit'in emriyle Ermeni cemaatinin yönetimi için ilk resmi Ruhanî ve Cismanî Meclisler 1847 yılında oluşturuldu Nizamname-i Millet-i Ermeniyân adını taşıyan cemaat tüzüğü ise 17 Mart 1863'te Sultan 1 Abdülaziz tarafından onaylandı Halkın iradesine önem veren ve toplum yöneticilerini seçimle göreve getiren Nizamname ülkemizdeki halkçılaşma sürecinin belki de ilk yazılı belgesi oldu

19 yüzyılın sonlarına dek İstanbul Ermeni Patrikliği'ne Orta Doğu'dan Avrupa'ya Kuzey Afrika'dan ABD'ye çok geniş bir cemaat topluluğu bağlı bulunuyordu Ancak Osmanlı İmparatorluğu artık çözülme sürecine girmişti Çeşitli milletler imparatorluktan ayrılıp bağımsızlıklarını ilan ettiler Osmanlı Ermenileri'nin büyük çoğunluğu Osmanlı Devleti'nin geleceğine olan inancını sürdürüyordu ancak bazıları mevcut kargaşa ortamında can ve mal güvenliğinden endişe duyduğunu ifade ederken buna kültürel otonomi gibi taleplerini de ekliyordu Küçük bir azınlık ise bağımsızlık kazanmanın peşindeydi Büyük devletlerin de çabaları sonucunda kadim Türk-Ermeni dostluğu yavaş yavaş yerini güvensizlik ortamına bıraktı Ermeni literatürüne Medz Yeğern (Büyük Felâket) olarak geçen tehcirin sonuçları yıkıcı oldu (1915)

Cumhuriyet Döneminde Ermeniler
1923'te Mustafa Kemal Atatürk'ün kurduğu yeni Türkiye Cumhuriyeti ilan edildi Osmanlı'daki çok milletli sistem kaldırılarak ulus devlet ve vatandaşlık sistemi benimsendi Ermeniler resmen azınlık statüsüne geçtiler İstanbul Ermeni Patrikliği 1922-27 arasında 5 yıl patriksiz kaldıktan sonra Muşlu I Mesrob Türkiye Ermenileri'nin 80 Patriği oldu

Medeni Kanun'un kabulüyle birlikte Osmanlı döneminde uygulanan her cemaati kendi dini yasalarına göre yönetme şekli ortadan kaldırıldı Patrikler cemaatin dini ve sosyal kurumlarının ruhani gözetmeni sayıldı

1935'te Vakıflar Kanunu Resmi Gazete'de yayımlandı Kilise okul hastane yetimhane gibi Ermeni kurumlarının bağlı olduğu tüm vakıflar Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün denetimine geçirildi 1942'de çıkartılan Varlık Vergisi Kanunu tüm diğer azınlıklar gibi Ermeniler üzerinde de yıkıcı etkiler yarattı

Cumhuriyet döneminde açılan ilk ve tek ruhban okulu Üsküdar'daki Surp Haç Tıbrevank Ruhban Okulu oldu (1954) Ancak 1969'da okulun teoloji bölümü İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğü'nce kapatıldı

Ermeni cemaati Kurucu Meclis'e olduğu gibi daha sonraki yıllarda TBMM'ye de milletvekilleri gönderdi Dr Zakar Tarver ve Mıgırdiç Şellefyan'dan sonra 1960 tarihinden itibaren ise Meclis'te hiçbir Ermeni milletvekili yer almadı

Türkiye Ermenileri Patrikliği'nin 500 kuruluş yılı 1961 yılında kutlandı Yetim bir tehcir çocuğu olan Yozgatlı Patrik I Şnorhk yurtdışında Türk diplomatlarına yönelen terörizmin giderek tırmandığı zorlu bir dönemde görev yaptı Verdiği demeçlerde diaspora Ermenileri'nin Türkiye aleyhtarı gösterilerini hiçbir zaman onaylamayacağını bildirdi İlk kez bir Cumhuriyet çocuğu İstanbullu II Karekin Türkiye Ermenileri 83 Patriği seçildi (1990) Cemaati 2000'li yıllara taşıyacak olan 84 Patrik ise İstanbullu II Mesrob oldu (1998)

Bu topraklardaki geçmişi 2700'ü yılı aşan Türkiye Ermenileri bugün 70 bini aşkın üyesiyle Türkiye Cumhuriyeti'nin en büyük azınlık nüfusunu oluşturuyor Büyük çoğunluğu İstanbul'da olmak üzere 33 kiliseye ilk orta ve lise derecesinde 20 eğitim kurumuna sahip olan Türkiye Ermeni Cemaati ayrıca hastane vakıf dernek gibi çeşitli cemaat kurumlarını da kendi bağışlarıyla ayakta tutuyor
Bayramlar


Gağant
Ermenilerin yılbaşına verdikleri ad Gağant zengin bir ziyafet sofrasıyla eş anlamlıdır Bütün aile biraraya gelir ve gece yarısına dek sofrada birlikte olunur İstanbullu Ermeniler yılbaşı için günler öncesinden alışverişe başlarlar Zeytinyağlı yaprak ve midye dolması topik hindi ve anuşabur (aşûre) yılbaşı sofrasının vazgeçilmez yiyecekleridir Yılbaşının sabahında erkekler ne kadar yorgun ve uykusuz olurlarsa olsunlar işyerlerini bir-iki saatliğine açar ve evden getirdikleri bir narı kırarak tanelerini etrafa serperler Yeni yılın ilk sabahında kırılan narın yıl boyunca bereket getirdiğine inanılır

Dzununt

Ermeniler Noel'i yani Doğuş Yortusu'nu diğer Hıristiyan mezheplerden farklı olarak Vaftiz Yortusu ile birlikte 6 Ocak tarihinde kutlar Ermeni çocuklar 5 Ocak gecesi "Melkon Kaspar yev Bağdasar avedis" şarkısını söyleyerek evleri dolaşır ve İsa'nın doğumunu müjdelerler Çocuklara küçük hediyeler ve bahşiş verilir Melkon Kaspar ve Bağdasar İsa doğduktan hemen sonra hediyelerle onu ziyarete gelen üç çobandır Doğuş Yortusu'nda aile bir araya gelir ve o gün akşam yemeğinde mutlaka balık yenir

Katolik Ermeniler ise Doğuş Yortusu'nu diğer Katolikler gibi 24 Aralık'ı 25'e bağlayan gece ve 25 Aralık'ta kutlar

Diyarnıntaraç

Eski Ahit'te "İlk doğan her erkek çocuk Rab'be adanmış sayılacak" denir İsa da buna uygun olarak sünnet edildi ve kırkında Kudüs'teki tapınağa ***ürüldü Ermeniler İsa'nın doğumunun 40 gününü ve tapınağa sunuluşunu 14 Şubat'ta kutlar Yortu arefesinde günbatımında kilisedeki kutsal sofra üzerindeki mumdan alınan ışık ellerinde mum tutan halka dağıtılır Bu ışığın tüm uluslara yönelik olduğunu vurgulamak için doğu batı kuzey ve güneye dönülerek kutsama yapılır Halk kilisede yaktığı mumu söndürmeden ***ürür ve evindeki mumu onunla yakar Bu o ailenin Rab İsa tarafından aydınlatıldığını ifade eder Diyarnıntaraç halk arasında "ateş gecesi" olarak da bilinir Bu günün Hıristiyanlık öncesinde bir tür Hıdırellez olarak kutlandığı söylenir

Vartanants

O dönemde ateşe tapmakta olan İranlılar'ın Hıristiyanlığı seçen Ermeniler'le MS 451 tarihinde yaptığı din savaşının anısına kutlanır (2001'de 22 Şubat) Aslında savaş yitirilmiştir Ancak Başkumandan Vartan'ın efsanevi cesareti halkın orduyla omuz omuza savaşması ve savaşın sonunda yine Hıristiyan kalmış olması nedeniyle bu savaşın Ermenilerin tarihinde büyük zaferlerden daha önemli bir yeri vardır Vartanants Günü'nde savaşta yitirilen bini aşkın insanın anısına herhangi bir kutsal güne bağlı isimleri olmayanların isim günü kutlanır

Pun Paregentan
Ermeniler Büyük Oruç'un arefesinde (2001'de 25 Şubat) Pun Paregentan adı altında karnavalı kutlar Günbatımıyla Medz Bahk'a (Büyük Oruç) girilir Bu tövbe dönemidir amacı dua ve oruçla yürekleri sınayıp inananları Diriliş Yortusu'na hazırlamaktır Pun Paregentan'da yenir içilir eğlenilir Herkes çeşitli kılıklara girip komşularına arkadaşlarına şakalar yapar Büyük Oruç 7 hafta (50 gün) sürer Bu sürede hayvansal gıda alınmaz Günde tek öğün akşam duasından sonra sadece sebze ve tahıl yenir Düğün yapılmaz eğlence düzenlenmez Hemen her kilisenin özel günü vardır buralarda ayinler yapılır halk kiliseleri ziyaret eder Büyük Oruç'ta dargınlar barıştırılır yoksullara erzak yardımı yapılır

Avak Şapat

Ermenilerin "Büyük Hafta"sı Pazartesiden başlayarak (2001'de 9 Nisan) her gün İsa'nın çarmıha gerilmesi süreciyle ilgili önemli bir olayın anısı yaşatılır Perşembe İsa'nın son akşam yemeği günüdür Aynı gün akşamüstü ruhaniler kilisede küçük çocukların ayağını yıkar İsa Peygamber son gününde sevgisinin ve alçakgönüllüğünün bir simgesi olarak havarilerinin ayaklarını yıkamıştır Perşembe İsa'nın Romalı askerler ve Yahudi görevliler tarafından tutuklanması anısına gece yarısına dek ayin yapılır Halk arasında bu gece "Latsi Kişer" (Ağlayış Gecesi) olarak bilinir O akşam yeşil mercimek yenir mercimeğin Meryem Ana'nın gözyaşlarını simgelediğine inanılır Cuma sabahı İsa'nın Haç'a gerilmesi ve insanlığın günahları için ölmesi akşamüstü kaya mezarına gömülmesi anısına ayinler düzenlenir

Surp Zadik

Ermeniler Paskalya Bayramı olarak bilinen Surp Zadik'te (İsa'nın Yeniden Diriliş Günü) "Kristos hariav i merelots" (İsa ölülerden dirildi) ve karşılığında "Orhniyal e harutyun Kristos'i" (Kutlu olsun İsa'nın dirilişi) diyerek bayramlaşır Surp Zadik'te (2001'de 15 Nisan) insanlar birbirlerine kırmızı yumurta armağan eder Yumurtalar geleneksel olarak kırmızıya boyanır ancak değişik renklerde boyanmış olanları da vardır Yumurta dünyayı simgeler Dış kabuk gökyüzünü zarı havayı akı denizleri sarısı ise yeryüzünü Kırmızı rengi ise İsa'nın kanının tüm dünyanın kurtuluşu için aktığını gösterir Surp Zadik'te ayrıca saç örgüsü biçiminde paskalya çöreği yapılır Ertesi gün mezarlıklar ziyaret edilir

Hampartsum

Surp Zadik'in 40 gününde Ermeniler İsa'nın göğe yükselişini Hampartsum'u kutlar (2001'de 24 Mayıs) Aynı zamanda bu adı taşıyanların isim günüdür Hıristiyanlık öncesinde bir tür bahar karşılaması Hıdrellez olarak kutlanır ve Vicag (niyet) adını taşırdı O tarihlerde Vicag gününde gençler yaylalara çıkıp eğlenirler kendi aralarında niyet çekerek bahtlarını öğrenirlerdi İstanbul'da da birkaç on yıl öncesine dek Hampartsum'da Yedikule'deki marul bostanlarında piknik yapılır ve marul yenirdi Ermenilerin büyük bir bölümü bu günde Hampartsum sofrasından marulu eksik etmez

Vartavar Vartivar

İnanışa göre tufan sonrasında Nuh gemiden iner son kez hafif bir yağmur yağar yaşam yeniden başlar Ermeniler'in Hıristiyanlık öncesinden beri kutladıkları bayram Hıristiyanlıkla birlikte Baydzaragerbutyun Diarn Yortusu'yla (İsa Mesih'in Suret Değiştirmesi) birleşmiştir (2000'de 22 Temmuz) Çıktığı yüksek dağda üç öğrencisinin önünde İsa'nın yüzü güneş gibi aydınlanmış giysileri göz kamaştırıcı bir beyazlığa bürünmüş yanında Musa ve İlyas peygamberler belirmiş etrafı saran bir buluttan Tanrı'nın sesi yükselmiştir: "Sevgili oğlum budur Ondan razıyım" Vartavar "vart" (gül) ve "var"dan (ışık saçan) türemiştir Bu günde ibadet yerlerini ve çevreyi güllerle süsleme geleneği vardır Nuh'un anısına bu günde halk birbirini ıslatarak "sulu" şakalar yaparak eğlenir Bazı Kürt toplulukları da bu bayramı kuzuların sütten kesilme zamanına rastlayan başka bir tarihte (7 Ağustos) "Vartivar" adı altında kutlar

Khacverats
Haç Yortusu Ermeniler Kutsal Haç'ın özgürlüğüne kavuşmasının yıldönümü olan bu yortuyu 14 Eylül'e en yakın pazar günü kutlarlar (2000'de 16 Eylül) Pers İmparatoru Hüsrev MS 610 tarihinde Herakleus'u yenilgiye uğratarak Kudus'ü işgal etmiş ve Kutsal Haç'ı İran'a ***ürmüştür Bunun üzerine Herakleus Kutsal Haçı geri almak için büyük bir ordu kurarak Persler'le savaşır ve Hüsrev'i yener Kutsal Haç 628 tarihinde tekrar Hıristiyanlar'a iade edilir Bu olayın kutlandığı yortuda Ermeni kiliselerinde pazar öğleden sonra törenler yapılır ve haç fesleğenlerle süslenir Rumlar bu günü 14 Eylül'de kutlarlar

Tarkmançats

404 yılında Sahag Bartev ve Mesrob Maştotz adlı din adamları tarafından Ermeni yazısının bulunmasıyla Ermeni kilisesi tarihinde "Altın Çağ" olarak tanımlanan dönem başladı Surp Mesrob ve öğrencileri Kutsal Kitap başta olmak üzere birçok eseri Ermeni diline çevirerek büyük bir aydınlanma ve kültür hareketi yarattılar; Yunanca ve Asurice'nin Ermeni kültürü üzerindeki egemenliğine son verdiler Ermeniler bu nedenle bu iki din adamını azizlik mertebesine yükseltti ve onları bir bayramla (Don Tarkmançats Vartabedats) anmaya başladı (2001'de 13 Ekim


Ermeni Kiliseleri


İstanbul Ermeni Patrikliği'nin kuruluşundan (1461) sonra 55 Ermeni Kilisesi inşa edilmiştir Bunlardan 30 kadarı halen ibadete açıktır

Halen ayakta kalan kiliselerin en eskileri İstanbul'un fethinden sonra yerli Rum halkından alınarak Ermenilere verilen kiliselerdir Bu kiliselerin başında Kumkapı'daki Surp Asdvadzadzin Patriklik Samatya'daki Surp Kevork eski Patriklik ve Balat'taki Surp Hreşdagabed Kiliseleri gelir İlk inşa tarihleri çok eski olmakla birlikte ahşap ve az dayanıklı yapı malzemelerinden yapıldıklarından deprem ve yangınlara karşı koyamamışlar birçok kez farklı planlarla yeniden inşa edilmişlerdir

Ermeni Patrikhanesi

Ermeni kiliselerinin çoğu 18-19 yy'larda inşa edilmiştir Bugün yaşayan kiliselerden 15'inin ilk tesisi bu döneme rastlar Daha önce inşa edilen kiliseler de bu dönemde büyük onarımlar geçirmişlerdir

Geleneksel mimari uyarınca ibadethane bir haç planı üzerine oturur Başka bir diğer plan şekli ise baziliktir Bu yönden İstanbul'da tipik Ermeni kilise mimari planına uygun bir kilise bulmak oldukça zordur Yapının doğu ucunda sunak vardır Çatı örtü sisteminde yaygın olan merkezi kubbedir Osmanlı döneminde kubbe yapımına yazısız bir yasak olduğundan ya hiç uygulanmayarak bir tonozla geçiştirilmiş ya da Beşiktaş'taki Surp Asdvadzadzin Kilisesi'ndeki gibi kırma çatının altına dışardan görülmeyecek şekilde uygulanmış ya da Kuzguncuk'taki Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi'nde olduğu gibi yalnızca bir kez uygulanmıştır

Cumhuriyet Dönemi

Cumhuriyet döneminde kilise yapımı yasaklanmıştır İstisna olarak bu dönemde Karaköy'deki Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi yeniden inşası dikkat çekicidir Bir de Balıklı Ermeni Mezarlığı'ndaki Surp Sarkis Şapeli'nin yapımı kayda değer (1985)

İstanbul'da günümüzde varlığını koruyan Ermeni Gregoryen kiliseleri şöyle sıralanabilir:

Surp Hovhannes Avedaraniç Kilisesi (Gedikpaşa)
Surp Tateos-Partoğomeos Kilisesi (Yenikapı)
Surp Hovhannes Avedaraniç Kilisesi (Narlıkapı)
Surp Nigoğayos Kilisesi (Topkapı)
Surp Hreşdagaberdatz Kilisesi (Balat)
Surp Yeğya Kilisesi (Eyüp-Nişanca)
Surp Asdvadzadzin Kilisesi (Eyüp-İslambey)
Surp Pırgiç Şapeli (Yedikule)
Dzınunt Surp Aasdvadzadzin Kilisesi (Bakırköy)
Surp Harutyun Kilisesi (Kumkapı)
Surp Istepanos Kilisesi (Yeşilköy)
Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi (Surp Istepanos Kilisesi ile-Karaköy)
Surp Istepanos Kilisesi

Surp Yerrortutyun Kilisesi (Surp Minas Şapeli'ni kapsar-Beyoğlu)
Surp Asdvadzadzin Patriklik Kilisesi (Surp Toros Ayazması ile-Kumkapı)
Surp Kevork Kilisesi (Surp Hovhannes Mıgırdiç Ayazması ile-eski Patriklik-Samatya)
Surp Hagop Kılkhatir Kilisesi (Altımermer)
Surp Sarkis Şapeli (Balıklı)
Surp Harutyun Kilisesi (Taksim)
Surp Hripsimyantz Kilisesi (Büyükdere)
Surp Takavor Kilisesi (Kadıköy)
Surp Haç Kilisesi (Üsküdar-Selamsız)
Surp Vartanantz Kilisesi (Feriköy)
Surp Asdvadzadzin Kilisesi (Beşiktaş)
Surp Asdvadzadzin Kilisesi (Ortaköy)
Yerevman Surp Haç Kilisesi (Kuruçeşme)
Surp Santuht Kilisesi (Rumelihisarı)
Surp Yeritz Mangantz Kilisesi (Boyacıköy)
Surp Asdvadzadzin Kilisesi (Yeniköy)
Surp Garabet Kilisesi (Üsküdar-Yenimahalle)
Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi (Kuzguncuk)
Surp Yergodasan Arakelotz Kilisesi (Kandilli)
Surp Nigoğayos Kilisesi (Beykoz)
Surp Nişan Kilisesi (Kartal)
Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi (Kınalıada)

Ermeni Katolik kiliseleri:
Anarad Hığutyun Kilisesi (Pangaltı)
Surp Andon Kilisesi (Tarabya)
Anarad Hığutyun Kilisesi (Samatya)
Surp Asdvadzadzin Kilisesi (Beyoğlu-Sakızağacı)
Surp Levon Kilisesi (Kadıköy)
Surp Yerrortutyun Kilisesi (Beyoğlu)
Surp Boğos Kilisesi (Büyükdere)
Surp Hovhannes Mıgırdıç Kilisesi (Yeniköy)
Surp Hovhan Vosgeperan Kilisesi (Taksim)
Surp Asdvadzadzin Kilisesi (Büyükada)
Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi (Ortaköy)
Surp Hisus Pırgiç Kilisesi (Galata)

Ermeni Protestan kiliseleri:

Avedaranagan Amenasurp Yerrortutyun Kilisesi (Aynalıçeşme-Beyoğlu)
Emanuel Kilisesi (Fincancılar-Eminonü)
Gedikpaşa Protestan Kilisesi
Halıcıoğlu Protestan Kilisesi ve Üsküdar Şapeli vardır
Ermeni Kültür Kurumları

Ermenilerde kültür kurumlarına ilk kez 17 yy'ın sonu ve 18 yy'ın başlarında rastlanır Bu dönemdeki kurumlar "kardeşlik" adı altında daha çok dinsel ve hayırsever amaçlarla kurulmuşlardır Ermeni kültür kurumları tarihsel olarak üç döneme ayrılırlar:
1) 1810 öncesi "eski dönem" genellikle "kardeşlik"
2) 1810-1908 arası "orta dönem" genellikle "kurum"
3) 1908 sonrası "yeni dönem" genellikle "dernek"
adı altında toplanılır

Yeni dönem öncesi kültür kurumları genel anlamda okullara yardım etmek dışında okul olmayan yörelerde okul açma çalışmalarında bulunur Ermeni kültür yayılma dönemi Tanzimat'la (1839) başlar 1880'li yıllarda son bulur 1881'de okul ve dernek salonlarında toplantı ve konuşma düzenlemek yasaklanır 1882'de Babıali tüm kültür kurumlarının listesini amaçlarını ve maddi durum raporlarını ister 1895-1908 arasında İstanbul'da kültür kurumlarının hayatı durmuştur

19 yy'ın ikinci yarısında Galata'da 41 Pera'da (Beyoğlu) 84 Feriköy'de 10 Pangaltı'da 4 Dolapdere'de 2 Şişli'de 7 Sakızağacı'nda 1 Taksim'de 2 Beşiktaş'ta 21 Ortaköy'de 29 Kuruçeşme'de 3 Arnavutköy'de 5 Rumelihisar'da 9 Boyacıköy'de 6 İstinye'de 1 Yeniköy'de 2 Büyükdere'de 5 Sarıyer Yenimahalle'de 2 Beykoz'da 6 Kandilli'de 1 Kuzguncuk'ta 3 Üsküdar Selamsız'da 53 Üsküdar Yenimahalle'de 20 Üsküdar İcadiye'de 4 Haydarpaşa'da 1 Kadıköy'de 27 Kartal'da 2 Kınalıada'da 3 Tophane'de 1 Etmeydanı'nda 5 Hasköy'de 33 Eyüp'te 7 Balat'ta 20 Karagümrük'te 7 Salmatomruk'ta 10 Topkapı'da 14 Samatya'da (Kocamustafapaşa) 39 Narlıkapı'da 4 Samatya Yenimahalle'de 3 Gedikpaşa'da 17 Kumkapı'da 43 Kumkapı dışında 3 Makriköy'de (Bakırköy) 14 Yenikapı'da 21 Langa ve Musalla'da 10 Ayastefanos'ta (Yeşilköy) 2 Yedikule'de 1 Nişanca'da 1 Beşiktaş'ta 1 Kasımpaşa'da 1 semti saptanamayan 77 olmak üzere toplam 688 Ermeni kültür kurumu vardı

Bu kültür kurumlarından bazıları günümüze ulaşabilmişlerdir Bunlar ya kilise koroları (Tıbratz Tas) veya okullardan yetişenler dernekleridir (Sanutz Miutyun)

İstanbul'daki Ermeni kültür kurumları içerisinde kilise korolarının yeri büyüktür 18 yy'ın başında kurulan düzenli kilise koroları arasında ilkler Kumkapı'daki Surp Asdvadzadzin Patriklik Samatya'daki Surp Kevork ve Balat Surp Hreşdagabed kiliseleri korolarıdır

5 Şubat 1811'de Patrik XI Hovhannes Çamaşırcıyan döneminde ilk Ermeni kilisesi koro tüzüğü yayımlanır Surp Asdvadzadzin Basımevi'nde yayımlanan bu 9 maddelik tüzükten yaklaşık bir yüzıl sonra Patrik I Mağakya Ormanyan döneminde korolara önem verilerek yeni bir yönetmelik hazırlanır 70 maddelik bu tüzük 5 Şubat 1904'te onaylanarak yayımlanır

1906'da Kumkapı'daki Patriklik Kilisesi Korosu 70 kişilik bir grup kurarak Magar Yegmalyan'ın armonize ettiği üç sesli badarağı okur 1906'da Galata Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi Korosu Levon Çilingiryan'ın Beşiktaş Surp Asdvadzadzin Kilisesi Korosu Aram Pıjışgyan'ın Yenikapı Kilise Korosu ise Yegmalyan'ın faminör-karma armonizasyonlu badarağını öğretirler

Bu çabalar sayesinde Ermeni Kilisesinin diğer bazı ayinleri de çoksesli olarak armonize edilerek uzun yıllar okunur Bu korolar dinsel müzik dışında halk müziğini de başarı ile okuyup birçok konser düzenlerler

Cumhuriyet'in ilanından hemen sonra kilise korolarında tekrar canlanma başlar Yeni korolar kurulur eskiler yenilenir Cumhuriyet döneminde kurulan ilk kilise korosu Kumkapı Patriklik Kilisesi Korosu üyelerinin bir kısmının kurduğu Koğtan Kilise Korosu'dur (1924) Operaya da birçok solistler yetiştiren kilise korolarının son yönetmelikleri 27 Aralık 1991'de Patriklik Ruhani Meclisi tarafından onaylanarak 1992'de yayımlanır 1994'te İstanbul'da 20 kilise korosu faaliyettedir

Günümüze değin yaşayan diğer kültür kurumları okullardan yetişenler dernekleridir Bunlar kültürel amaçlı konser panel açıkoturum konferans gösteri ve sergiler düzenlerler 1994'te bu türden faaliyette bulunan dernek sayısı 25'tir


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  

Alt 24-05-2015, 03:40   #2 (permalink)
Misafir
Avatar Yok
 
Standart Ermenistan'ın kültürel özellikleri

daha kısa bir yazı bilen yok mu arkadaş ??


 

Alt 22-06-2015, 04:19   #3 (permalink)
Я
 
Я - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart

Alıntı:
Misafir´isimli üyeden Alıntı Mesajı göster
daha kısa bir yazı bilen yok mu arkadaş ??
Ermenistan'ın kültürel özellikleri kısaca başlığına bakabilirsin.


Я isimli Üye şimdilik offline konumundadır  




Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Ermeni Kültürü Nedir?

Ermeni Kültürü Nedir? konusu, GENEL KÜLTÜR / Genel Kültür Paylaşımlarınız forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: ermeni kültürü, paregentan ne demek, latsi kişer, asdvadzadzin nedir, paregentan nedir, ermenistan kültürü nelerdir, ermeni kültürü nedir, vartanants nedir, vartanantz gunu nedir, http wwwbakimliyizcom genel kultur paylasimlariniz 93009 ermeni kulturu nedirhtml, paragental kutlamssı nedşr, paregentan nedir vartanants, isa as havarisi tateos, surp asdvadzadzin nedir, latsi kiser,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Bilim Kültürü Nedir? elif Genel Kültür Paylaşımlarınız 1 08-02-2017 02:33
Ermeni Meselesi Nedir? elif Tarih 1 12-04-2012 08:30
Yahudi Kültürü Nedir? elif Genel Kültür Paylaşımlarınız 0 17-01-2012 10:35
Ermeni Sorunu Nedir? elif Eğitim ve Öğretim 0 15-06-2011 03:02
Hip Hop Kulturu Nedir? mormavi Genel Kültür Paylaşımlarınız 1 17-05-2010 10:51

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 02:36 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats