bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Eğitim ve Öğretim > Kimya

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 24-07-2013, 04:06   #1 (permalink)
 
ebush - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Katı sıvı ve gazlarda genleşme

Katı sıvı ve gazlarda genleşme


Genleşme genişleme anlamından gelir. Sıcaklığı artırılan bir cismin uzunluk ya da hacminin değişmesi olayıdır. Katıları sıvıları ya da gazları oluşturan tanecikler ortalama konumları çevresinde sürekli çalkalanma halindedirler. Bu cisimlerden birine ısı biçiminde enerji verilirse bu enerji kinetik enerji ye dönüşür; dolayısıyla kinetik enerjisi artan tanecikler daha şiddetle çalkalanır ve daha geniş alana yayılmaya çalışırlar; yani sıcaklığı yükselen cisim (katısıvı gaz) aynı zamanda genleşir.

KATILARDA GENLEŞME

Dışarıdan ısı alan maddenin taneciklerinin kinetik enerjisi dolayısıyla taneciklerin titreşim hızı artar. Tanecikler birbirinden uzaklaşmaya başlar. Bu olay genleşme adı ile anılır. Tersine olarak madde dışarıya ısı verdiğinde (madde soğutulduğunda) maddenin taneciklerinin kinetik enerjisi dolayısıyla taneciklerin titreşim hızı azalır ve maddenin hacmi küçülür.

Maddelerin genleşmesi ya da tersine büzülmesi sırasında büyük kuvvetlerin ortaya çıkması tren raylarında köprü gibi yapılarda hasarlara neden olmaktadır. Bu yüzden tren yaylarının eklenti yerlerinde boşluklar bırakılır köprüler demir makaralar üzerine oturtulur. Çevremizdeki bu tür yapıları gözlemleyerek genleşme ile ilgili bir çok örnekler bulabiliriz.

BOYCA UZAMA Bir metal çubuğun ısıtılmadan önceki ilk boyu l0 olsun. Bu metal çubuğu ısıttığımızda boyu uzayarak son boyu l olur. Boyca uzama miktarı (Δl);

ΔL =l-l0 = L0.λ.Δt bağıntısıyla bulunur.

Burada l0 :metalin ilk boyu.
λ:metalin boyca genleşme katsayısı.
Δt = tson-tilk:metalin ısıtılmadan önceki sıcaklığı ile ısıtıldıktan sonraki sıcaklığının farkıdır.

YÜZEYCE GENLEŞME Bir metal levhanın ısıtılmadan önceki ilk yüzeyi S0 olsun. Bu metal levhayı ısıttığımızda yüzey artarak son yüzeyi S olur.

ΔS = S-S0.2 λ.Δt bağıntısıyla hesap edilir.

Burada;
S0:metalin ilk yüzü.
2λ:Yüzeyce genleşme katsayısı (Boyca genleşmenin iki katıdır.)
Δt = tson-tilk :Sıcaklık farkıdır

HACİMCE GENLEŞME metal bir kürenin ısıtılmadan önceki ilk hacmi V0 olsun.Bu metal küreyi ısıttığımızda son hacmi V olur. Hacimce genleşme miktarı ΔV

ΔV = V-V0 =V0.3λ.Δt bağıntısıyla hesap edilir.Burada;
V0:metal kürenin ilk hacmi.
3λ:Hacimce genleşme katsayısı (Dikkat edilirse boyca genleşme katsayısının üç katıdır.)
Δt = tson-tilk : Sıcaklık farkıdır.


SIVILARDA GENLEŞME

Katı maddelerin genleşmelerini gördük benim aklıma şu soru geldi peki sıvı maddelerde de genleşme olur mu? Tabi ki olur şimdi birlikte bu konuyu işleyelim. Öncelikle şu sorulara cevap bulmaya çalışalım.

Ağzına kadar dolu bir çaydanlık ısıtıldıkça neden taşar?

Termometrelerde cıva veya alkol seviyesi sıcaklık değişmelerinde neden yükselip alçalır?

Bu ve bunun gibi sorulara bilimsel alarak daha iyi cevaplar verebilmemiz için sıvıların davranışlarını incelememiz gerekir. Ama bir sorunumuz var. Sıvıların ısıtılmadaki davranışlarını katılarda olduğu gibi inceleyemeyiz. Çünkü sıvıları katılar gibi şekillendirmek örneğin boru haline getirmek imkansızdır. Bu yüzden sıvıların bir kap içinde incelenmeleri gerekir.

Sıvıların genleşmesinden sıvılı termometrelerde sıcak su kazanlarında termosifonlarda ve kalorifer sistemlerinde yararlanılır. Sıvıların genleşme miktarı aşağıdaki bağıntı ile hesaplanır.

ΔV = V. a. Δt

Bağıntıda ΔV sıvının hacimce genleşme miktarı V sıvının ilk hacmi a sıvının hacimce genleşme katsayısıdır.


GAZLARDA GENLEŞME


Şimdi de gazların ısı etkisiyle genleşmelerini ele alalım. Şu soruları cevaplamaya çalışalım. Soba üzerinde tutulan şişirilmiş bir balon niçin büyür ve hatta patlar? 1783 yılında Montgolfier kardeşler balonlarını uçurabilmek için balonun açık alt kısmında ateş yakmışlardır. Niçin? Bu sorulara bulacağımız cevaplar bize gazlarda da hacmin katı ve sıvılarda olduğu gibi sıcaklıkla arttığı kanısını vermekte.
Sıcaklıkla genleşme gazdan gaza değişmemektedir.

METAL ÇİFTİ

Farklı metallerden yapılmış eşit uzunluktaki iki çubuk bir birine perçinlenerek metal çifti yapılabilir. Bu iki çubuk perçinli oldukları için ısıtıldıklarında bağımsız olarak hareket edemezler. Fakat uzama katsayıları bir birinden farklı oldukları için biri diğeri üzerine bükülür.

metal çiftlerinin birçok kullanım alanları vardır. Bunların en önemlisi elektrik termostatlarıdır. Termostat sıcaklığı kontrol altına alarak sabit bir değerde tutmaya yarayan bir alettir. Elektrikli şofben elektrikli ütü evlerdeki radyatör türü ısıtıcılar termostatlı aletlerdir.

Bu aletlerde sıcaklık arttığında metal çifti bükülür ve devreyi keser. Bir süre soğuyunca metal çifti soğuyarak eski durumuna gelir ve devreyi tamamlar. Isıtıcı çalışmaya başlar. Böylece aletin sabit sıcaklıkta çalışması sağlanır.

Yangın alarmlarında sıcaklık arttığında mwtal çifti yukarı bükülerek elektrik devresini kapatır ve zil çalar. Aynı zamanda metal termometrelerde ve flaşörlerde


ebush isimli Üye şimdilik offline konumundadır  

Alt 12-05-2015, 09:31   #2 (permalink)
Misafir
Avatar Yok
 
Standart

Arkadaşlar çok iyi ve güzel bir yer burası


 





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Katı sıvı ve gazlarda genleşme

Katı sıvı ve gazlarda genleşme konusu, Eğitim ve Öğretim / Kimya forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: genleşme örnekleri, genleşme ve büzülme ile ilgili örnekler, gazlarda genleşme örnekleri, katılarda genleşmeye örnekler, sıvılarda genleşme ve büzülme örnekleri, gazlarda genleşme, genleşmeye örnekler, gazlarda genleşme ve büzülme, gazlarda genleşme olur mu, genleşme ile ilgili örnekler, genlesmeye örnekler, genleşmeye katı maddelerde örnek, katılarda genleşmeye 2 örnek, sıvılarda büzülmeye örnekler, sıvılarda genleşme nasıl olur,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Gazlarda genleşme nasıl olur? ebush Eğitim ve Öğretim 3 07-03-2017 07:41
Sıvı – Katı Çözeltilere Örnekler Я Kimya 3 04-03-2017 12:47
Katı, sıvı ve gaz yakıtlara örnekler Я Soru Cevap 6 28-04-2016 03:18
Gazlarda Genleşme Nasıl Olur elif Kimya 0 06-06-2013 09:55
Gazlarda genleşme nasıl oluşur? ebush Eğitim ve Öğretim 0 13-05-2013 09:49

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 05:41 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats