Doğumun uyarılması

Doğum doğal bir olaydır, ama bazen başlaması için yardıma gerek duyulur. Buna ” Doğumun uyarılması ” ya da ”indüksiyon denir.

Kadınların çoğu doğumun uyarılmasına gerek kalmadan çocuk sahibi olurlar. Ancak, Doğum sürecini başlatmaya yarayan bu yönteme gereksinimi olan kadınlar da kaygılanmamalıdırlar. Tersine, bu yöntem olmasaydı, birçok kadın ve bebeğin doğum sırasında ölebileceğini akıllardan çıkarmamalıdırlar.
Normal bir gebelikte, gelişen dölütten gelen hormon işaretlerinin doğum sancılarını başlattığı düşünülmektedir.40. hafta dolayında, rahim boynu yumuşar, bebeği saran zarlar yırtılır ve doğum sancıları doğum sürecini başlatır. Ama bazen bu süreç kendiliğinden başlamaz ve yapay yöntemlere başvurmak gerekir.
Doğumun uyarılmasını gerektiren, en yaygın iki durumdan biri gebenin tansiyonunun yükselmesi; öteki ise dölütün ”postmatüre” yani miyadını geçirmiş olmasıdır.
Yüksek Tansiyon

Gebelik zehirlenmesi (toksemi) öncesi olarak bilinen durumda (preeklamsi) dölütün varlığı annede tansiyon yükselmesine neden olur. Tedavi edilmezse, tansiyon yükselmeye devam eder ve annenin böbreklerini etkiler. Ciddi durumlarda, sara benzeri çırpınmalar ve ölüm olabilir. Çocuk için de ölüm tehlikesi yarattığından , doğum öncesi kontroller çok önemlidir. Üç ana belirtisi tansiyon yükselmesi, idrarda protein görülmesi ve ellerde, ayaklarda şişme, yani ödemdir.
Bu durum gebeliğin son dönemlerinde ortaya çıkar ve tansiyonun kontrol altına alınması için yatakta dinlenme ve ilaç tedavisi gerekir. Doğum ağrıları sırasında bazen omurilik anestezisi yapılır. Bu, yalnızca ağrıyı gidermekle kalmaz, tansiyonun yükselmesini de engeller. Tansiyon denetlendiği sürece, bebeğin doğumu normal seyreder.

Postmatürite (miyadın geçmesi)

Dölütün normal 40 haftalık dönemden daha uzun süre rahimde kalması yaygın bir durumdur. Doğum ağrılarını başlatan işaretlerin gönderilmesi gecikmektedir ve bu arada , plasenta(Son) ”yaşlanmaktadır.” Plasentanın başlıca işlevi dölüte besin ve oksijen sağlamak olduğundan ve dölüt onsuz yaşayamayacağından , bebeğin doğumu geciktiğinde, plasentanın işlevlerini gösteren testler uygulanmalı ve çalışması denetlenmelidir. Bu testler anneden alınan kan ve idrar örnekleriyle yapılır.

Gelişmesini tamamlamış bebekte plasenta yetersizliği saptanırsa , doktor doğumun uyarılmasını önerir. Annenin geçmişinde dölütün ölümüyle sonuçlanan bir gebelik varsa doğumun uyarılması 40. haftada yapılmalıdır. Öteki koşullarda doktor 43. haftaya kadar beklemeyi uygun görebilir.

Öteki Nedenler

Annenin şeker hastalığı, kalp hastalığı, aktif tüberküloz (verem) gibi ciddi hastalıkları doğumun uyarılmasını gerektirebilir. Öteki nedenler arasında ise şunlar sayılabilir: Plasenta yetmezliği ; dölüt ölümü (enfeksiyon tehlikesini azaltmak için acil doğum gerekir) ; Rh kan uyuşmazlığı (annenin kanında oluşan antikorların bebeğin kanına karşısavaşıyor olması); plasentanın rahim boynuna yerleşerek doğuma engel olması; bebeğin başının leğen çıkışından büyük olduğunun(büyük olasılıkla sezaryen gerektirecektir)saptanması.

Doğum ne zaman uyarılabilir?

Çağdaş doğum bölümü ve prematüre bebek bakımı olanağı olan tam donanımlı her hastanede, gebeliğin 28. haftasından sonra doğum uyarılabilir. Ancak bebek açısından bu kadar erken doğmak, ciddi tehlikeler taşır.
Doğumun uyarılmasının nedeni, annenin yüksek tansiyonundan kaynaklanıyorsa, koşullara bağlı olarak, gebeliğin 36. ve 40. haftası arasında uygulanabilir.
Miyadın dolmuş olması halindeyse, bebeğin gelişiminin devam etmesi ve plasentanın işlevini yapması koşuluyla , doktorların çoğu, 40. hafta geçene kadar beklemeyi yeğler.

Karar Verme

Her vakada doktor, göze alınan riskleri tartmalı ve yalnızca gerektiğinde, doğumun uyarılmasına karar vermelidir. Annenin kendisi ya da ilgili ebe de isteyebilir,ama karar,hastanın geçmişindeki doğumlara, anne ve bebek için söz konusu olan tehlikelere ve doğumun yapıldığı yerdeki olanaklara dayanmalıdır.Acil bir durum olmadıkça karar, 24 saat içinde önce alınmalıdır. Hasta haberli ve hazır olursa , son dakikalarda hastaneye yetişmek için koşturmaz.

Uyarma Yöntemleri
Bunlar, doğum ağrılarını başlatmak  nasıl sonuçlanacağını saptamak için doktorların vajinal muayene yapmaları gerekebilir. Rahim boynu yumuşamamışsa, prostoglandin türünden ilaçlar kullanılabilir; bunlar, doğum ağrılarını başlatmak için ağızdan da verilebilir.
En yaygın yöntem , cerrahi olarak zarları yırtmak ve aynı anda ”oksitosin” ya da ”sintosinon” adlı ilaçlardan birini serumun içinde damardan vermektir. Bu ilaç kasılmaları denetlemek de mümkündür.
Zarlar yırtıldıktan sonra, bebeğin doğumu 24 saat içinde gerçeleşmelidir, çünkü artık mikroplardan korunamaz. Ama genellikle işlemden sonra ,10 dakika ile yarım saat içinde kasılmalar başlar.
Gerekli görülürse hasta, bebeğin kalp seslerini, kasılmaları,vb. izleyen bir monitöre ya da benzeri gelişmiş aygıtlara bağlanabilir. Bebeğin durumu ve doğumun seyri konusunda bu yoldan edinilen bilgilerle doğumun güvenliği için bütün önlemler alınmış olur.

Tehlikeler

En büyük risk prematüre bir bebeğin doğumunun uyarıldığı durumlarda ortaya çıkar. Eğer annenin verdiği tarih yanlışsa ve 36 haftalık gebe olmasına karşılık, 40 haftalık olduğunu sanıyorsa, bebek prematüre olabilir. Hastanedeki prematüre bebek bakımı bölümünün olanaklarına gereksinim duyulabilir.
Doğumun uyarılması ya da indüksiyon hiçbir zaman annenin belli bir doğum tarihini istemesi nedeniyle ya da hastane personeline kolaylık amacıyla gerçekleştirilen bir işlem değildir.
Tıbbi açıdan gerekli olmadıkça doğumun uyarılmasına başvurulmaz. Günümüzde, bu işlem, gelişmiş ülkelerde, beş yıl öncesine göre bile daha az uygulanmaktadır. Bunun nedeni, dölüt sağlığı çeşitli testlerle kolayca izlenebildiğinden, ortaya çıkabilecek tehlikelere karşı önlem olarak doğumun uyarılmasının gerekmemesidir.