Bakımlıyız > Sağlıklı Yaşam>İshal nedenleri, belirtileri ve tedavisi

İshal insanı çok tedirgin eden, ama genellikle basit bir nedene bağlı olan bir hastalıktır.
İshal (diyare), bir hastalık değil bir belirtidir. Genellikle bağırsak enfeksiyonundan kaynaklanır, ama bazen daha önemli nedenlere de bağlı olabilir. Çocuklarda, özellikle de bebeklerde ishal tehlikeli olabildiğinden, çocuğun dışkısında herhangi bir değişiklik olduğunda, doktora danışılmalıdır.
İshal Nedenleri Nelerdir?
İshal, bağırsağı kaplayan tabakanın enfeksiyon, toksik (zehirli) madde ya da başka nedenlerle uyarılması sonucu oluşur. Bunun sonucu olarak yiyecekler ve su bağırsaklardan normalden çok daha hızlı geçerler ve kalınbağırsak sıvı soğuramaz, dolayısıyla da dışkı sulu olur.
Bağırsak yalnızca sıvı soğuramamakla kalmaz, ayrıca iltihap nedeniyle sıvı yitirebilir ve bu da ishalle yitirilen sıvıya eklenir. Ciddi vakalarda, ölümcül dehidratasyon (tehlikeli düzeyde sıvı yitimi) olabilir.
İshalin nedenleri çeşitlidir. Bunlardan biri besindir. Besin zehirlenmelerinde, yemeklerde üreyen bakteriler, toksin, yani zehir oluştururlar ve bunlar da ishal ile mide bozukluklarına yol açarlar.
Ender görülen botülizm hastalığındaki gibi, bu türden besin zehirlenmesi stafilokok toksini ile de olur.
Öteki besin zehirlenmeleri, bakterinin kendisinin neden olduğu enfeksiyon sonucu oluşabilir. Salmonella adlı bir bakteri, ishal ve onunla birlikte karın ağrısı ile kusma yapar.
Tifo ve dizanteri gibi hastalıklar, yemeklerle alınan bakterilerce oluşturulur. Kolera, dışkının bulaştığı suların içilmesiyle olur. Besin zehirlenmesiyle dizanteri arasındaki fark, besin zehirlenmesinin yemekten birkaç saat sonra ortaya çıkması, dizanterinin ise 24 saat sonra başlayıp, daha uzun sürmesidir.
Yiyeceklerdeki ve sulardaki daha büyük asalaklar da ishale neden olurlar. Sözgelimi amip, tek hücreli bir asalaktır. Oluşturduğu hastalık ”amipli dizanteri” olarak adlandırılır, tropikal bölgelerde sık görülür ve hastanın kendini güçsüz hissetmesi ile birlikte yıllarca sürebilen aralıklı ishal ve kabızlık dönemleri yaratır.
Genellikle ishal yapan, bakteri ya da daha büyük mikroorganizmalar değil, çok daha küçük olan virüslerdir. Gastro-enteritte (mide ve bağırsak enfeksiyonu) ishal, kusma ve karın ağrısı olur. Bu hastalığın ‘mide nezlesi‘ yaz ishali’ gibi birkaç adı daha vardır.
Yolculuklarda görülen ishal ise, bağırsakta bulunan ve yararlı olan bakterilerin yerini yenilerinin almasına bağlıdır. Bu tip ishale yabancı ülkere giden insanlarda sık rastlanır; bunlar, yaygın kanının tersine, ”suyun değişmesi”ne bağlı değildir.
İshalde Kronik Sorunlar Nelerdir?
Kronik ishallerin nedeni enfeksiyonlar değil, başka sorunlardır. Kronik ishalle seyreden hastalıklardan biri ülserli kolittir. Kalınbağırsak iltihaplıdır ve bakteriler daha önceden zedelenen mukozaya yerleşirler. Ülserli kolit için tek bir neden bulunamamıştır. Bu konudaki görüşler, alerjiden duygusal strese kadar uzanır.
İshal, bağırsak çeperindeki bir hastalık nedeniyle emilimin durduğu durumlarda da olur. Sözgelimi çölyak hastalığında ”glüten” adlı bir maddeye toleranssızlık söz konusudur ve hastalarda yağlı ishalinyanı sıra, beslenme yetersizliği görülür.
İshalin başka nedenleri de vardır. Sürekli bir sinirlilik, korku ve anksiyete varsa, bağırsakların aşırı çalışmaları sonucu ishal olabilir. Aşırı baharatlı yemekler, alışık olmayan birinin bağırsaklarını bozabilir. Fazla miktarlarda meyve ve midye yemek de küçük çapta mide ve bağırsak bozuklukları yapabilir.
Çocuklarda, bağırsaklarla ilgisi olmayan enfeksiyonlarda da ishal görülebilir. Sözgelimi küçük çocuklarda, kulak ve boğaz enfeksiyonlarında ishale sık rastlanır.
Gastro-enterit bebeklerde sık görülür, ancak ishal ile gevşek dışkı ayırt edilmelidir. Yeni doğanlar normal olarak yeşilimsi kahverengi, yapışkan ”mekonyum” adlı bir dışkı çıkarırlar.
Anne sütüyle beslenen bebekler, günde birkaç kez gevşek dışkı çıkarırlar, biberonla beslenen bebeklerin dışkısı ise erişkinlerinkine benzer, ama rengi değişebilir.
Dışkının görünüşüne karşın, anne sütü ile beslenen çocukların gastro-enterit olma olasılığı daha azdır; anne sütü, bağırsakları enfeksiyonda koruyan bir madde içerir.
İshal Belirtileri Nelerdir?
İshal, özellikle mide sorunları ve karın ağrıları ile birlikte ortaya çıktığında, oldukça rahatsız edici bir belirtidir. Dışkı sıvı kıvamlı ve biçimsizdir. Ciddi ishalde, dışkı çok daha suludur ve normalden daha sık dışkılama olur. Bazı durumlarda kusma da görülür.
İshalin Tehlikeleri Nelerdir?
Erişkinlerde ve büyük çocuklarda bir iki gün süren ishaller tehlikeli değildir. Ancak bebeklerde ve küçük çocuklarda, (özellikle de kusma ile birlikte) tehlikeli olabilmektedir. Kusma, yitirdikleri sıvı kadar su içmelerini olanaksızlaştırır.
İnatçı ishaller, su ve tuz yitimi sonucu dehidratasyona neden olurlar. Dehidratasyon tedavi edilmezse ölümcül olabilir. Erişkinlerde dehidratasyon olasılığı daha azdır, ama kolera gibi ciddi enfeksiyonlarda dehidratasyon sonucu ölümler olmaktadır.
İshal Nasıl Tedavi Edilir?
İshalin tedavisi, nedene göre değişir, ancak temel tedavisi basittir.
İlk ilke ağızdan fazla sıvı almaktır.Hasta istemiyorsa yemek konusunda (özellikle başlangıçta) ısrar edilmemelidir.
İlaçlar bağırsakların çalışmasını azaltarak besin maddelerinin geçişini yavaşlatmaya yardımcı olabilirler. Dışkının birikmesi ve bağırsakların çalışmasını yavaşlatmak için kullanılan başlıca ilaçlar kaolin ve morfindir.
Bazı besin zehirlenmelerinde (özellikle bakterilerin neden olduklarında) ya da dizanterde, sulfonamitler (bakterilerle savaşan sulfa içeren ilaçlar) ya da antibiyotikler yararlı olabilir. Kolerada, ishal ile yitirilen sıvının yerine konması zorunludur. Antibiyotiklerin önemi ikinci sıradadır. Hasta kirli yiyecek ve içecekten uzak durmalı ve genel temizliğe çok özen göstermelidir.
Kolit ise, beslenme biçiminin değiştirilmesi, enfeksiyon için sulfonamit ya da antibiyotik kürleri ve duygusal sorunlar için psikoterapi ile tedavi edilebilir.
Bebeklerde ishal, özellikle dışkı normalden çok daha sulu ise önemlidir. Bebeğe katı yiyecekler verilmemeli, onun yerine bol su verilmelidir. Eğer bebeğin genel durumu iyiyse ve bol sıvı alıyorsa, 24 saat sıkı gözlem altından tutmak yeterli olabilir. Ancak genel durumu bozuksa, kusuyorsa ya da dışkıda kan varsa, doktorun inceleyebilmesi için bir kirli bezi saklayıp, hemen doktor çağırmak gerekir.
Doktor bütün besinleri kesip, yalnız sıvı verilmesini önerebilir; hatta tuz çözeltileriyle tuz yitimini karşılamaya çalışabilir. Küçük bebeklere genellikle ishali duduracak ilaç verilmez. Önemsiz ishaller çoğunlukla kendiliğinden düzelir, daha ciddi durumlarda ise hastane bakımı gerekir.
Sonuç
Çoğu vakada ishal birkaç günde geçerek, sonradan herhangi bir sorun yaratmaz. Eğer ishal nedeni enfeksiyon ise, tedavi ile belirtiler düzelir.
İshal çoğunlukla kısa sürede geçen bir rahatsızlık olarak seyreder. Ancak ciddi bir enfeksiyon ya da bağırsak rahatsızlığına bağlıysa uzun sürer ve asıl nedene göre başka belirtiler de görülür.
İshalin seyri, niteliği, başka belirtilerin olup olmaması, çoğu zaman tanı koymak için yeterlidir ama bazen dışkıdan alınacak örneğin labaratuvarda incelenmesi gerekir. En etkili tedavi, nedene yönelik tedavidir. Bu nedenle inatçı ishallerde kendi kendinize tedaviye başvurmayıp bir doktora görünmek yerinde olur.


Görüntülenme: 83.564

TOPLAM 15 YORUM YAPILMIŞ
yeliz:
25 Ekim 2009, 22:25

merabalar

babam 3 aydır bıcok rahatsızlık gecırdı.beyne gıden damarlarda tıkanıklık oldugu ıcın amelıyat oldu.amelıyattan 2 hafta sonra tekrar bır felç gecırdı aynı zaman da sara hastası oldu bu zaman sarfında bayagı hastanede yattı tam ıglestı derken bır aydır hıc kesılmeyen ve onu halsız bırakan ısalı var.kan teslerı ıyı.sadece korkulmıcak nerecede bakterı bulundugu soylendı.ılac kullanıyor ama arar ara kesılıp devam edıyor.bunun yanında seker hapı kalp hapı tansıyon hapı sara hapı prostat hapı ve kan ınceltıcı hap kullanıyor acaba ılaclar dokunuyor olabılırmı sımdıden tesekkurler

başak:
08 Mart 2011, 02:03

merhaba bebeğim 9 aylık sürekli ağlıor ilaçları sürekli kusuyor ve yeşil renkte ishali var sebebi nedir

suzan baysal:
18 Nisan 2011, 21:34

merhabalar babam bundan 3 yıl önce kabızlık ve karın ağrısı nedeniyle hastaneye kaldıdık kolan kanseri teşhisi kondu ameliyat oldu kemoterapi gördü çok şükür iyi oldu fakat 4 gündür ishal ve karın ağrısı çekiyor hastane serum bağlayıp gnderiyor sizce önceki rahatsızlığına bağlı tetikleyici bir durum ihtimalı varmıdır

___________________:
19 Nisan 2011, 20:19

merhaba ;
ben bu gün ishal oldum karnım çok ağrıyor midem bulanıyo ha bide yatağımdan kalkamıyorum. Ne yapmam gerekiyor ?

burcu kara:
24 Eylül 2011, 15:49

merhabalar ben burcu oglum 2 gündür hem ateşli hem kusuyor hemde ishali var ishalinin rengi livamdan daha acık sarı rende ve sulu yapıyor bişi yemiyor bu arada oglum 1 yaşında ne yapmam gerekiyor ilginize şimdiden tşk yardımcı olursanız sevinirim………….

bvbmbnv:
18 Eylül 2012, 10:09

kız kardesime iltihaplı romatizma demişler antibiyotik vermişler 2 sabah 2 akşam ve sürekli daha önce ishaldi şimdide ishal ne yapmak gerekiyor.bendede sürekli halsizlik ve allah korusun birşeyler olacakmış gibi endişeler var ne yapmak gerekli tabiki doktorlara gidiyoruz da maraşta ne kadar doktor varki.olanlarda bir havalarda zaten küçük yerlerde rekabet ortamı olmadığı için bir havalarda oluyorlar ya aslında hükümetimiz konu dışında ama belediyeleri büyük yapacağına illeri çoğalsalar alternatif daha fazla olurdu.biraz konu dışına çıktım ama kusura bakmayın işte dert söyletiyor sağlığımız da huzurumuzda bunlarla bütünleşiyor.

Anonim:
06 Şubat 2013, 02:36

ishal için en kesin çözüm bir dahiliye doctorundan endeskopi randevusu almaktır

adnan demir:
06 Şubat 2013, 20:23

benim belim çok ağrıyor

Anonim:
22 Şubat 2013, 19:54

3 gundur antıbıyotık kullanıyorem…. bugun ıshal oldum…. ıshalım sulu …daha oncede cok fena ıshal olmustum… bu yuzden sımdıden onlem almak ıstıyerem… napmak gerekıyore lutfen yardım edıyore …. sımdıden soguluna… <3 <3

anonim:
12 Nisan 2013, 20:07

Merhabalar ;
Annem sürekli ishal oluyor . Ne yapmamız gerekiyor ?

Buse Dalkılıç:
23 Temmuz 2013, 00:13

Merhabalar bugün çok karnım ağrıdı ama tuvaletim normaldi vede aksam geç saatlerde gecti nedeni nedir simdiden tessekürlerr

adfggh:
16 Ekim 2013, 09:08

3 gündür midem ağıryor ve ishalim bunun sebebi nedir

Buse Dalkılıç:
29 Kasım 2013, 13:45

merhaba Bugün hastaydım zaten Tuvalte gittim ve afedersiniz ama büyük tuvaletim böyle iğrenç bir biçimde çıktı karnımda ağrımıyor bunun sebebi ne olabilir ? şimdiden teşşekürler

Buket:
22 Şubat 2014, 00:18

Bende bugün ishal oldum. Aslında okuldan döndüğümde tuvalete gittiğimde normaldi fakat daha demin karnıma ağrı girdi ve 10 dakikadır tuvaletteyim nasıl geçer bu? Yarın dershane sınavım var. :(

ibrahim:
20 Temmuz 2014, 02:41

mrb 4 gundur karin bolgemde agri mevcut iki kez hastaneye gttik kan degerlerim normal crp 104 cikti. tomografimde bisey cikmadi ama istahsizlik ve halsizlik mevcut yemek yiyemiyrm cok cabuk doyuyorm az yememe ragmen ishalimde mevcut 2 gn once diskim koyuydu smdi diskim acik renkde agrim devam etmektedir . doktorlar bisey bulamayinca ishal dedi bnm mide kanseri olma riskim var midir ? tsk

YORUM YAPIN
Ad soyad
E-mail
Web adresi
Follow Me on Pinterest
BURÇ YORUMLARI
Son Konular
Soru Cevap
Dantel
Galeri
Örgü
İletişim
Yer Sağlayıcı
Reklam
Gizlilik Bildirimi
Harita
Alexa
DMCA.com


Copyright 2014 Bakimliyiz.com

Kaynaklar