Parkinson Nedir?Belirtileri Nelerdir?Tedavisi Nasıldır?

Yaşlılarda sık rastlanan parkinson hastalığı, kol ve bacakların titremesine yol açar ve basit hareketlerin bile yapılmasını zorlaştırır.
Parkinson hastalığı adını (belirtilerine ‘Parkinsonizm de denir) XVIII. yüzyılda yaşamış ingiliz hekim James Parkinson’dan almıştır.
Hastalığa yakalanan kişinin kol ve bacaklarında (özellikle ellerinde) titreme ve sertleşme başlar. Hasta, bazı hareketleri yaparken zorlandığını hisseder. Hastalık ilerledikçe de, kan dolaşımı ve solunum kontrolünde sorunlar olur.
Parkinson hastalığı orta yaşın ve yaşlı insanların hastalığıdır. Tedavi, hastalığın ortaya çıkaracağı sakatlığı geciktirebilir.

Nedenleri
Birçok vakada hastalık, beynin derinliklerinde yer alan ve ”bazal gangliyon” adı verilen hücrelerin erken yaşlanması sonucu ortaya çıkar. Bu hücreler, bazı hareketleri bilinçsizce yapmamızı sağlayan kas hareketliliğini düzenleyen, karışık bir sistem oluştururlar. Yürürken kolumuzu sallamamız, yüz hareketlerimiz, oturup kalkmamız, kol ve bacaklarımızın duruş biçimleri bu tür hareketlere girer.
Bu hareketleri yapmamızı sağlayan beyin hücrelerinin zamanından önce ölmesi sorunları başlatır.

Belirtiler
Belirtiler çok ağır geliştiğinden, genellikle yaşlanmanın doğal sonucu sanılırlar. Başlangıçta, bedenin tek tarafında ortaya çıkarkar; ama zamanla iki yarı da hastalıktan etkilenir.
En önemli belirti ellerde görülen titremedir. Hasta, başparmağı ile öteki parmakları arasında bir şey yuvarlar gibi parmak hareketleri yapar. Kol hareketsizken titreme belirgindir, ama bardak almak gibi bir hareketin yapılması sırasında yok olur.
Hastalığa yakalanmış insanların kasları normalden çok serttir. Başlangıçta sabahları, yani saatlerce süren bir dinlenmenin ardından, omuz ağrıları ve kas rahatsızlığı ortaya çıkar. Yüz normale oranla hareketsizleşir ve hastaya maske takmış gibi bir görünüm verir.
Yürümek oldukça zorlaşır. Hasta yürümeye başlarken, kısa bir duraksamanın ardından, ayaklarını sürüyerek ve gitgide hızlanarak ilerler. Küçük adımlar atar ve öne doğru eğilerek yürür. Yürüme sırasında ortaya çıkan bu sorunlar düşmelere neden olur. Elleri öne doğru uzatma refleksi de yok olmuşsa, bu tip düşmeler tehlikeli olabilir.
Başlangıçta zihinsel yetiler etkilenmez; ancak yıllarla hasta, daha ileri düzeyde düşünme yetilerini yitirebilir. Bu ileri aşamada bütün hareketler zorlaşır. Ancak, parkinsonlu bir hastanın gerektiğinde (bir yangından kaçmak gibi) çok hızlı hareket edebildiği vakaların varlığı ilgi çekicidir.

Tedavi ve Sonuç
Normal tedavi, ağızdan ”L-dopa” adlı bir ilacın verilmesidir. Bu ilaç bazı gangliyonlardaki hücreler tarafından üretilen bir kimyasal iletici olan depomin gereksinimini karşılar ve hatalığın birçok belirtisini azaltır. Cerrahi tedavi ender uygulanır.
Beyin hücrelerindeki bozukluğun düzelme şansı olmasa da, tedavi, düzenli egzersiz ve yeterli besin alımıyla hastalığın ortaya çıkmasından başlayarak, en az on yıl sorunsuz bir yaşam sağlanabilir. On yıldan sonra belirtileri kontrol etmek zorlaşsa da, yeni ilaçlarla umut verici sonuçlar alındığı unutulmamalıdır.