bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > SAĞLIK > Sağlığımız

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 13-03-2011, 05:45   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Sıtma Hastalığı Nedir? - Sıtma Hastalığı Hakkında

Sıtma Hastalığı Nedir? - Sıtma Hastalığı Hakkında

Sıtma hastalık yapıcı bir grup parazit olan plazmodiumların dişi anofel sivrisinekleriyle insanlara bulaşmasıyla yayılan ateşli bir hastalıktır.


İngilizcede kullanılan 'Malaria' terimi İtalyancada 'kötü hava' ('malaria') anlamına gelir. Hastalığın en bariz belirtisi olan titremeyle yükselen ateş plazmodiumun çeşidine göre değişik fasılalarla olur. Teşhisi kolay tedavisi ve korunması mümkün olan sıtma hastalığı çok eski zamanlardan beri bilinmektedir.


Hastalığın tarihçesi

Hastalığı ilk defa bildirenler Eski Mısırlılar'dır. M.Ö. 460-370 yıllarında Hipokrat da bataklık bölgelerde tekrarlayan ateş ve dalak büyüklüğüyle seyreden bir hastalığın mevcudiyetini fark etmiş ve dört ayrı şekilde olabileceğini bildirmiştir. Torti (1753) ateşli hastalıklar için yazmış olduğu kitabında ilk defa 'Malaria' adını kullanarak diğer hastalıklardan ayrı olarak ele aldı. 1894’te Manson sıtmanın sivrisineklerle bulaştığını buldu. Eski çağlarda kitleler hâlinde ölüme sebep olan sıtma bugün de bu tehlikesini muhâfaza etmektedir.


Rusya'da I. Dünya Savaşı'ndan sonra 5 milyon sıtmalı vardı ve bunların 60.000’i öldü. 1934’te Seylan’da 3 milyon sıtmalının 100.000’i yaşamını yitirdi. Amerika’daki ilk salgın 1938’de Brezilya’da vuku buldu ve 100.000 hastanın 14.000’i öldü. Salgın 1942’de Nil Vadisi'ne kaydı ve Mısır’da 12.000 kişiyi öldürdü. Daha sonra Etiyopya’da 15.000 ölü bıraktı. Savaşları ve tabiî âfetleri takiben Karayipler'de büyük hasar yapan salgın 1963’te Haiti’de 75.000 kişinin ölümüne sebep oldu.


Yeryüzünde belirli bölgelerde sık bulunan hastalık 45 derece kuzey 40 derece güney enlemleri arasında fazladır. Tropik ve subtropik bölgelerin hastalığıdır. Afrika’da ölen her yüz çocuktan onunun sebebi olan sıtma; Türkiye’de de önemli bir sağlık problemi olup bu hastalikla yapilan mücadele devam etmektedir.
Sıtma mikrobu

Plazmodiler amibe benzeyen mikroskopta görülebilen tek hücreli parazitlerdir. Çoğalmaları iki safhada olur. Birincisi cinsî üreme safhasıdır ve sivrisineklerde vukû bulur. İkincisi cinsî olmayan çoğalma safhasıdır ki insan alyuvarlarında olur.


Enfeksiyonun kaynağı genellikle hasta bir şahıs veya belirtisiz bir taşıyıcıdır. Sıtma sivrisineklerle bulaştığı gibi hastalıklı kan nakilleriyle veya bulaşık şırıngalarla da geçebilir.
Plazmodiumların dört tipi vardır: Plazmodium vivax denilen tipi tersiyana sıtmasını yapar. Ateş 48 saatte bir yükselir. Asya’da Avrupa’da ve Akdeniz ülkelerinde bulunur. Afrikalılar buna karşı dirençlidirler.
Plazmodium malaria quartana sıtmasını yapar 72 saatte bir ateş yükselir. Az rastlanır. Hindistan Asya ve tropikal Afrika’da karşılaşılır.


Plazmodium ovale az bulunur. 48 saatte bir ateş yapar. Bilhassa Batı Afrika’da vardır.
Plazmodium falciparum tropikal bölgelerde Güneydoğu Asya’da çok görülen bu tip en şiddetli seyreden sıtma şeklini yapar. Ateşler daha uzun sürer. Nöbetler ortalama günaşırı gelişir.
Belirtileri

Sıtmanın özelliği belirtilerin nöbetler halinde gelmesidir. Nöbet başlamadan birkaç gün önce halsizlik neşesizlik iştahsızlık başağrısı sırt ve bacak ağrıları olur. Nöbet şiddetli titremeyle yükselen ateşle başlar terlemeyle sona erer. Fakat ateşsiz vakalar da olabilir. Tersiyana ve quartanada titreme çok fazladır. Hastanın bütün vücûdu sarsılır çeneleri birbirine çarpar. Nabız hızlanır başağrısı sinirlilik kollarda ve bacaklarda ağrılar olur.
Uzun süren durumlarda karaciğer ve dalak büyür sarılık ve kansızlık gelişebilir. Solunum şikâyetleri ve hatta zatürreMenenjit şuur bulanıklığı çeşitli felçler meydana gelebilir. Enterit sıcak iklimlerde sık olur. Dalak kendiliğinden yırtılabilir iç kanama olabilir. olabilir.
Tedavisi

Sıtmalı hasta devamlı yatakta bulundurulmalıdır. Kuvvetli besinler verilir. İlaç olarak ilk kullanılan kınakına kabuklarıdır. Bunları ilk kullananlar Güney Amerika’da Peruvia yerlileridir. Bunu ilk bildiren 1683’te Kontes dre Chinchone’dir. 1820’de bundan kinin elde edilmesi cihetine gidildi. İlk yapılan mepakrin idi fakat yan tesirleri sebebiyle pek kullanılmadı. Daha sonra kinolon grubu ilâçlar geliştirildi ki bunlardan klorokin hâlâ kullanılmaktadır.
Bu ilaçlar baskılayıcı ve tedavi edici olarak iki şekilde kullanılır. Primetamin proquanil klorakin baskılayıcılardandır. Düzenli şekilde alındıklarında parazitin insanda gelişip çoğalmasını önler. Sıtmalı bölgeye seyahat edeceklerin bir hafta önceden bunlardan birini kullanmaları tavsiye edilir. Tedavi ediciler arasında klorokin primakin ve kinin sayılabilir. Klorokin en etkilisidir. Alyuvarlar içindekilere etki etmesine rağmen karaciğerdeki sporozoitlere etki etmez. Cinsi üremeyi önler. Dokulardaki parazitlere primakin daha etkilidir. Bu ilaçlar uygun kombinasyonlarda ve özel ekipler tarafından hastalara bizzat uygulanmaktadır.
Korunma

Sıtmayla mücadelede en önemli hususlardan birisi sivrisineklerle mücadeledir. Bunun için de en kıymetli yol anofel türlerini yok etmektir. Bu hususta dünyâda geniş çaplı ilk çalışma 20.yüzyıl başlarında Küba ve Panama bölgesinde başlatılmıştır. Bu eradikasyon (kökünü kazıma) neticesinde Küba’da 1899’da binde 999 olan hasta oranı 1908’de binde 19’a düşürülmüştür. 1939’da DDT’nin kullanılmağa başlanması başarıyı daha da arttırdı. 1946 yılında Dünyâ Sağlık Teşkilâtı sıtma eradikasyonunu geniş çaplı olarak ele almıştır.


DDT (Dichloro-diphenyl-trichloroethane) petrol içinde % 5 emülsiyon şeklinde evlere ahırlara kümeslere püskürtülür. Yiyecekler içecekler korunmalıdır. Bazı tip anofeller DDT’ye karşı direnç kazanmışlardır. Bu yüzden yeni maddeler araştırılmaktadır. Bunlarla beraber bütün su birikintilerinin bataklıkların kurutulması nehirlerin akarsuların düzenlenmesi gerekmektedir.


Türkiye'de sıtma eradikasyon çalışmaları 1926’dan bu yana ciddi surette ele alınmış ve başarı elde edilmiştir. Bu konuda 4871 sayılı kanun çalışmaları disiplin altına almıştır. Sıtma ihbarı mecbûri bir hastalıktır. Sıtma mücadelesini Sıtma Savaş Dispanserleri’nde özel eğitim görmüş ekipler ücretsiz olarak yürütmektedir.


1957’den sonra Dünya Sağlık Örgütünün planlı çalışmaları ve dünya genelinde girişilen sıtma savaşı dünyâda yaygın olarak seyreden bu hastalığı hastalığa yakalananların sayısını ölüm oranını gün geçtikçe azaltmaktadır. Türkiye’de sıtmayla savaş SSYB’ye bağlı Sıtma Savaş ve Eradikasyon Teşkilatı tarafından yürütülmektedir.


Bu ciddi çalışmaların neticesi olarak 1970 yılında sıtma sayısı 1293 vak’aya kadar düşmüştür. Fakat “Sıtmayı ortadan kaldırdık” fikriyle çalışmaların bir ara duraklamasıyla 1977’den sonra enfeksiyon sayısı birden artmış ve 28.849 kişi hastalanmıştır. Bu arada DDT’ye karşı direnç kazanan anofeller hastalığı hızla yaymışlar 1978’de 101.742 kişi hastalanmıştır. Bu tarihten sonra sıkı bir aşılama kampanyası başlatıldı. Hastalık tamamen yok edilemedi fakat hızlı yayılması önlendi. 1981’de ise bu rakam 53.403’tür. Türkiye’de daha çok Güneydoğu Anadolu Çukurova Bölgesinde görülmektedir.


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Sıtma Hastalığı Nedir? - Sıtma Hastalığı Hakkında

Sıtma Hastalığı Nedir? - Sıtma Hastalığı Hakkında konusu, SAĞLIK / Sağlığımız forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: isitma hastaligi, sıtma hastalığı nedir, isitma tutmasi, ısıtma hastalığı, sıtma tutması neden olur, isitma hastaligi nedir, isitma hastalik, ısıtma hastalık, sıtma tutması, ısıtma tutması, sıtma tutmasi, sıtma tutması nedir, isitma tutmasi neden, ısıtma hastalığı nedir, isıtma hastalığı nedeni,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Sıtma Tutması Nedir? - Sıtma Tutması Hakkında elif Sağlığımız 0 13-03-2011 05:41
Şistozomiyaz Hastalığı Nedir? - Şistozomiyaz Hastalığı Hakkında elif Sağlığımız 0 13-03-2011 05:39
Cüzzam Hastalığı Nedir? - Cüzzam Hastalığı Hakkında elif Sağlığımız 0 13-03-2011 05:38
Liken Hastalığı Nedir? - Liken Hastalığı Hakkında elif Sağlığımız 0 13-03-2011 01:16
Akut Dağ Hastalığı (Yükseklik Hastalığı) Nedir? daywest Sağlığımız 0 20-09-2010 11:20

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 08:12 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats