bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > SAĞLIK > Sağlığımız

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 28-04-2011, 03:12   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Glisemik İndeks Nedir? - Glisemik İndeks Hakkında

Glisemik İndeks Nedir? - Glisemik İndeks Hakkında

Son dönemlerde dünyada beslenme ile ilgili yeni bir tanımın literatüre girmesi ile bilim çevreleri bu tanımı tartışmaya başladı. Sağlığa olan olumlu etkilerinin ve bazı hastalıkların riskini azaltmasına dair elde edilen veriler insanlar için yeni bir umut olarak adlandırıldı. Hatta bu tanım dünyaca ünlü beslenme otoritelerini ve örgütlerini karşı karşıya getirdi. Ülkemizde yeni yeni adı duyulan glisemik indeks nedir? Ne işe yarar? Bu soruların cevabını bu haftaki yazımızda glisemik indeks ile bazı hastalıkların ve şişmanlığın ilişkisini ise haftaya yayınlanacak olan yazımda bulabilirsiniz.

Glisemik İndeks Nedir?
Adına pekte aşina olmadığımız bu terim 1981 yılında Kanadalı araştırmacılar tarafından şeker hastaları için geliştirildi. Zamanla yapılan araştırmalarda sadece şeker hastaları için değil sağlıklı insanlar için de uygulanabilir bir metot olduğu gündeme getirildi. Glisemik indeks en belirgin tanımı ile besinlerin tüketildikten sonra oluşturduğu kan şekeri cevabına göre sınıflandırılmasıdır. Bu sınıflandırmaya dayanarak besinler; düşük orta ve yüksek glisemik indeksli olarak üçe ayrılırlar. Düşük glisemik indekse sahip olan besinler kan şekerini yavaş yükseltirken yüksek glisemik indeksli besinler kan şekerini hızlı yükseltirler. Bu sınıflandırmaya göre; üzerinde araştırma yapılan bütün besinler 0 ila 100 arasında bir puan alırlar ve glisemik indeks değeri 55’ in altında olan besinler düşük glisemik indeksli 70’in üzerinde olan besinler ise yüksek glisemik indeksli olarak adlandırılırlar. Beyaz ekmek diğer besinlerin glisemik indekslerinin belirlenmesinde referans olarak kullanılır ve glisemik indeks değeri 100’dür. Genel olarak sebze meyve kurubaklagil et ve sütün glisemik indeksi daha düşüktür. Karbonhidrat kaynağı olan ekmek makarna pirinç gibi tahıl ve tahıl ürünlerinin ise glisemik indeks değerleri daha yüksektir.

Besinlerin Glisemik İndeks Değerleri Hangi Faktörlerden Etkilenir?
Bütün besinlerin belli bir glisemik indeks değeri vardır. Fakat bazı faktörler besinlerin glisemik indeks değerlerini değiştirmektedir. Örneğin komşunuzun tükettiği patates haşlaması ile sizin evde pişirilen patates haşlamasının glisemik indeksi aynı olmayabilir. Ya da aynı besin grubunda yer alan besinlerin glisemik indeks değerleri birbirine yakın olmayabilir. Besinlerin glisemik indeks değerlerini değiştiren faktörleri sıralayacak olursak:
1) Besinlerin Doğal Yapısı
Besinlerin içerisinde yer alan nişasta türü organik asitlerin ve posanın varlığı glisemik indeks değerini etkilemektedir. Dallı yapıda nişasta içeren besinler daha yüksek glisemik indekse sahipken düz yapıda nişasta içeren besinlerin glisemik indeksleri daha düşüktür. Besinin yapısında organik asitlerin varlığı da besinlerin glisemik indeks değerlerini azaltır. Posa içeriği yüksek olan besinlerin daha düşük glisemik indekse sahip oldukları da bilinmektedir.
2) Karışım öğünlerin tüketilmesi
İnsanlar genellikle öğünlerinde birden fazla çeşit besin bulundurur ki sağlıklı beslenme içinde gerekli olan bu uygulamadır. Birden fazla besin içeren öğünler besinlerin tek tek sahip oldukları glisemik etkiden daha farklı bir etkiye sahip olurlar. Örneğin menüde yer alan proteinli bir besin veya yemeklerin içine eklenen yağ öğünün glisemik indeksini azaltmaktadır. Protein ve yağ dışında da glisemik indeksi etkileyen öğeler vardır. Salatanızın içine eklediğiniz sirke içerdiği organik asitler sayesinde öğünün glisemik indeksini azaltır.
3) Besine uygulanan işlemler
Besinlerin hazırlanması ve pişirilmesi esnasında kullanılan metotlarda besinin glisemik indeks değerini değiştirmektedir. Bu değişiklikler hazır besinlerin besin sanayinde işlenmesi süresince de oluşabilir. Besinlerin hazırlanması esnasında uygulanan kesme doğrama ve parçalama işlemleri besinin glisemik indeksini yükseltir. Bu nedenle patates haşlamasının glisemik indeks değeri patates püresinden daha düşüktür. Elma kabukları ile tüketildiğinde daha düşük glisemik indekse sahipken püre olarak tüketildiğinde daha yüksek glisemik indeksli olur. Elma suyu ise elma ve elma püreye göre en yüksek glisemik indekse sahiptir.
4) Besinlerin sindirim ve emilimi
Yavaş sindirilen besinler düşük glisemik indekse sahipken hızlı sindirilen besinler yüksek glisemik indeksli olur. Karbonhidratlı besinlerden birçoğu sıcakken daha hızlı sindirilebilmektedir. Bu nedenle pişirildiği gibi tüketilen kestanenin veya ekmeğin glisemik indeksi bir süre soğumaya bırakılmış olan kestane ve ekmekten daha yüksektir.

Glisemik İndeks ve Sağlığa Olan Etkileri
  • Glisemik İndeks ve Obezite
Yapılan araştırmalar kilo kaybetmek isteyen bireylerin sağlıklı beslenme önerilerine uygun bir diyette çok yüksek bir enerji sınırlandırılması yapılmadan düşük glisemik indeksli besinlerin seçilmesi ile daha kolay kilo verebileceklerini göstermektedir. Kan şekerini yavaş yükselten besinler kan şekerinde oluşabilecek hızlı düşmenin önüne geçeceğinden dolayı tokluk yaratırlar. İdeal kilolarının üzerinde olan bireyler ile yapılan araştırmalarda glisemik indeksi düşük olan besinlerin iştahı baskıladığını ve günlük enerji alımını azalttığını ortaya koymuştur. Glisemik indeksi düşük bir kahvaltı ile güne başladığınızda öğle yemeğinde tüketeceğiniz besinlerin daha az olduğunu göreceksiniz.
  • Glisemik İndeks ve Şeker Hastalığı
Bu terimin çıkış sebebi şeker hastalarında kan şekerinin kontrolünü daha etkin olarak sağlayabilmekti. Şeker hastalarının düşük glisemik indeksli besinleri tercih etmesi kan şekerinde oluşabilecek hızlı yükselmelere engel olunmasında bireylere yardımcı olabilir. Bunun yanı sıra şeker hastalarında kimi zaman görülen yoğun açlık hissinin önlenmesinde de etkili olabilir. Yapılan bazı araştırmalarda şeker hastalığına bağlı olarak gelişen diğer bazı hastalıkların geciktirilmesinde glisemik indeksinde etkisi olabileceği açıklanmıştır.
  • Glisemik İndeks ve Kalp Hastalıkları
Düşük glisemik indeksli besinler kan şekerini daha yavaş yükselttiklerinden dolayı; insülin hormonunun daha yavaş yükselmesine neden olurlar. İnsülinin yavaş yükselmesi vücutta bazı mekanizmalarda rol oynayarak kan kolesterolüne etki edebilir. Yapılan çalışmalar düşük glisemik indeksli besinleri sağlıklı beslenme önerilerine uygun bir diyette tüketen sağlıklı veya şeker hastası bireylerde kan kolesterol ve trigliserit seviyelerinin yüksek glisemik indeksli besinleri tercih eden gruba göre daha düşük olduğunu göstermiştir. Bazı çalışmalar bu etkinin erkeklerde daha yüksek olduğu sonucuna ulaşmıştır. Kan kolesterol ve trigliserit seviyelerinin istenilen değerlerden yüksek olması kalp hastalıklarının oluşumunda bir risk faktörüdür ve diyette yapılacak ufak değişikliklerle bu risk faktörünü azaltmak olasıdır.

Glisemik İndeks Diyetimizde Nasıl Yer Almalı?
Glisemik indeksin bilinen olumlu etkilerinden yararlanabilmek için sağlıklı beslenme ilkeleri ile örtüşen bir beslenme planı uyguluyor olmak gereklidir. Yani beslenme örüntümüzde her besin grubundan besin yer alıyor olmalıdır. Düşük glisemik indeksli besinleri tercih edelim derken tek çeşit beslenmekten de kaçınmamız gerekir. Yapmamız gereken günlük diyetimizde yüksek glisemik indeksli besinlerin bir kısmını düşük glisemik indeksli besinler ile değiştirmek olmalıdır. Burada unutulmaması gereken ise bazı besinlerin glisemik indeksinin yüksek olmasına rağmen çok yararlı öğelere de sahip olduğudur. Örneğin havucun glisemik indeks değeri yüksektir fakat içerdiği vitaminler posa ve karoten adı verilen öğeler sağlığımız için çok yararlıdır.
Günlük diyetimizde;
  • Kahvaltılarımızda şekerli kahvaltı gevrekleri yerine daha çok yulaf ezmesi veya yulaf ezmeli müslilere yer vererek;
  • Kabuklu tüketilebilen meyveleri kabuklu tüketmeye dikkat ederek
  • Kurubaklagil tüketimimizi arttırarak
  • Beyaz ekmek yerine tam buğday unundan olan ekmekleri beyaz pirinç ve makarna yerine; kahverengi pirinç ve kepekli makarnaya sofralarımızda daha çok yer vererek
  • Günlük meyve suyu tüketimimizi azaltıp yerine meyve tüketimimizi arttırarak;
  • Sadece karbonhidrat içeren besinler yerine karbonhidrat yağ ve proteinin dengeli olarak karıştığı öğünler tüketerek
diyetimizin glisemik indeks değerini azaltabiliriz.
Besinlerin glisemik indekslerini belirten birçok araştırma yapılmıştır. Bu araştırmalara dayanarak yapılan sınıflandırmalar ve besinlerin sahip olduğu glisemik indeks değerleri hakkında daha fazla bilgi almak için; bir beslenme ve diyet uzmanına danışmanız yeterli olacaktır.


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Glisemik İndeks Nedir? - Glisemik İndeks Hakkında

Glisemik İndeks Nedir? - Glisemik İndeks Hakkında konusu, SAĞLIK / Sağlığımız forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: glisemik indeks tanımı, sütün glisemik indeksi, kestane glisemik indeks, glisemik indeks tanım, kestanenin glisemik indeksi, süt glisemik indeks, glisemik indeks tanimi, indeks tanımı, gliserin indeks tanımı, gliseri indeksi,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Fiillerde Kip Nedir?-Kip Hakkında elif Türkçe ve Edebiyat 65 25-03-2017 09:45
Ceza - Ceza Nedir? - Cezanın Amacı Nedir? - Ceza Sistemi Hakkında elif Kadın ve Hukuk 1 24-12-2012 03:07
Vandallık Nedir? - Vandalizm Hakkında elif Kadın ve Hukuk 0 12-03-2011 01:31
Dil Nedir?-Dil Hakkında elif Türkçe ve Edebiyat 0 05-02-2011 04:48
Dil Nedir?-Dilin Özellikleri Hakkında elif Türkçe ve Edebiyat 0 24-06-2009 02:12

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 12:15 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats