bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > SAĞLIK > Sağlığımız

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 19-09-2011, 01:03   #1 (permalink)
 
mormavi - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Arrow Beynimizin Karar Asamalarini Merak Ediyormusunuz?

Beynimizin Karar Asamalarini Merak Ediyormusunuz?Sıradan saydığımız bir gün içerisinde bile o günkü hayatımızla ilgili onlarca karar veririz. Hangi kıyafeti giyeceğimizi o gün için işteki önceliklerimizi kabul edeceğimiz teklifleri yapacağımız alışverişleri yürüyeceğimiz yolu ve daha birçok etkinliğimizi kararlaştırırız.


Çoğu zaman seçim yaptığımızı ve bu seçimlere dayalı kararlar verdiğimizi anlamayız. Sadece mavi gömleğimizi giymek bir dilim çikolatalı kek yemek ve iş yerimize giden çeşitli yolların birinden gitmek “istemişizdir”.

Önümüze bir hedef koymamızı ve o hedefe yönelik hamleler yapmamızı gerektirir. İsteğin olmadığı bir dünyada karar vermek imkânsız olur. Acıkıp bir lokantaya gittiğimizde önümüzdeki menüden bir seçim yapmak zorundayızdır. Listelenmiş yemeklerden birini seçip sipariş vermek açlığımızı dindirmek için yapmamız gereken ilk harekettir. Peki ne yiyeceğimize nasıl karar veririz? Cevap basit: Seçeneklerden biri bizim için daha cezbedici olacak ve diğerleri elenecektir. Böylece sadece karar vermek en temel ihtiyacımızı “beslenmemizi” sağlar.

Bu yazı hoşunuza gittiyse beyniniz “dopamin” salgılıyor

Aslında birkaç saniye içerisinde gerçekleşen bu olayın ne derecede büyük ve önemli bir beyinsel fonksiyon gerektirdiğini bilmek insanın muhteşem yapısını anlamamıza biraz daha yardımcı olacaktır. Menüden yiyeceğimiz yemeği seçmek sanıldığı kadar basit değildir. Bir yandan yazıları okuyup her bir ismin hangi yemeği temsil ettiğini anlarız. Öte yandan listede ilerledikçe beynimizde nükleus akümbens adı verilen çok önemli bir yapı “dopamin” adı verilen bir kimyasal salgılayarak çalışmaya başlar.

Gördüğümüz herhangi bir nesne veya yaptığımız herhangi bir etkinlik dopamin salgılanmasını tetiklediği müddetçe biz dopamini salgılayan bu nesne veya etkinliklerden zevk alırız. Örneğin yediğimiz güzel bir yemek akşamları arkadaşlarımızla yaptığımız bir sohbet buz gibi havada sıcacık bir eve girmek bunların hepsi yaşadığımız an içerisinde beynimizde dopamin maddesinin salgılanmasına sebep olur. Bu tekrar eden bir döngüdür.
1989 yılının 19 Temmuz’unda ABD Hava Yolları’na bağlı bir uçak Denver şehrinden Chicago şehrine doğru yola çıktı. Başlangıçta her şey yolunda gidiyordu. Fakat sonra hiç beklenmeyen bir durumla karşılaşıldı. Uçak irtifa kaybediyordu ve pilotların bildiği hiçbir yöntem işe yaramıyordu. Kule ile yapılan konuşmalar yardım çağrıları tamamen sonuçsuz kalmıştı. Uçağın güvenli bir şekilde uçmasını sağlayan mekanizmalarda beklenmedik bir arıza çıkmıştı neredeyse tamamı hidrolik sistemle idare edilen parçalar basınç düşmesi yüzünden kontrol edilemiyordu. Bu beklenmedik durum tam bir felakete dönüşebilirdi; ne kuledeki görevliler ne de pilotlar ne yapmaları gerektiğini biliyordu. Panik duygusu tüm mürettebata hâkimdi ve işe yaramayan yollar uçağın düşmesini engellemek için tekrar tekrar deneniyordu. Pilotlardan Bay Haynes bir an durdu ve derin bir soluk aldı; bu panik durumu sorunu çözmeyecekti ve yapılabilecek bir şeyler olması gerekirdi. Aklına aniden uçağın hidrolik sistemle çalışmayan kısımları geldi; evet bunlar birkaç parçayı geçmiyordu fakat doğru kullanılırlarsa uçağın düşmesini engelleyebilirlerdi. Bay Haynes hesaplamaları yaptı ve sonucun başarılı olacağına karar verdi. Uçak sağ salim yere indi. Bay Haynes’in düşmek üzere olan bir uçağı uçuş eğitimlerinde hiç gösterilmemiş bir metodla yere güvenle indirmesi nasıl mümkün oldu? Öncelikle yoğun panik duygusunu yaratan beynin duygu merkezi olan limbik korteksteki “amigdala” frontal korteks tarafından etkisiz hale getirildi.

Örneğin kendisine doğru kudurmuş gibi koşan bir köpek gören bir kişi amigdalasının sinyalleri sayesinde korku hisseder ve kaçması gerektiğini algılar. Bu denli hayat kurtarıcı olan bir yapının tetiklenmesi yıkıcı bir korkuya ve işlevsizliğe sürükleyen panik duygusuna neden olur. Bay Haynes’in amigdalası fazla çalıştığı için ilk başta işe yaramayan metotları tekrar tekrar denemişti. Fakat mantıklı düşünmesini sağlayan frontal korteks amigdalayı devre dışı bırakıp çözüm yolları aramaya başlayınca uçağı güvenle yere indirmek mümkün olmuştu.

Beyinde limbik korteks ile frontal korteks arasında sürekli bir bilgi alışverişi vardır. Herhangi bir anda herhangi bir olayda herhangi bir insan karar verirken kesinlikle beynin bu iki büyük mekanizması aynı anda çalışır. Beyin her zaman bir bütün olarak hareket etmekle yükümlüdür. Bu iki mekanizma beynin duygu merkezi olan limbik korteks ve planlama dikkat gibi daha yüksek bilişsel konuların merkezi olan frontal korteks kendi aralarında sürekli bir iletişim içindedir. Bazı durumlarda frontal korteks limbik korteksten gelen duygusal verileri iyi değerlendiremez deyim yerindeyse ”iyi okuyamaz”. Böyle durumlarda karar verme mekanizmamız sekteye uğrar. Panik duygusu frontal korteksin başa çıkamayacağı düzeyde olduğunda kişi yanlış kararlar verir. Örneğin kumar masasında hatırı sayılır miktarda para kaybeden kişi aniden panikler. Kaybettiği parayı geri kazanacağına inanır; çünkü oyunu iyi oynadığını ya da şanslı olduğunu düşünür. Kalan parasıyla oynamaya ve kaybını telafi etmeye çalışır. Sonuç büyük bir hüsran olur; çoğu zaman kişi tüm parasını hatta mal varlığını kaybeder.

Karar verme aşamasında beynimizi sekteye uğratan bu olguya “kayıp komplosu” adı verilir. Kaybetmek beynimiz için kazanmaktan daha önemli bir olaydır. Herhangi bir olay “kayıp” olarak nitelendirildiğinde amigdalamız sinyaller yollamaya başlar. Kaybedileni geri alma isteği ve panikle kararlar verdiğimizi zanneder ve daha çok riske gireriz. Örneğin çok yüksek izlenme oranlarına sahip “Var mısın? Yok musun?” tarzındaki yarışma programları tamamen insan beynindeki bu çalışma mekanizmasına hitap etmektedir. Yarışmacılar yarışmanın sonunda ne kadar para kazanırlarsa kazansınlar odak noktaları en yüksek para miktarı olduğu için hep bir “kayıp” yaşarlar. Bu sebeple çok iyi miktarda paralar teklif edildiği halde risk alarak devam eden yarışmacıların sonunda hiç de tatmin olmadıkları miktarlarla üzülerek ve hatta ağlayarak evlerine döndüklerini görürüz.

Nasıl karar verdiğimizi bilmek bize kararlarımızı nasıl denetlememiz gerektiği konusunda yardımcı olur. Frontal korteksimizi çalıştırmaya başladığımız ve duygularımızı denetlediğimiz zamanlarda kararlarımız daha mantıklı ve faydalı sonuçlar verebilecek yönde ilerler.

Kaynak: Bilim ve Teknik -TÜBİTAK/ Prof.Dr. Kemal Sayar


mormavi isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Beynimizin Karar Asamalarini Merak Ediyormusunuz?

Beynimizin Karar Asamalarini Merak Ediyormusunuz? konusu, SAĞLIK / Sağlığımız forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: sipariş verme olayı,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Kızlar evimi merak ediyormusunuz ozaman buyurun burdan girin incitanesi Bakımlıyız Maceraları 23 28-11-2011 06:23
Beynimizin Sırları Nelerdir? elif Eğitim ve Öğretim 0 15-06-2011 05:37
Beden Yasinizi Merak Ediyormusunuz? mormavi LakLak Bölümü 4 24-03-2010 07:01
Bak Ve Karar Ver mormavi Resimli Şiirler 0 02-10-2009 03:52
Karar Sizin... mormavi İlişkiler, Duygular ve Hayatın İçinden 0 24-09-2009 05:52

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 12:32 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats