bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > Bakimliyiz.com Özel > LakLak Bölümü > Soru Cevap

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 10-02-2013, 03:31   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı

Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı-Isı ve sıcaklığın özellikleri Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı



ISI VE SICAKLIK

Bir buz kalıbını güneş ışınlarının geldiği yere koyduğumuzda eridiği Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı yazın elektrik tellerinin sarktığı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı yeterince ısı alan suyun kaynadığı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı kışın ise bazı yerlerde suların donduğu görülür. Yani kısaca ısı bazı kimyasal ve fiziksel olayların gerçekleşmesine neden olur. Isı ve sıcaklık kavramları birbirine bağlı olarak değişen kavramlardır.

Sıcaklık

Bir maddenin belli bir ölçüye göre Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı soğukluğunu veya ılıklığını gösteren nicelik Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı sıcaklık olarak bilinir.

Bir maddedeki her molekülün kinetik enerjisi farklı farklıdır. Bütün moleküllerin kinetik enerjilerinin toplamı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı toplam molekül sayısına bölünürse Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı ortalama kinetik enerjisi bulunur. Bu ortalama kinetik enerji sıcaklığın bir ölçüsüdür. Bu değerin yüksek olduğu madde daha sıcak Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı düşük olduğu maddenin sıcaklığı ise daha düşük demektir.

Bir maddenin ortalama kinetik enerjisi ile orantılı olan büyüklüğe sıcaklık denir. Bir maddenin sıcaklığı değişiyorsa Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı çevresine ısı veriyor ya da çevresinden ısı alıyordur.

Isı

Sıcaklıkları farklı olan maddeler bir araya konulduğunda aralarında enerji alış verişi olur. Alınan ya da verilen enerji ısı enerjisi denir.

Isı ve sıcaklık ölçülebilir büyüklüklerdir.
Isı enerji çeşididir Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımısıcaklık enerji değildir.
Isı kalorimetre ile Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımısıcaklık ise termometre ile ölçülür.
Isı birimi calori veya Joule'dür Sıcaklık birimi ise sadece Derece'dir.
Isı madde miktarına bağlıdır.Sıcaklık ise madde miktarına bağlı değildir.


Sıcaklığın Ölçülmesi (Termometreler)

Sıcaklık ölçmek için kullanılan araçlara termometre denir. Maddelerin boyutlarında meydana gelen değişim Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı sıcaklıktaki değişim olarak kabul edilebilir. Termometreler bu esasa göre düzenlenmişlerdir.

Termometrelerde 76 cm-Hg basıncında sabit iki sıcaklık değeri seçilir. Birisi suyun donma sıcaklığı diğeri ise suyun kaynama sıcaklığıdır.

Sıcaklık T ile sembolize edilir.

Celcius (Santigrad °C) termometrelerinde Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı suyun donma sıcaklığı 0 °C Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı kaynama sıcaklığı 100 °C alınarak Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı 100 eşit bölme yapılmıştır.

Kelvin suyun donma sıcaklığını 273 °K Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı kaynama sıcaklığını ise 373 °K alarak 100 eşit bölme yapmıştır.

Herhangi bir X termometresinde ise Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı suyun donma sıcaklığı – 10 °X Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı kaynama sıcaklığı ise 70 °X alınarak Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı 80 eşit bölme yapılmıştır.

Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı

Termometrelerdeki sıcaklık değerlerini birbirine dönüştürmek için Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı

Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı

eşitlikleri kullanılabilir.

Buradan çıkan sonuca göre Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı Celcius termometresindeki sıcaklık değeri 1 bölme yükselirse Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı Fahrenhait’te; 1 Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı8 bölme Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı Kelvin’de 1 bölme; X termometresinde ise; 0 Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı8 bölme yükselir.

Örneğin hava sıcaklığı 10 °C iken Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı Fahrenhait termometresi

F = 18 + 32 = 50 °F değerini gösterir.

Termometrenin Duyarlılığı

Küçük sıcaklık değişimlerinden etkilenen termometrelerin duyarlılığı daha fazladır. Bunun için termometrenin haznesinde daha fazla sıvı ve sıcaklıkla daha çok genleşen sıvı olmalıdır. Cıvanın tercih edilmesi bundan dolayıdır. Ayrıca kılcal boru dar olmalı ki genleşen sıvının hareketi rahat gözlenebilsin.

Yerçekim kuvvetinin sıfır olduğu bir yerde termometre çalışır. Çünkü genleşme yerçekimine bağlı değildir.

Isı Enerjisi

Maddenin sıcaklığını artırmak için verilmesi gereken enerji çeşidine ısı enerjisi denir. Q ile gösterilir. Isı bir enerji çeşidi olduğundan enerji birimleri ısı birimleri olarak alınabilir. Uluslararası birim (SI) sistemine göre enerji birimi Joule (Jul)dür.

1 cal = 4 Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı18 Joule dür.

Sıcaklık Değişimi

Elimizle bir maddeye dokunduğumuzda sıcaklık hissediyorsak madde elimize ısı veriyordur. Dokunduğumuzda soğukluk hissediyorsak elimiz maddeye ısı veriyordur.

Buna göre Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı sıcaklıkları farklı olan iki madde karıştırıldığında ya da birbirine değecek şekilde yan yana konulduğunda aralarında ısı alış verişi olur. Sıcak olan madde ısı verip sıcaklığı azalırken Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı sıcaklığı düşük olan madde ısı alarak sıcaklığı artar ve sonuçta ısıl denge sağlanır.

Isı akışı her zaman sıcak maddelerden soğuk maddelere doğru olur. Sıcaklıkları eşit olan maddelerde ısı alış verişi olmaz.

Öz ısı

Yalnız sıcaklık değişimine bakılarak bir maddenin aldığı ya da verdiği ısı miktarı bulunamaz. Çünkü sıcaklık değişimi maddenin cinsine ve miktarına bağlıdır. Bir maddenin cinsinin ısınmaya etkisi öz ısı olarak ifade edilir. Bir maddenin birim kütlesinin sıcaklığını 1 °C değiştirmek için gerekli ısı miktarına öz ısı denir. c ile gösterilir.

Her saf maddenin aynı şartlardaki öz ısısı farklıdır. Dolayısıyla öz ısı maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Ayırt edici özellikler madde miktarına bağlı değildir.

Bir cismin m gramının sıcaklığını DT kadar değiştirmek için verilmesi ya da alınması gereken ısı miktarı

Q=m.c.Dt

bağıntısı ile bulunur.

Bu bağıntıya göre Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı eşit kütleli maddelere eşit miktar ısı verildiğinde Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı öz ısısı küçük olan maddenin sıcaklık değişimi Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı öz ısısı büyük olanınkine göre daha fazla olur.

Isı Sığası

Bir maddenin kütlesi ile öz ısısının çarpımına (m.c) ısı sığası denir. Isı sığası madde miktarına bağlıdır. Dolayısıyla ayırt edici bir özellik değildir.

Isı Alış Verişi

Isıca yalıtılmış bir ortamda bir araya konulan sıcaklıkları farklı maddeler arasında ısı alış verişi olur. Daha öncede açıklandığı gibi yalnız cisimler arasında ısı alış verişi var ise Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı alınan ısı verilen ısıya eşittir. Isı akışı sıcak cisimden soğuk cisme doğru olur.

Qalınan = Qverilen

m1 . c1 . DT1 = m2 . c2 . DT2

İki madde arasında hal değişimi yok ise Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı yukarıdaki eşitlik geçerlidir. Isıl denge sağlandığında iki maddenin son sıcaklığı kesinlikle eşit olur.

Sıcaklıkları T1 °C ve T2 °C olan aynı cins sıvıdan eşit kütleli karışım yapılırsa Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı karışımın son sıcaklığı

Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı

karışımın son sıcaklığı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı karışan sıvıların sıcaklıkları arasında bir değerdir. T2 > T1 ise Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı T2 > Tson > T1 olur.

ERİME ve DONMA

Maddelerin içinde bulunduğu sıcaklığa göre Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı katı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı sıvı ve gaz halinde bulundukları biliniyor. Maddeler ısı alarak ya da ısı vererek bir halden diğer bir hale geçiş yapabilirler. Maddelerin bir halden başka bir hale geçmesine hal değiştirme denir.

Maddelerin katı halden sıvı hale geçmesine erime Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı sıvı halden katı hale geçmesine de donma denir.

Eğer bir maddeye ısı verildiği halde sıcaklığı değişmiyorsa madde hal değiştiriyor demektir. Madde hal değiştirirken sıcaklığı değişmez Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı verilen ısı enerjisi maddenin moleküller arasındaki bağları kopararak hal değiştirmesinde harcanır.

Hal değişim sırasında maddelerin hacminde de değişme olur.

Erime Sıcaklığı

Sabit atmosfer basıncı altında bütün katı maddelerin katı halden sıvı hale geçtiği sabit bir sıcaklık değeri vardır. Bu sıcaklık değerine erime sıcaklığı ya da erime sıcaklık noktası denir.

Sabit atmosfer basıncı altında her maddenin erime sıcaklığı farklı olduğu için maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Örneğin deniz düzeyinde buzun erime sıcaklığı 0 °C dir.

Erime Isısı

Erime sıcaklığındaki bir katının 1 gramının yine aynı sıcaklıkta sıvı hale gelmesi için verilmesi gerekli ısıya erime ısısı denir. Erime ısısı da ayırt edici bir özelliktir. Kütlesi m olan Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı erime sıcaklığındaki bir katıyı eritmek için verilmesi gereken ısı miktarı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı

Q=m. Le

bağıntısı ile bulunur.

Örneğin Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı buzun erime ısısı Le = 80 cal/g dır.

Sıvı bir maddenin ısı vererek katı haline geçmesine donma denir. Sabit atmosfer basıncı altında bütün sıvı maddelerin katı hale geçtiği sabit bir sıcaklık değeri vardır. Bu değere donma sıcaklığı ya da donma sıcaklık noktası denir.

Erime ile donma birbirinin tersidir. Bundan dolayı bir maddenin erime sıcaklığı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı donma sıcaklığına eşittir. Erime ısısı da donma ısısına eşittir. Örneğin deniz düzeyinde 0 °C deki su donarken dışarı 80 cal/g lık ısı verir.

Madde hal değiştirirken sıcaklığı değişmez.
Bir maddenin erime sıcaklıkları ile donma sıcaklığı eşittir.
Erime sıcaklığı ve erime ısısı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımımaddenin ayırt edici özelliklerindendir.


Erime ve Donmaya Etki Eden Faktörler

Erime ve donma sıcaklığı normal şartlarda sabittir. Eğer basınç ve maddenin saflığı değiştirilirse Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı maddelerin erime ve donma sıcaklığıda değişir.

1. Basıncın Erime ve Donmaya Etkisi

Basınç Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı birim yüzeye etkiyen dik kuvvet olduğundan Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı maddenin moleküllerini bir arada tutarak dağılmasını önleme yönünde etki eder.

Erirken hacmi artan maddeler için Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı basıncın artması erimeyi zorlaştırdığı için erime noktası yükselir. Basıncın azalması ise Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı erime noktasını düşürür.

Buz erirken hacmi küçülür. Dolayısıyla basıncın artması Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı hacmin küçülmesine yardımcı olduğu için erime sıcaklığı azalır. Buz için yani erirken hacmi küçülen maddeler için basıncın azalması erime sıcaklığını yükseltir.
Deniz düzeyinde Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı normal basınçta 0 °C de eriyen buz Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı basınç artırılmasıyla sıfırın altındaki bir sıcaklıkta da eriyebilir.

Yüksek dağların zirvesindeki karların yaz mevsiminde de erimemesinin nedenlerinden birisi de açık hava basıncının yükseklere çıkıldıkça azalması ve karın erime noktasının yükselmesidir.

2. Safsızlığın Erime ve Donmaya Etkisi

Saf bir maddenin içine başka bir madde karıştırılırsa Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı maddenin saflığı bozulur. Saf olmayan bu karışımın Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı saf maddeye göre erime ve donma sıcaklığı değişir.

Arabaların soğutucu suyunun içine antifriz denen maddenin karıştırılması suyun donma noktasını

– 20 °C Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı – 25 °C gibi sıcaklıklara indirmektedir.

Kışın hava sıcaklığının 0 °C nin altında olduğu durumlarda Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı yollardaki buzu eritmek için Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı tuz dökülür. Tuz Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı buzun erime noktasını düşürür ve (–) değerli sıcaklıklarda da buz eriyebilir.

KAYNAMA Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı BUHARLAŞMA ve SÜBLİMLEŞME


Buharlaşma

Sıvı bir maddenin ısı olarak gaz haline geçmesi olayına buharlaşma denir. Buharlaşma olayı sıvı yüzeyinde olur. Isı alan sıvı moleküllerinden bazıları sıvı yüzeyinde Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımımoleküller arası çekim kuvvetini ve sıvının yüzey gerilimini yenerek gaz fazına geçer.

Buharlaşmaya basınç ve diğer fiziksel şartların etkisi çoktur.

· Buharlaşma her sıcaklıkta olabilir.
· Maddeler dışarıdan ısı alarak buharlaşırlar. Dolayısıyla buharlaşmanın olduğu yerde serinleme olur.
· Sıcaklığın artması buharlaşmayı hızlandırır.
· Açık hava basıncının azalması buharlaşmayı artırır.
· Sıvının açık yüzey alanı arttıkça buharlaşma daha fazla olur.
· Rüzgarlı havada buharlaşma fazla olduğundan çamaşırlar daha çabuk kurur.
Kaynama

Bir kapta bulunan sıvı ısıtılırsa sıcaklığı yükselir ve buharlaşma artar. Sıvının sıcaklığının yükselmesiyle meydana gelen buhar basıncı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı sıvının yüzeyine etki eden basınca eşit olduğu an Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı sıvı kaynamaya başlar. Kaynama sırasında sıvının sıcaklığı değişmez.

Kaynama Sıcaklığı

Sabit atmosfer basıncı altında bütün sıvı maddelerin Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı sıvı halden gaz hale geçtiği sabit bir sıcaklık değeri vardır. Bu sıcaklık değerine kaynama noktası denir. Kaynama sıcaklığı maddeler için ayırt edici bir özelliktir.

Buharlaşma Isısı

Kaynama noktasına gelmiş 1 gram sıvı maddenin tamamının aynı sıcaklıkta gaz haline gelmesi için verilmesi gereken ısıya buharlaşma ısısı denir. Buharlaşma ısısı Lb ile gösterilir. Kaynama sıcaklığındaki m gramlık maddeyi gaz haline getirmek için verilmesi gereken ısı miktarı

Q=m.Lb

bağıntısı ile bulunur. Suyun buharlaşma ısısı

Lb = 540 cal/g dır. Buharlaşma ısısı maddeler için ayırt edici bir özelliktir.

Gaz halindeki bir maddenin ısı vererek sıvı hale geçmesine yoğunlaşma denir. Erime ve donmada olduğu gibi Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı yoğunlaşma da Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı kaynamanın tersidir. Dolayısıyla bir maddenin kaynama sıcaklığı ile yoğunlaşma sıcaklığı eşittir. Buharlaşma ısısı ile yoğunlaşma ısısı da eşittir.

Kaynama ve yoğunlaşma anında maddenin sıcaklığı değişmez.
Bir maddenin kaynama sıcaklığı ile yoğunlaşma ısısı eşittir
Bir maddenin buharlaşma ısısı ile yoğunlaşma ısısı eşittir.
Kaynama sıcaklığı ile buharlaşma ısıs ayırt edici özelliklerdendir.


Süblimleşme

Bazı katı maddeler ısıtılınca sıvı hâle geçmeden doğrudan gaz hâle geçerler. Bu olaya süblimleşme denir. Naftalin Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı ernet ve bazı koku yayan maddelerin zamanla azaldığı görülür. Fakat hiç sıvılaştığı görülmez. Bu tür maddelerde süblimleşme olur.

Kaynama ve Yoğunlaşmaya Etki Eden Faktörler

Yine erime ve donmada olduğu gibi Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı kaynama ve yoğunlaşmaya etki eden faktörler vardır. Basınç ve maddenin saflığının değiştirilmesi Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı kaynama sıcaklığını etkiler.

· Kaynama olayının gerçekleşmesi için Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı buhar basıncının atmosfer basıncına eşit olması gerekir. Atmosfer basıncı artarsa Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı ağzı açık kaptaki sıvının kaynaması zorlaşır. Atmosfer basıncının azalması ise kaynamayı kolaylaştırır. Dolayısıyla sıvı daha düşük sıcaklıkta kaynar.

Deniz düzeyinde 100 °C de kaynayan saf su Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı Ankara’da 96 °C de Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı Erzurum’da ise 94 °C de kaynar.

Düdüklü tencerede basıncın artmasıyla sıvının kaynama sıcaklığı artırılır Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı dolayısıyla yemekler daha çabuk pişer.

· Saf sıvı içine karıştırılan farklı maddeler sıvının saflığını bozar. Saflığı bozulan sıvının kaynama noktası değişir. Örneğin suyun içine tuz karıştırılırsa Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı kaynama noktası yükselir.

Suyun Hal Değişim Grafiği


Bir parça buz ısıtıldığında önce sıcaklığı artar. Erime sıcaklığına geldiğinde hal değiştirmeye başlar ve buzun tamamı eriyinceye kadar sıcaklığı değişmez. Isı enerjisi verilmeye devam edildiğinde Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı suyun sıcaklığı artar ve 100 °C de kaynamaya başlar. Sıvının tamamı bitinceye kadar sıcaklık değişmez. Bu açıklamaya göre buzun sıcaklık-aldığı ısı enerjisi grafiği şekildeki gibi olur.


Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı

Buzun erime ısısı Le = 80 cal/g Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı buharlaşma ısısı

Lb = 540 cal/g dır. Dolayısıyla 0 °C deki 1 gram buzu eritmek için 80 calorilik ısı gerekirken Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı 100 °C deki 1 gram suyu gaz haline geçirmek için 540 calori gerekir. Bundan dolayı DQ1 < DQ2 dir.

Madde ısı hızı sabit olan ocakla ısıtılıyorsa Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı ısı ekseni yerine zaman ekseni alınabilir.

GENLEŞME

Isı alan cisimlerin moleküllerinin hareketi artar. Bu da moleküller arası uzaklığın artmasına neden olur. Bunun sonucunda da cismin hacmi artar yani genleşir.

Isıtılan cisimlerin hacminde meydana gelen artışa genleşme Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı azalmaya ise büzülme denir.

Genleşme ve büzülmelerin sonucunda elektrik tellerinin yazın sarkık Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı kışın ise gergin durduğu görülür. Tren raylarının birleşme yerlerinde genleşmeden dolayı boşluk bırakılır.

Katılarda Genleşme

Katı madde Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı çubuk şeklinde ise boyca uzama Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı levha şeklinde ise yüzeyce genleşme Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı küre ve silindir gibi cisimlerde ise hacimce genleşme olarak incelenir.

Boyca Uzama

Katı bir çubuk Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı ısıtılıp sıcaklığı artırıldığında boyunun uzadığı gözlenir. Boyu uzayan bir çubuğun genişliği de artar. Fakat boyundaki artışın yanında genişliğindeki artış ihmal edilecek kadar küçüktür. Bundan dolayı metalin tek boyutta genleştiği kabul edilir ve buna boyca uzama denir.



İlk boyu l0 olan bir çubuğun sıcaklığı DT kadar artırılırsa Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı boyundaki Dl uzama miktarı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı

Dt=l0.a.DT


bağıntısı ile hesaplanır. Buradaki a katsayısı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı maddenin cinsine bağlı olup boyca uzama katsayısı olarak ifade edilir.

Birim uzunluktaki bir çubuğun sıcaklığı 1 °C artırıldığında boyundaki uzama miktarı boyca uzama katsayısına eşittir.

Uzama katsayısı katı maddeler için ayırt edici bir özelliktir.

Çubuk şeklindeki maddelerin boyca uzaması kesit alanına bağlı değildir.Aynı maddeden yapılmış Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı ilk boyları eeşit olan çubukların sıcaklıkları eşit oalrak artırılırsa Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımıkalın olan çubukla ince olan çubuğun boyları eşit miktarda artar.

Genleşmenin terzi büzülmedir.Bir çubuk sıcaklığı artırıldığında ne kadar uzuyorsa Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımıilk duruma göre sıcaklığı eşit miktar azaltılırsa Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı eşit miktar kısalır.

a uzama katsayısı büyük olan çubuk Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı ısıtıldığında fazla uzar soğutulduğunda ise fazla kısalır.



İlk boyları eşit olan X ve Y metal çubuklarından X in uzama katsayısı Y ninkinden büyük olsun (aX > aY).d

Bu çubukların sıcaklığı eşit miktar artırılırsa Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı X in boyu daha fazla uzar. Eğer sıcaklıkları eşit miktar azaltılırsa X in boyu daha fazla kısalır.

Fakat bu çubuklar birbirinden ayrılmayacak şekilde perçinlenmiş iseler Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı ısıtıldıklarında ya da soğutulduklarında bükülme meydana gelir.





X in uzama katsayısı Y ninkinden büyük olduğundan Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı ısıtılma sonucu X çubuğu daha fazla uzayacağı için Y nin üzerine doğru bükülür. Soğutulma sonucunda ise X daha fazla kısalacağı için Y çubuğu X in üzerine doğru bükülür.




Yüzeyce Genleşme

İnce levha şeklindeki katı maddelerin kalınlığındaki genleşme Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı yüzeyindeki genleşmenin yanında çok küçük kaldığı için dikkate alınmaz. Dolayısıyla böyle bir levhadaki genleşmeye yüzeyce genleşme denir.

Yüzey alanı S0 olan ince metal bir levha ısıtıldığında yüzey alanı artar. Yüzey alanındaki DS artış miktarı


Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı




DS=So.2a.DT


bağıntısı ile hesaplanır. İki boyutta genleşme olduğu için a uzama katsayısı 2a olarak alınmıştır. Benzer şekilde soğutulan levhanın yüzey alanındaki azalma da aynı bağıntı ile hesaplanır.

Şekildeki levhanın içindenr yarıçaplı bir parça çıkarılıp atılıyor.
Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı

a. Levha ısıtıldığında genleşme olur. Genleşme sonucu levhanın yüzey alanı artar. İçteki boşluğun alanı da artar. Yani r yarıçapı büyür. Isıtılan bu levha içe doğru genleşmez hep dışa doğru genleşir. Fotokopik büyütme gibi olur. Dolayısıyla a Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı b ve r uzunluklarından üçüde artar.

b. Levha soğutulduğunda Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı levhanın yüzey alanı azalır. Dolayısıyla a Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı b ve r uzunlukları küçülür. Yine fotokopik küçülmeye benzetebiliriz.



Hacimce Genleşme


Bütün maddeler hacimce genleşir. Fakat bazı doğrultulardaki genleşmeler ihmal edilecek kadar küçük olduğunda Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı boyca uzama ve yüzeyce genleşme durumları olur.

İlk hacmi V0 olan küresel bir cismin sıcaklığı DT kadar değiştirildiğinde hacmindeki değişme miktarı olan DV Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı

bağıntısı ile bulunur.



Buradaki a değerine hacimce genleşme katsayısı denir. Hacimce genleşme üç boyutta olduğu için

a = 3a diyebiliriz.


Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı

Sıvılarda Genleşme

Sıvılar içinde bulundukları kabın şeklini alır. Isıtılan bir sıvı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı hacimce genleşir. İçi su dolu bir kap ısıtıldığında sıvının taşması Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı genleştiğini gösterir. Burada sıvı genleşirken kapta genleşir. Fakat sıvıların genleşme katsayısı katılarınkinden büyük olduğu için sıvı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı kaptan daha fazla genleşir ve taşma olur. Eğer kap ile sıvı eşit miktar genleşse idi sıvı taşmazdı.

Bu bağıntıya göre Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı aynı cins sıvıların sıcaklığı eşit miktar artırılırsa Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı hacmi büyük olan sıvı daha fazla genleşir. Su diğer sıvılardan farklı şekilde genleşir.

+4 °C de hacmi en küçük değerini alır. +4 °C den itibaren hacmi artar ve 0 °C deki hacmi ile +8 °C deki hacmi eşit olur. Buna göre suyun hacim – sıcaklık ve özkütle – sıcaklık grafiği aşağıdaki gibi olur.



Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı

+4 °C de hacmin minimum olduğu yerde özkütle maksimum değerini alır. Özkütlesi büyük olan sıvı altta olduğu için Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı su birikintilerinin Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı göllerin ve denizlerin Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı dip kısımlarındaki sıcaklık +4 °C civarındadır.

Şekilde kesit alanı veri len K Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı L Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı M kaplardaki aynı cins sıvıların sıcaklıkları eşit miktar artırıldığında Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı L ve M kaplarındaki sıvılar eşit miktar genleşir.


Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı


DV = V0 . a . DT bağıntısına göre Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı a ve DT eşit iken ilk hacmi büyük olan sıvı daha çok genleşir. K deki sıvı ise bunlara göre daha az genleşir.

Fakat genleşen sıvıların kaplardaki yükselme miktarlarına bakılırsa Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı durum değişir. M kabının üst kısmı daha dar olduğu için sıvı burada daha fazla yükselir. L deki sıvı hacmi K dekinin iki katı olduğu için Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı DVL = 2DVK olur.

Fakat L nin kesit alanı da K nin kesit alanının iki katı olduğundan K ve L deki sıvı yükselmeleri eşit olur.

ISI İLETİMİ VE YALITIMI

Isı enerjisi bir yerden başka bir yere üç yolla yayılır.

1. İletim yoluyla

2. Konveksiyon (madde akımı) yoluyla

3. Işıma yoluyla



1. İletim

Isının iletim yoluyla yayılması katılarda olur. Katıların molekül yapısı sıkı olduğu için ısı alan bir molekül aldığı ısının bir kısmını çevresindeki moleküllere aktararak onlarında sıcaklığının artmasına neden olur. O moleküllerde ısısını komşu moleküllere aktarır ve böylece bir ucu ısıtılan katı maddenin iletim yoluyla diğer ucu da ısınır.

Katı maddelerde ısı yüzde yüz olarak iletilmez. İletme durumu bazı maddelerde hızlı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı bazılarında ise yavaştır. Bundan dolayı ısı iletkenliği katı maddeler için ayırt edici bir özelliktir.

En iyi iletkenler saf metaller ve bunlar içinde de altındır.

X Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı Y çubuklarının uçlarından eşit uzaklığa konulan mumlardan önce hangisi düşerse Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı o çubuğun ısı iletkenliği daha fazla demektir.

Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı


Sıvı ve gaz molekülleri arasındaki uzaklık katılarınkine göre fazla olduğu için iletim yoluyla ısı iletemez.

2. Konveksiyon (Madde Akımı)


Sıvı ve gazlar akışkan olduklarından kolay hareket edebilirler. Isınan maddeler genleşerek hacmi artar ve özkütlesi azalır. Özkütlesi azalan akışkan yukarı çıkarken Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı özkütlesi büyük olan akışkan aşağı iner ve bir sirkülasyon (sıvı dolaşımı) meydana getirir.

Örneğin kalorifer yandığında Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı çevresindeki hava moleküllerini ısıtır ve ısınan hava genleşerek odanın diğer taraflarına gider ve oraları da ısıtır.

Bir sıvı alttan ısıtıldığında ısınan sıvı genleşir ve özkütlesi azalır. Özkütlesi azalan sıvı yukarı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı yukarıdaki daha soğuk ve özkütlesi büyük olan sıvı aşağı iner ve sıvı içinde bir sirkülasyon olur. Dolayısıyla kabın alt tarafı ısınmakla sıvının üst kısmı da madde akımı yoluyla ısınmış olur.

3. Işıma

Sıcak cisimler ışıma yaparlar. Etrafa elektromanyetik dalga gönderirler. Bu dalgalar enerji paketcikleridir (foton). Bu enerji dalgalarını soğuran yüzeyler ısınırlar. Enerji dalgaları yayan cisim ise enerji kaybettiği için soğur.

Güneşin dünyayı ısıtması ışıma yoluyla olur. Güneşten yayılan ışık dalgalarını soğuran yüzeyler ısınırlar. Koyu renkli yüzeyler ışığı daha çok soğurduğu için daha çok ısınırlar. Açık renkli yüzeyler ise daha çok yansıttıkları için az ısınırlar.

Termosların iç yüzeyinin parlak olması ısının ışıma yoluyla kaçmasını engellemek içindir. Termosun dış yüzeyi parlak ise Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı dışardan içeriye ısının girmesini azaltmak içindir.

Sıcak bir metal parçası zemine bırakıldığında zamanla soğur. Bu cismin soğuması yani ısı kaybı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı iletim Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı konveksiyon ve ışıma yoluyla olur. Zemine temas ettiği için iletimle ısının bir kısmını zemine aktarır. Havadaki moleküller cisme çarparak ondan ısı alırlar. Ayrıca sıcak cisimler gözlerimizle göremediğimiz kızıl ötesi ışınlar yayarlar. Yani ışıma yoluyla da ısının bir kısmını verir ve zamanla soğurlar.

Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı

Binalardaki çift cam Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı tuğlalar arasına konulan köpük Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı bodrum katlardaki strofor Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı çatılardaki izocam Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı su saatleri üzerine dökülen odun talaşı Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı oda zeminlerinin parke ile döşenmesi ısı yalıtımına birer örnektir.
alıntı


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı

Isı Ve Sıcaklık-Isı Ve Sıcaklık Konu Anlatımı konusu, LakLak Bölümü / Soru Cevap forumunda tartışılıyor.



Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Isı ve Sıcaklık Çözümlü Sorular Я Kimya 4 29-12-2016 11:44
Isı Ve Sıcaklık Nelere Bağlıdır elif Fizik 1 25-12-2013 09:11
Isı Ve Sıcaklık performans Ödevi elif Eğitim ve Öğretim 0 17-12-2011 03:01
Sıcaklık Cınneti Nedir? mormavi Psikoloji 0 18-01-2010 03:47

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 12:06 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats