bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > Bakimliyiz.com Özel > LakLak Bölümü > Soru Cevap

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 13-02-2013, 04:21   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır

Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır


HÜCRENİN YAPISI

Hücre; zar Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır sitoplâzma ve çekirdek olmak üzere üç kısımdan meydana gelir.


Hücreyi Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır kısımları ve görevleri bakımından bir fabrikaya benzetirsek; fabrikanın dış duvarları hücrenin zarına; işçiler ve makineleri ise sitoplâzmaya; yöneticisinin bulunduğu yer Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır çekirdeğe benzetilebilir. Bu benzetme sadece hücreyi tanımanız içindir. Çünkü hücrenin yapısı bir fabrikadan daha karmaşık ve mükemmeldir. Ökaryot hücreler; hücre zarı Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır sitoplâzma ve çekirdek olmak üzere üç kısımda incelenir.

Hayvan hücresinin temel yapısı ve kısımları

Hücre Zarı

Hücreyi dış ortamdan ayıran Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır madde giriş çıkışını düzenleyen Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır seçici - geçirgen özelliğe sahip canlı yapıdır. Kalınlığı en fazla 12 mm’dir. Protein Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır yağ ve karbonhidrat moleküllerinden meydana gelmiştir. Hücre zarının yapısı hakkında ilk bilimsel model Danielli ve Davvson tarafından ortaya atılmıştır. Birçok biyolog tarafından uzunca bir süre benimsenmiştir. Bu modele göre Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır hücre zarının ortasında bir fosfolipit ve bunun her iki tarafında da birer protein tabakası bulunur. Bu modelin hücre zarının işleyişini tam olarak açıklayamaması Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır bu konuda yeni modellerin geliştirilmesine neden olmuştur.

1972 yılında S.J.Singer (Singır) ve G.Nİcholson (Nikılsın) tarafından “akıcı - mozayik zar” modeli geliştirildi. Bu modele göre Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır zarın yapısında hareketli iki sıra lipit (yağ) bulunur. Zarın yapısındaki lipitler çoğunlukla fosfolipitlerdir. Zar içinde protein molekülleri Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır lipit katmanlarının arasına gömülmüştür. Lipitler hareketli Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır akış-kan bir yapıda oldukları için Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır protein moleküllerinin de yerleri değişmektedir. Hücre zarında Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır çekirdek zarında bulunan porlar bulunmaz.

Akıcı-mozaik zar modeli

Her hücrenin hücre zan Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır yapısındaki moleküler dağılımın farklılığı nedeni ile kendine özgü özellikler taşır. Hücrenin özgüllüğü de zardaki glikoprotein Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır lipoprotein Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır glikolipitlerin miktarına ve dağılımına bağlıdır.

Örneğin; hipofiz bezinin hormonlarından olan TUH (Tiroit uyarıcı hormon) kanla tüm vücuda dağıtıldığı hâlde Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır ancak tiroid bezindeki hücrelerin zarları tarafından tanınıp alınır. Bu da tiroid bezindeki hücrelerin zarlarının özelliğinden kaynaklanır. Hücrelerin birbirini tanıması Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır hücre içine alınacak maddenin seçimi Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır bazı hormonlara cevap vermesi Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır zar yapısındaki glikoproteinler yardımı ile olur.

Hücre zarının önemli bir özelliği de seçici - geçirgen olmasıdır. Bu yüzden hücre zarı her maddeyi geçirmez. Moleküllerin özelliği ve hücre zarının seçiciliği Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır hücreye madde giriş çıkışını belirler.

Hücre zarından küçük moleküller büyük moleküllere göre; nötr maddeler iyonlara göre; yağda çözünen maddeler çözünmeyenlere göre; (-) iyonlar (+) iyonlara göre daha kolaylıkla geçerler.

Sitoplâzma ve Organeller

Hücre zarı ile çekirdek arasını dolduran yumurta akı kıvamında canlı bir ortamdır. Yapısında organik ve inorganik maddeler bulunur. Sitoplâzmada bulunan organik maddeler yapısal proteinler Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır karbonhidratlar Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır yağlar Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır hormonlar Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır nükleotitler Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır enzimler ve vitaminlerdir. Su ve madensel tuzlar ise inorganik maddelerdir. Sitoplâzmada % 70-90 oranında su bulunur. Bu oran su bitkilerinde %98′ e yükselir. Buna karşın spor tohum ve bakterilerde ise %15′ ten %5′ e kadar düşer.

Sitoplâzma solunum Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır fotosentez Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır beslenme Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır sindirim Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır boşaltım gibi bütün yaşamsal olayların geçtiği yerdir. Yaşamsal olayların bir kısmı Sitoplâzma içine dağılmış enzimler tarafından yapılırken; bir kısmı da organel denilen yapılarda gerçekleştirilir.

Hücrede bulunan Organeller:

1. Lizozom

2. Endoplâzmik retikulum

3. Golgi aygıtı

4. Ribozom

5. Mitokondri

6. Sentrozom

7. Plâstidler

8. Koful şeklinde sıralayabiliriz.

1 . Lizozom

Alyuvar hücreleri dışında bütün hayvan hücrelerinde bulunur. Akyuvar ve karaciğer hücrelerinde ise sayıları diğer doku hücrelerinden daha fazladır. Bazı ilkel bitki türleri hariç Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır gelişmiş bitki türlerinde bulunmaz.

Lizozom Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır endoplâzmik retikulum ya da golgi aygıtından oluşan Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır lipoprotein yapısındaki zarla çevrili bir organeldir.

Tek zarlı bir kesecik olan lizozom Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır sindirim enzimlerini (hidrolaz) taşır. Bu enzimler proteini Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır yağı Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır karbonhidratı Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır hücrenin fagositozla ve pinositozla aldığı maddeleri sindirdiğinden Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır hücre içi sindiriminde iş görür. Lizozomlar dalak Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır karaciğer gibi hücre içi sindirim yapan organların hücrelerinde fazlasıyla bulunur.

Kurbağa larvasının kuyruğunun yok olması Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır hareketsiz kalan kasların erimesi Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır yaşlı doku ve alyuvarların yok edilmesi ve mikropların sindirilmesinde lizozom enzimleri etkilidir.

Hücrelerdeki protein Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır polisakkarit ve nükleik asitler gibi bileşikleri parçalayabilen enzimler Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır bir zarla çevresinden ayrılarak lizozom içinde etkisiz hâlde durmaktadır. Zar yapısı bozulmuş bir lizozomdan dışarıya sızan enzimler kısa sürede tüm hücre içeriğini parçalayarak onu ölüme sürükler. Bu olaya otoliz denir. Hücrenin ölümünü takiben kendilerine uygun yaşama ortamı bulan bakterilerin de hızla üremesi Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır canlılığını yitirmiş dokularda kokuşmaya neden olur. Lizozom enzimleri endoplâzmik retikuluma bağlı ribozomlarda sentezlenerek endoplâzmik retikulum aracılığıyla golgi aygıtına taşınır ve paketlenerek bir kesecik içinde si-toplâzmaya verilir. Dokularda yaşlanmış ve bozulmuş hücrelerin ölümleri de yine bu hücrelerin taşıdıkları lizozomal enzimler tarafından gerçekleştirilir. Yüksek yapılı canlılarda sindirilmeyen artık maddeler çoğunlukla difüzyonla hücre dışına atılırken Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır atılamayan artık maddeler ise sindirim kofulunda birikerek lipofuksin pigmentini oluşturur. Yaşlandıkça insanın vücudunda özellikle ellerinin üzerinde Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır omuzlarında ya da yüzünde kahverengi lekelerin oluşmasının nedeni bu lipofuksin pigmentidir.

2. Endoplâzmik Retikulum

Hücre zarı ile çekirdek zarı arasında uzanan kanalcık ve borucuk sistemidir. Çeper yapısı ve özelliği hücre zarına benzer fakat daha incedir.

Her hücrenin endoplâzmik retikulum sistemi kendine özgüdür. Kanalcıklar sistemi sabit değildir Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır değişebilir. Hücre bölünürken endoplâzmik retikulum kaybolur Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır bölünme bitince tekrar oluşur. Hücre yaşlandıkça endoplâzmik retikulumun işlevleri ve kanalcıkların birbiriyle ilişkisi azalır. Bazı hücrelerde endoplâzmik retikulum bulunmaz. Buna bağlı olarak madde yapım hızı düşer ve yaşlanma görülür.

Granüllü endoplâzmik retikulum ve üzerlerine tutunmuş ribozomlar.

Endoplâzmik retikulumun görevi ribozomlarda sentezlenen proteinleri kanalcık sistemleri ile hücrenin gerekli yerlerine taşımaktır. Yani; hücre içinde madde dağılımını ve taşınmasını sağlar. Endoplâzmik retikulum Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır üzerinde ribozom bulunup bulunmamasına göre ikiye ayrılır:

�Granüllü Endoplâzmik Retikulum :

Üzerinde bol miktarda ribozom bulunduran endoplâzmik retikulumdur. Özellikle protein sentezi yapan hücrelerde görülür .

�Granülsüz Endoplâzmik Retikulum :

Üzerinde ribozom taşımayan endoplâzmik retikulumdur. Daha çok endokrin bezlerde ve yağ sentezi yapan hücrelerde bulunur. Lipit Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır steroid ve polisakkarit metabolizmasında rol oynamaktadır.

3. Golgi aygıtı

Çekirdeğe yakın sentriolün civarında bulunan kanalcık ve kesecik sistemidir. Granülsüz endoplâzmik retikuluma benzer Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır yani üzerinde ribozom bulunmaz. Golgi aygıtı Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır salgı yapan hücrelerde ve sinir hücrelerinde iyi gelişmiştir. Alyuvar ve bakteri gibi hücrelerde bulunmaz. Golgi aygıtı lizozomların oluşmasında da etkilidir.

Golgi aygıtı; lipoprotein Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır glikoprotein Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır mukus ve bitkilerde selüloz gibi maddelerin üretilip Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır salgılanmasını sağlar.

Hücre zarı yapımında zar fabrikası gibi çalışır. Gerektiği zaman yağları depolar. Uzun zaman pek önemli bir organel olmadığı gerekçesiyle dikkate alınmayan golgi aygıtı; son zamanlarda hücre zarının özgüllüğünü saptamada Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır önemli görev alması nedeniyle dikkatleri üzerine çekti. Çünkü hücre zarının özgüllüğü karbonhidratlarla saptanmaktadır. Karbonhidratlar da golgi aygıtında sentezlenmektedir. Karbonhidrat taşıyan proteinler ve diğer maddeler özellikle hücre yüzeyinde bulunur. Hücrelerin birbirlerini tanımasını ve diğer hücrelerle ilişki kurmasını sağlar. Hücre yüzeyindeki bazı glikoproteinlerin bozulmasıyla da kanserleşme meydana gelmektedir.

Golgi aygıtının bozulması Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır salgıların azalmasına neden olur. Örneğin; tükürük bezinden salgılanan tükürüğün azalmasında golgi aygıtı etkilidir. Tükürüğün azalması ağzın kurumasına neden olur.

4. Ribozom

Virüsler hariç tüm hücrelerde bulunur. Endoplâzmik retikulum ya da çekirdek zarı üzerinde dizilmiş olarak ya da sitoplâzmada dağınık olarak bulunabilir. Ribozom hücrenin yaklaşık 15-20 nm çapındaki küresel ve oval tanecikli en küçük organelidir. Ribozomların zarları bulunmaz. Hücrelerde ya tek tek ya da çok sayıda ribozomun birleşmesiyle oluşan (poliribozomlar) boncuk dizisi şeklindedir. Genç ve özellikle protein sentezi yapan hücrelerde sayıları fazladır.

Ribozomlar Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır ribozomal RNA (rRNA) ve proteinlerden yapılmıştır. Hücrenin protein sentez yerleridir.

5. Mitokondri

Bakteri Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır yeşil alg ve memeli alyuvarları dışında oksijenli solunum yapan tüm hücrelerde bulunur. 0 Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır2-5 mikron arasında değişen oval ya da çubuk şeklinde organeldir. Mitokondri çift katlı zar yapısındadır. Bu zarlardan dıştaki Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır düz ve esnektir. İçteki zar ise yüzeyi genişletmek için krista adı verilen birçok kıvrımlardan meydana gelmiştir. Kıvrımların arası matriks adı verilen sıvı madde ile doludur. Matriks içinde; DNA Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır RNA ve ribozom ( bakteri ribozomlarına benzeyen ribozomları) bulunur. Matriks mitokondri içine giren maddeleri parçalayacak enzimleri taşır. Bu enzimler sayesinde oksijenli solunumla enerji üretilir.

Mitokondrilerin kendilerine özgü Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır sınırlı bilgi taşıyan DNA’sı vardır. Bu yüzden kendilerini eşleyebilirler. Çoğalmaları hücrenin kontrolünde gerçekleşir. Mitokondriler hücrenin enerji santralleridir. Enerji ihtiyacı fazla olan kas ve karaciğer gibi hücrelerde mitokondri sayısı diğer hücrelere göre daha çoktur.

Mitokondrinin üç boyutlu yapısı

Mitokondri DNA’ sının kimyasal ve fiziksel etkilerle bozulması Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır oksijenli solunumda ATP sentezinin azalmasına neden olmaktadır. Buna bağlı olarak hücrede yaşlanma ve ölüm görülmektedir. Örneğin; insan lenfositlerinde mitokondrilerin işlevleri Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır ilerleyen yaş ile azalmaktadır.

6. Sentrozom

Yosun ve mantar gibi ilkel yapılı bitki hücrelerinde ve sinir hücreleri hariç tüm hayvan hücrelerinde çekirdeğe yakın bir yerde bulunur. Yüksek yapılı bitki hücreleri ve yumurta gibi hücrelerde sentrozom bulunmaz.

Sentrozom Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır birbirine dik iki silindirik cisme sahiptir. Bunlara Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır sentriol denir. Her sentriol Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır birbirine paralel üç küçük tüpten oluşmuş Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır dokuz iplik içerir. Bu iplikler protein yapısında olup arası matriks ile doludur.

Sentrozom

Sentrioller hücre bölünmeye hazırlandığı dönemde bölünerek her biri bir kutba gider ve aralarında iğ iplikleri oluşur.

İğ iplikleri bölünme sırasında kromozomların ayrılması ye kutuplara taşınmasında görevlidir.

7. Plâstitler

Sadece bitki hücrelerinin sitoplâzmasında bulunan organellerden birisidir. Şekilleri küre Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır oval Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır iğ ya da iplik biçimindedir. Plâstitler hücreyle beraber gelişerek görevine uygun şekil ve renk kazanırlar. Renklerine ve görevlerine göre plâstit çeşitleri üç grupta incelenmektedir.

� Kloroplâstlar :

Yeşil renkli plâstitlerdir. Bitkilerin farklı organlarına ait hücrelerde değişik sayıdadırlar. Kloroplâstlar yapraklarda Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır genç dallarda Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır olmamış sebze ve meyve hücrelerinde çok sayıda bulunmaktadır. Çiçek ve kök hücreleri gibi Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır bazı bitki hücrelerinde kloroplâst bulunmayabilir. Kloroplâstın kimyasal yapısını protein Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır karbonhidrat Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır yağ Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır klorofil Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır DNA ve RNA oluşturmaktadır. Kloroplâst fotosentez olayının gerçekleştiği organeldir. Kloroplâst çift katlı hücre zarı ile çevrilidir. Stroma ve Granum olmak üzere iki kısımdan yapılmıştır..

Kloroplâstın yapısı

Stroma: Kloroplâstın içini dolduran renksiz bir ara maddedir. DNA Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır RNA Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır ribozom Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır ve fotosentez enzimleri stromada bulunmaktadır. Bu nedenle kloroplâstlar kendi enzimlerini yapabilir ve çekirdekten bağımsız çoğalabilirler.

Granum: Ara madde içine gömülmüş disk ve diskleri birbirine bağlayan lamellerden oluşmuştur. Bu yapıların en küçük birimine tilakoid denir. Tilakoidler bir araya gelerek granumu Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır granumlarda bir araya gelerek granayı oluştururlar. Bu lâmelli yapı ışık enerjisinin en ekonomik şekilde kullanımını sağlar.

Klorofil pigmentleri bu tilakoidlerin arasına yerleşmiştir. Klorofiller yeşil bitkilerde kloroplâstlarda bulunurken Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır bakteri ve mavi-yeşil alglerde sitoplâzmaya dağılmış şekilde bulunur. Klorofil pigmentinden yoksun bitkilerde albinoluk görülür. Albinoluk kısmî olabilir; o zaman bitki alacalı bir görünüm alır.

Kloroplastlar fotosentezle ışık enerjisinin kimyasal enerjiye dönüştürüldüğü ve serbest oksijenin üretildiği organeldir.

Fotosentez; CO2 ve H2O gibi inorganik maddelerden Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır güneş enerjisi ve klorofil pigmentinin yardımıyla organik madde üretilmesidir. Fotosentezin denklemini şu şekilde gösterebiliriz.

Klorofil

6CO2 + 6H2O —————————- � C6H12O6 + 6O2

Güneş Enerjisi Enzimler

Kloroplâstlar Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır fotosentezle yeryüzünde yaşamın devamını sağlayan organellerdir.

� Kromoplâstlar :

Bitkilerde sarı (ksantofil) Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır turuncu (karaten) Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır kırmızı (likopen) renkte olan plâstitler kromoplâstlardır. Kromoplâstlara renklerini veren renk maddelerine ise karotinoidler denilmektedir. Kromoplâstlar yapraklarda Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır meyvalarda ve bazı yüksek yapılı bitkilerin köklerinde bulunur.

Örneğin Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır havuçta karoten Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır domateste likopen Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır limonda ksantofil renk maddeleri bulunmaktadır. Kromoplâstın dışında Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır bitkilere mor ve eflâtun renk veren antokyan ve sarı renk veren flâvon pigmentleri hücrelerin kofullarında bulunur. Bu pigmentler Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır koful öz suyunun asit ya da baz oluşuna göre farklı yönde etki gösterirler. Koful öz suyu asidik ise kırmızı Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır bazik ise mavi Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır nötr ise menekşe rengi verir. Sonbahar mevsiminde yaprakların dökülmeden önce sararmasının nedeni Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır klorofil pigmentinin yapısının bozulmasıyla kromoplâstların yapraklara sarı rengi vermesidir.

� Lökoplâstlar :

Renksiz plâstitlerdir. Lökoplâstlar ışık alırsa yeşil renkli kloroplâstlara dönüşebilirler Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır Bitkinin kök Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır toprak altı gövdesi ve tohum gibi depo organlarının hücrelerinde bulunur. Nişasta Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır yağ ve protein depo ederler. Örneğin Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır patates yumrusunda nişasta Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır baklagil tohumunda protein Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır ayçiçeği tohumunda yağ depolayan lökoplâstlar bulunmaktadır.

Bitki hücresinin temel yapısı v ekısımları

8. Koful

Özellikle bitki hücrelerinde ve tek hücreli canlılarda görülür. Hayvan hücrelerinde ise zaman zaman oluşan ve kaybolan küçük kofullar bulunur. Kofullar hücre zarından Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır endoplâzmik retikulumdan Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır golgi aygıtından ya da çekirdek zarından oluşur. İçlerinde koful öz suyu (hücre öz suyu) denilen bir sıvı bulunur.

Kofullar genç bitki hücrelerinde az sayıda ve küçük; yaşlı bitki hücrelerinde ise büyüktür. Hatta bazı yaşlı hücrelerde hücre içini tamamen doldurarak sitoplâzmayı yana doğru iter.

Kofullar hücrenin madde alışverişinde Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır beslenmesinde Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır sindiriminde Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır boşaltımında görevlidir.

Kofullar kaybolup gerektiğinde yerine yenileri oluşabilir. Bitkisel hücrede metabolizma sonucu açığa çıkan zehirli artık ürünler Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır inorganik tuzlarla birleşerek çözünmeyen kristalleri oluşturur. Özellikle yapraklardaki kofullarda biriken kristaller hücrenin işlevlerinin azalmasına ve ölümüne neden olur.

Tatlı suda yaşayan bir hücreli canlılarda Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır boşaltım kofulları (kontraktil kofulllar) oluşmuştur. Örneğin terliksi hayvanlardaki boşaltım kofulu tatlı sularda yoğunluk farkından dolayı Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır vücut içerisine giren fazla suyu dışarı atarak su miktarını ayarlar.

Çekirdek

Hücrenin yaşamını sürdürebilmesi için mutlaka bulunması gereken bir organeldir. Bölünmenin Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır büyümenin ve onarımın denetim merkezidir. Çekirdekten gelen RNA’lar ile hücrenin işlevleri yürütülür. İlkel hayvan ve bitkilerde zarla çevrilmiş bir çekirdek bulunmamasına karşılık çekirdek materyali sitoplâzma içine dağılmıştır. En ilkel canlı sayılan virüslerin kalıtsal materyali bir RNA yada bir DNA zinciridir. Bazı canlılarda birden fazla çekirdek bulunabilir. Örneğin; Paramesyumda büyük ve küçük olmak üzere iki çekirdek vardır. Çekirdek genellikle hücrenin ortasında oval ya da küremsi şekildedir. Çekirdeğin büyüklüğü ile sitoplâzmanın kütlesi arasında her zaman belirli bir oran vardır. Bu oran yaşlılığa ve hücrenin işlevine göre değişebilir.

Amiplerle yapılan deneylerde çekirdeğin hücredeki önemi ve görevi açıklanmıştır. Bu deneyde bir amibin sitoplâzması çekirdekten ayrılıp uygun bir ortama konursa yaşamsal olaylarının yavaşladığı ve amibin bir kaç gün sonra öldüğü gözlenir. Eğer çekirdek çok az sitoplâzma ile amipte bırakılırsa yaşamsal faaliyetlerinin devam ettiği ve kesilen sitoplâzmanın kendisini tamamladığı gözlenir. Diğer deneyde ise çekirdek çıkarılıp uygun ortamda bırakılırsa yaşamsal faaliyetlerinin yavaşladığı ve amibin bir kaç gün sonra öldüğü gözlenir.

Çekirdeğin hücre yaşamındaki önemini açıklayan bir deneyin şeması.

Çekirdek Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır hücrenin canlılığını sürdürebilmesi için mutlaka gereklidir. Çekirdek Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır hücrede geçen bütün yaşamsal olayları yönetir ve kontrol eder.

Çekirdeğin kalıtım bilgisini taşıdığı Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır bir hücreli iki alg (su yosunu) türünde yapılan deneyle açıklanmıştır .AIgin yapısı şemsiye Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır sap ve kök bölümünden oluşmuştur. Hücre çekirdeği ise köke yakındır. Her iki algin şemsiyeleri birbirinden farklıdır. Biri düz Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır diğeri parçalı şemsiyelidir.

İki alg türünde şemsiye gelişmesinin çekirdek yönetiminde olduğunu gösteren deney şeması.

Düz şemsiyeli algin çekirdeğinin bulunduğu kök kısmı kesildi. Kesilen kök kısmına parçalı şemsiyeli algin sap kısmı aşılandı. Algin şemsiyesini tamamladığı Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır şemsiyenin şeklinin çekirdekli parçaya ait ve düz şekilde olduğu Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır sitoplâzmasının ise parçalı şemsiyeye ait olduğu görüldü. Bu deneyin sonucunda şemsiyenin düz ya da parçalı olmasının çekirdekteki bilgiye göre belirlendiği anlaşıldı.

Bir hücrenin çekirdeği;

1. Çekirdek zarı

2. Çekirdek plâzması

3. Çekirdekçik

4. Kromatin ve kromozomlar olmak üzere 4 kısımda incelenebilir.

1. Çekirdek Zarı : Kalınlığı 35nm kadardır. Mitokondrilerde olduğu gibi çift katlı zarla çevrilmiştir. İçteki zar düz Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır dıştaki zar ise eridoplâzmik retikulumun devamı gibidir. Çekirdek zarında Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır çekirdek plâzması ile sitoplâzma arasında madde geçişini sağlayan porlar (delik) vardır. Porların çapı 40-100 nm arasındadır. Özellikle çekirdekten kodlanan RNA sitoplâzmaya porlardan geçer. Çekirdek dış zarının üzerinde ribozom bulunmaktadır. Çekirdek zarı mitoz bölünme sırasında çözünür Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır mitoz sonunda golgi aygıtı ve endoplâzmik Iretikulum gibi organellerin işlevi ile yeniden yapılır.

2. Çekirdek Plâzması : Çekirdek plâzmasına çekirdek sıvısı da denir. Homojen görünümlü bir sıvıdır Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır içinde çözünmüş çeşitli maddelerin molekülleri dağınık halde bulunmaktadır. Çekirdek plâzması kromatin ağı ve çekirdekçik arasındaki boşlukları tamamen doldurur.

3. Çekirdekçik : Çekirdek plâzmasından herhangi bir zarla ayrılmaz. Yapısında RNA ve protein bulunmaktadır. Ribozomal RNA (rRNA)ların yapıldığı kromatinin bulunduğu kısımdır. Protein sentezi çok olan hücrede çekirdekçik büyüktür. Çekirdekçiğin büyüklüğü canlı türüne ve hücresine göre değişir. Çekirdekçik canlı hücrelerin çekirdeğinde yuvarlak bir yada birden fazla tanecikler şeklindedir. Asidik boyalarla koyu renge boyanır. Çekirdekçik hücre bölünmesi sırasında kaybolur. Bölünme bittikten sonra tekrar oluşur.

4. Kromatin ve kromozomlar : Hücre bölünmediği zaman çekirdek içinde dağınık Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır uzun Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır ipliksi şekilde görülen yapılara kromatin ağı denilmektedir. Hücre bölünmesi sırasında kromatin iplikleri kısalıp kalınlaşarak kromozom denilen yapıları meydana getirir.

Kromozomların yapısında DNA ve protein vardır. Kromozomların en önemli görevi kalıtım birimi olan genleri (DNA) taşımasıdır.

Kromozomlar kromonema denilen ve çapı 0 Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır3-0 Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır5 mm kadar olan ince ipliklerden oluşmuştur. Kromonemalar matriks denilen bir madde içinde bulunur. Normal olarak bir kromozomda her biri 4 kromonema taşıyan 2 kromatit bulunur. Bu iplikçikler interfazda gevşek dururlar ve ağ görünümündedirler.

Kromozomun yapısı

Kromonemaların üzerinde boncuk tanesi şeklinde şişkinlikler görülür. Bu şişkinliklere kromomer denir. Kromomerler ya kromonemanın kuvvetle kıvrılmasıyla ya da nükleoproteinlerin o bölgede yoğunlaşmasıyla meydana gelir. Her kromozom aralarında açı bulunan iki koldan oluşur. Bu kolları birbirine bağlayan boğumlara sentromer denir. Hücre bölünmesi sırasında kromozomlar sentromerleri ile iğ ipliklerine bağlanır. Bu bağlanma olmadan kromozomlar kutuplara taşınamaz.

Kromozomların bir kısmının ucunda ise uydu denilen küre şekilli yapı vardır. Kromozomlar ışık mikroskobunda kolaylıkla görülür. Kromozomun sayısı Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır büyüklüğü Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır şekli türden türe farklılık gösterirken bir türün bireylerinde bulunan kromozom sayısı ise aynıdır.

Anadan ve babadan gelen Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır şekilleri ve büyüklükleri birbirine eşit olan kromozom çiftlerine homolog kromozom denir.

Homolog kromozomlar Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır bütün vücut hücrelerinde bulunur. Bu hücrelere somatik hücre (vücut hücresi) denir. Somatik hücre kromozom sayısı bakımından diploittir ve 2n ile gösterilir. Diploit hücrelerde kromozomlar çiftler hâlinde bulunur Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır n kromozom sayısının iki katı kadar kromozom taşırlar. Diploit hücrelerdeki kromozom sayısı mitoz bölünmeyle korunur.

Üreme hücrelerinde ve bazı ilkel canlıların Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır bütün yaşam evrelerinde kromozomlar tek hâlde bulunur. Böyle eşi olmayan kromozomlara “haploit (monoploit)” kromozom denir Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır n harfiyle gösterilir Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır n sayıda kromozom taşıyan hücrelere ise haploit hücre denir. Haploit hücreler Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır diploit hücrelerin mayoz bölünme geçirmesiyle oluşur.

Homolog kromozomların lokus denilen karşılıklı bölgelerinde Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır bir özelliği belirleyen alel genler yer alır. Alel genler bir özellik üzerine aynı yönde ya da zıt yönde etki edebilir. Örneğin; bir birey annesinden mavi göz genini Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır babasından kahverengi göz genini almış olabilir. Bu genler homolog kromozomların aynı lokusunda bulunmasına rağmen zıt yönde etki ederler.


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır

Bir Canlının Hücreleri Neden Birbirinden Farklıdır konusu, LakLak Bölümü / Soru Cevap forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: hücreler neden farklıdır, yapraklar neden birbirlerinden farklıdır, hücrelerin şekilleri neden farklıdır, hücreler neden farklılık gösterir, canlilarin vucut sekilleri neden farklidir, bir canlının hücreleri neden birbirinden farklıdır, http wwwbakimliyizcom soru cevap 112000 bir canlinin hucreleri neden birbirinden farklidirhtml, hücrelerin farklı şekilde olmasının nedeni, canlıların yapısında bulunan proteinlerin birbirinden farklı olmasının temel nedeni nedir, hücreler neden birbirlerinden farklıdır, farklı canlılarda yumurta büyüklükleri neden birbirinden farklıdır, hücre zarının kalınlığı farklılık gösterir mi, bitki ve hayvan hücrelerinin farklı olmasının nedeni nedir, neden farklı hücrelere, hucrelerin gorevleri neden farklidir,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Eşler neden birbirinden soğur? Bkmlyz Aile, Evlilik ve Çocuklar 3 29-02-2016 12:23
Gece Her Mekanda Farklıdır SÜKÛT Doğa, Manzara Resimleri 1 06-04-2011 03:03
Neden Seslerimiz Birbirinden Fakli.... mormavi Genel Kültür Paylaşımlarınız 0 30-11-2009 04:37
Milyarlarca insanın ve trilyonlarca canlının yeniden dirilmesine nasıl güç yeter? elif Dini Bilgiler 0 16-07-2008 02:17
Cildinizdeki Ölü Hücreleri Temizleyin CooLKadin Cilt Temizleme Ürünleri 0 24-04-2008 02:14

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 01:54 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats