bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > Bakimliyiz.com Özel > LakLak Bölümü > Soru Cevap

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 14-02-2013, 03:04   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı

Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı


Dilimizde fiiller çekimli hâlde kullanılır. İkinci tekil şahıs emir çekimi hariç bütün fiiller çekim eki alarak kullanılır.
¶Fiil çekim ekleri Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı fiil kök veya gövdelerine eklenerek Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı fiillerin zamanını Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı yapılış şeklini ve şahsını belirtirler.
Dilimizdeki fiil çekim eklerini şu şekilde sınıflandırabiliriz:
1-Zaman ve şekil ekleri (haber ve dilek kipleri)
2-Şahıs ekleri
3-Soru eki
4-Ek-fiil

Şimdi bunları tek tek inceleyelim.
1. ZAMAN ve ŞEKİL EKLERİ
a. HABER KİP EKLERİ
Dilimizde üç temel zaman vardır:Geçmiş zaman Şimdiki zaman Gelecek zaman
Ama bütün zamanları içeren tasnif şudur:
1-Geçmiş zaman (Bilinen geçmiş zaman ve öğrenilen geçmiş zaman)
2-Şimdiki zaman
3-Gelecek zaman
ve bunların hepsini kapsayan
4-Geniş zaman

Fiilde anlatılan işin Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı kılışın Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı oluşun Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı hareketin Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı durumun[4] bağlı bulunduğu zamana fiilin zamanı denir. Haber kiplerinde de fiilin zamanı bildirilir. Yalnız aşağıda ele alınacak olan zaman ekleri bazen kendi zamanlarını belirtmeyebilirler; çekim eki olmaktan çıkabilirler veya anlam kayması sonucu başka bir zamanı belirtebilirler[5]:
hünkârbeğendi Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı geçmiş (zaman) Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı gelecek (zaman) Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı okur yazar... (yapım eki görevinde)
Bir gün Hoca pazara çıkar. (çıkmış)... (anlam kayması)
Bu altı zamanı ifade eden ekler şunlardır:
1. Bilinen Geçmiş Zaman Eki: "-dı/-di/-du/-dü" "-tı/-ti/-tu/-tü"
Fiil kök veya gövdesine gelerek görülen/şahit olunan ve bilinen geçmişe ait bir işin vb. anlatılmasını/hikâye edilmesini/haber verilmesini sağlar:
Geldim Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı okumadın Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı yürüdü Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı koştuk Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı söylediniz Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı ağladılar...
Diğer görevleri:
İkilemeler kurar:Oldu bittiye getirdiler.
Zaman bildirme işlevini yitirip yapım eki olarak kullanılabilir; sıfat ve isim olarak kullanılan kelimeler türetir[6]:
Mirasyedi (adam) Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı şıpsevdi Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı külbastı Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı imambayıldı Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı gecekondu Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı kaptıkaçtı...
2. Öğrenilen Geçmiş Zaman Eki: "-mış/-miş/-muş/-müş"
Fiil kök veya gövdesine gelerek görülmeyen/şahit olunmayan ve bilinmeyen geçmişe ait Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı başkasından duyulan bir işin vb. anlatılmasını/nakledilmesini sağlar:
Uyumuşum Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı konuşmuşsun Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı sevmemiş Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı durmuşuz Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı bilememişsiniz Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı almışlar...
Diğer görevleri:
Farz etme anlamı katar:
“Çay içen var mı?” Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı diyorlar. Ben de “evet Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı ben bir çay tiryakisiyim.” diyormuşum.
Sonradan fark etme anlamı katar; başkasından duyma söz konusu olmaz:
Dün çok yorulmuşum.
Teşekkür ederim Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı yemek güzel olmuş.
Anlam kayması sonucu –yor eki yerine de kullanılmakta:
Nasıl bir şey aramıştınız?
Zaman anlamını yitirip yapım eki (sıfat-fiil eki) olarak kullanılabilir; sıfat-fiiller türetir; bu sıfat-filler sıfat olarak kullanıldıkları gibi isimleşebilirler de[7]:
Başlamış iş Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı verilmiş sadaka
geçmiş (zaman) Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı ermiş (adam)...
3. Şimdiki Zaman Eki: -yor
Fiil kök veya gövdesine gelerek hâlen yapılmakta olan bir işin vb. anlatılmasını/bildirilmesini sağlar:
Zil çalıyor.
Öğrenciler teneffüse çıkıyor.
Dünya dönüyor Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı zaman geçiyor Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı insanlık gelişiyor Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı ama Türkiye...

4. Gelecek Zaman Eki: "-acak/ecek"
Fiil kök veya gövdesine gelerek daha sonra yapılacak olan bir işin vb. bildirilmesini sağlar:
Oraya gideceğim ve onu göreceğim.
Bilmez ki giden sevgililer dönmeyecekler.
Ömrüm böyle esrarlı geçecek ses vermeden.

Zaman anlamını kaybedip yapım eki olarak da kullanılır; sıfat-filler yapar; bu sıfat-fiiller isimleşebilir:
Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın?
Buralar yaşanılacak yerler değil.
Geleceğini garantiye almalısın.
Alacaklı gibi duruyorsun.
Soğuk içecekler satılır mı burada?
Yakacakları yazdan hazırlamalı.

5. Geniş Zaman Eki: "-r" ; "-ar/-er"; "-ır/-ir/-ur/-ür"
Fiil kök veya gövdesine gelerek söz konusu olan işin vb. geçmiş Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı şimdiki ve gelecek zamanların tümüne ait olduğunun Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı yani her zaman tekrarlandığının bildirilmesini sağlar:
Seni ancak ebediyyetler eder istiab.
Ağlarım Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı ağlatamam; hissederim Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı söyleyemem
Yaş otuz beş! yolun yarısı eder.

Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol;
Sallanmaz o kalkışta ne mendil ne de bir kol.

Her duvar Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı her kovukta şimdi niye
Bir büyük göz niyaz eder Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı ağlar
"Bitsin artık bu gizli şüphe!" diye?

Bu ek zaman anlamını yitirip yapım eki olarak da kullanılarak sıfat-fiiller yapar; bu sıfat-fiiller de isimleşebilir:
Benzer soruları daha önce cevaplamıştım.
Seninki çekilir dert değil.
Okur yazar oranı sürekli artıyor.

Uyurgezer Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı uçaksavar Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı yanardöner Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı benzerleri...
Geniş zamanın olumsuz çekiminde bu ekin kullanımı biraz izah gerektirir. Bazı şahıslarda olumsuzluk ekinden sonra geniş zaman eki gelmezken bazılarında da “z” olarak kullanılır:
Gel-i-r-im›gel-me-m ek yok
Gel-i-r-sin›gel-me-z-sin z
Gel-i-r›gel-me-z z
Gel-i-r-iz›gel-me-y-iz ek yok
Gel-i-r-siniz›gel-me-z-siniz z
Gel-i-r-ler›gel-me-z-ler z
Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol;
Sallanmaz o kalkışta ne mendil ne de bir kol.

b. DİLEK KİP EKLERİ
Dilek kipleri Fiil Çekim Ekleri Konu AnlatımıFiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı oluşu Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı kılışı Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı durumu ve hareketi zamana bağlı olmadan Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı tasarı ve dilekle ilgili olarak bildiren kiplerdir.
Dilek kipleri dörde ayrılır:1-Dilek-şart kipi 2-İstek kipi 3-Gereklilik kipi 4-Emir kipi
Bu kiplere ait ekler şunlardır:
1. Dilek-şart kipi eki: "-sa/-se"
Fiil kök veya gövdesine gelerek söz konusu olan işin dileğe ve şarta bağlı olduğunun bildirilmesini sağlar:
Ağlarsa anam ağlar
İsterse Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı veririz.
Olursa bir şikâyet ölümden olsun.
Dönersem kahpeyim millet yolunda bir azîmetten
Ruhumun vahyini duysam da geçirsem taşına
Uzanırken gece mehtabı getirsem yanına
Bu son fasıldır ey ömrüm Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı nasıl geçersen geç!
2. İstek kip eki: "-a/-e"
Fiil kök veya gövdesine gelerek istek anlamı katar.
Bana sor sevgili kaari[8] Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı sana ben söyleyeyim
Sonra bir yer bulup oturdum. Hadi bir sigara içeyim dedim
Bunu böyle bilesiniz.
Nereye dikilmek istersen
Söyle seni oraya dikeyim!

3. Gereklilik eki: "-malı-meli"
Fiil kök veya gövdesine gelerek işin olması gerektiği anlamını katar:
Gül tenli Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı kor dudaklı Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı kömür gözlü Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı sürmeli...
Şeytan diyor ki sarmalı Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı yüz kere öpmeli..

Ya şevk içinde harap ol Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı ya aşk içinde gönül!
Ya lâle açmalıdır göğsümüzde yahut gül.

Hepsinin üstüne sevda sözleri söylemeliyim
4. Emir kipi eki: -sİn Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı -İn(İz) Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı -sİnlEr
Fiil kök veya gövdesine gelerek ikinci ve onların aracılığıyla da üçüncü şahıslara emir verilmesini sağlar.
Birinci şahısların emir çekimi olmadığı gibi ikinci tekil şahsın da çekimi olduğu hâlde eki yoktur:
Ağla ağla Sakarya!
Ey vuslat! O aşıkları efsununa ram et!
Ey tatlı ve ulvi gece! Yıllarca devam et!

Bu yazıyı acele yazsınlar!
Alın Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı bunları da okuyun!

2. ŞAHIS EKLERİ
¶Şahıs ekleri Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı fiili şahsa bağlayan; fiildeki işi Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı kılışı Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı hareketi yapanı; oluşa ve duruma sahip olanı bildiren eklerdir.
Şahıs eklerinin tekil ve çoğul şekilleri vardır.
Kiplere göre şahıs ekleri değişiklik gösterir; fiil kök veya gövdesinin ünlüyle veya ünsüzle bitişine göre iki çeşit şahıs eki vardır:
1. Şimdiki Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı gelecek Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı geniş ve -miş’li geçmiş zamanlarla gereklilik ve dilek kiplerinde kullanılan kişi ekleri:
-İm Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı -sİn Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı --- Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı -İz Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı -sİnİz Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı -lEr
bilir-im Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı bilir-sin Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı bilir Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı bilir-iz Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı bilir-siniz Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı bilir-ler
geliyor-um Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı alacak-sınız Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı olmuş-lar Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı bilmeliy-iz Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı gide-sin
2. –di’li geçmiş zamanla dilek-şart kipinde kullanılan kişi ekleri:
-m Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı -n Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı --- Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı -k Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı -nİz Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı -lEr
aldı-m Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı aldı-n Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı aldı Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı aldı-k Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı aldı-nız Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı aldı-lar
alsa-m Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı alsa-n Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı alsa Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı alsa-k Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı alsa-nız Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı alsa-lar
Emir çekimi de ayrı eklerle yapılır:git-sin Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı gid-in(iz) Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı git-sinler
Not :Çekim Tablosuna Bakınız:İndirmek İçin Tablo Üzerne tıklayınız.

3. OLUMSUZLUK EKİ: "-ma/-me"
Fiil kök veya gövdelerine gelerek olumsuz çekimlerini yapar. Fiilin yapılmadığını Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı işin olmadığını bildirir. Bütün fillere gelebilir:
Gel-me-di Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı al-ma-dı Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı ver-mi-yor Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı ol-mu-yor Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı bil-me-meli Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı söyle-me! Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı dinle-me!
Bazı durumlarda ekin ünlüsü daralır:Gel-mi-yor Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı oku-mu-yor Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı sev-mi-yor...
4. SORU EKİ: "mı/mi/mu/mü"
Soru eki isimlerden ve fiillerden sonra kullanılabilir. Eklendiği kelimeden ayrı yazılır. ünlü uyumlarına girer.
Aldık mı?
Geldi mi?
Okudun mu?
Gördün mü?

Soru anlamının dışında başka görevlerde de kullanılır:
Seçenek sunar:
Alır mı almaz mı bilemem.
Şart Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı koşul bildirir:
Buraya geldi mi tepesi atıyor.
Derslerine çalıştı mı kazanır.
Yollar kapandı mı gelemez.
Zaman anlamı katar:
Hava bulutlandı mı yola çıkın Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı dedi.
Buraya geldi mi size de uğrar.
Şaşırma Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı hayret Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı beklenmezlik bildirir; ünlem ifade eder:
Bir de onu karşımda görmeyeyim mi!
Aniden babasına rastlamasın mı!
Tehdit Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı korkutma bildirir:
Sopayı elime aldım mı görürsün.
Fiile kesinlik anlamı katar:
Bakarsın buraya uğrar mı uğrar.
Sizin işinizi yaptı mı yaptı.
5. EK-FİİL
Fiillerin birleşik zamanlı çekimlerini yapmayı sağlar:
“imek” fiilinin ek olarak kullanımıdır. Genellikle bitişik yazılır.
çalışmış i-di-k›çalışmıştık
okuyor i-se›okuyorsa
okuyor i-miş-ler/okuyorlar imiş›okuyorlarmış
-di’li geçmiş zamanın hikâyesi Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı şartı; -miş’li geçmiş zamanın hikâyesi Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı rivayeti Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı şartı; şimdiki zamanın hikâyesi Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı rivayeti Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı şartı; gelecek zamanın hikâyesi Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı rivayeti Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı şartı; geniş zamanın hikâyesi Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı rivayeti Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı şartı; dilek-şart kipinin hikâyesi Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı rivayeti; istek kipinin hikâyesi Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı rivayeti; gereklilik kipinin hikâyesi Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı rivayeti ve şartı ek-fiil alabilir. Bunlar filler konusunda ayrıntısıyla işlenecektir.


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı

Fiil Çekim Ekleri Konu Anlatımı konusu, LakLak Bölümü / Soru Cevap forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: kip eki konu anlatımı,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Çekim Eki Nedir - Çekim Ekleri Nelerdir? gizem Soru Cevap 2 30-12-2013 05:55
Çarpım Sembolü Konu Anlatımı elif Matematik 0 04-05-2012 04:51
Kenarortay Konu anlatımı elif Matematik 0 11-02-2012 03:41
Elektrostatik konu anlatımı elif Eğitim ve Öğretim 0 17-06-2011 01:11
Çekim ekleri elif Eğitim ve Öğretim 0 16-06-2011 02:40

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 02:04 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats