bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > Bakimliyiz.com Özel > LakLak Bölümü > Soru Cevap

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 09-03-2013, 01:42   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri

Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri



Fuzûlî Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri zaman engelini aşarak zirvedeki yerini koruyabilmiş sayılı şiir ustalarındandır. Onun şiirleri Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri özellikle şiirlerinden bazıları her dönemde sevilmiş Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze kadar ulaşabilmişlerdir. Fuzûlî’nin şiirlerini Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri yüzyılları geride bırakarak kalıcı kılan acaba hangi özellikleridir? Değişen topluma ve kültüre rağmen Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri söz konusu şiirler nasıl olmuş da yaşayabilmişlerdir? Şimdi bu sorulara onun üslûp özelliklerine bakarak cevap vermeye çalışalım. Söze Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri şiirde kalıcılığın etkileyiciliğe bağlı olduğunu hatırlatarak başlayalım. Etkileyicilik ise bilindiği gibi Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri şiirin hem anlam hem de anlatım yönünden bazı değerler taşımasıyla mümkündür. Bununla şiirin anlam ve anlatım olarak bir bütün olduğunu vurgulamak istiyoruz. Yani şiirin düşünce ve duygu yapısıyla bu yapıyı ören dili arasında birbirinden ayrılmaz girift bir bağ bulunmaktadır. Etkileyici Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri dolayısıyla kalıcı şiir Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri hem anlam özelliğine hem de anlatım inceliğine ve olgunluğuna sahip olan şiirdir. Biz bu bildiride daha çok Fuzûlî’nin şiirlerini yaşatan dil yapısı Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri anlatım teknikleri üzerinde duracağız. Bu dil yapısının Fuzûlî’nin şiirlerini etkileyici kılarak onların günümüze kadar gelebilmelerinde önemli bir payı vardır. Şimdi Fuzûlî’nin üslûbu içinde şiir dilini nasıl yoğurduğunu Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri hangi anlatım tekniklerinden yararlandığını tanıtmaya çalışalım.

Şiiri çekici ve kalıcı yapan anlatım özelliklerinin başında şüphesiz doğal söyleyiş gelir. Bu doğal söyleyiş Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri çoğu zaman günlük konuşma dilinin anlatım yollarından yararlanılarak gerçekleştirilir. Konuşma dili Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri dolaysız ve kısa anlatımla etkilemeyi esas alır. Bu nedenle günlük konuşma dili içinde Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri kısa ve devrik cümlelerle Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri soru cümleleri kullanımına Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri deyimlere Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri kalıp ifadelere Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri hitap ya da seslenme kelimelerine vb. yer verilir. Konuşma dilinde tonlama ve vurgu önemlidir. Öteden beri söz konusu bu unsurların şiirde kullanımıyla konuşma dilindeki doğal Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri rahat Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri zorlamadan uzak söyleyiş Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri şiirin daha etkileyici Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri dolayısıyla kalıcı olmasını sağlamaktadır. Divan’a[1] Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri özellikle gazellere Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri konuşma dilinin kullanımı açısından baktığımızda birçok beyitte konuşma dilinin saydığımız özelliklerinden birinin ya da birkaçının varlığını hemen görürüz. Örneğin hepimizin bildiği ünlü murabba’ına bakalım:

Perîşân-hâlin oldum Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri sormadın hâl-i perîşânım
Gamından derde düştüm kılmadın tedbîr-i dermânım

Ne dersin Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri rûzgârım böyle mi geçsin güzel hânım

Gözüm Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri cânım efendim Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri sevdiğim devletli sultânım[2]

…………….

Öyle ra’nâdır gülüm serv-i hırâmânın senin

Kim gören bir kez olur elbette hayrânın senin[3]

Görüldüğü gibi bu dizelerde konuşma dilinin kısa Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri doğal Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri dolaysız anlatımına Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri devrik cümle ve soru cümlesi kullanımına yer verilmiştir. Ama bunların yanı sıra şiiri esas çekici kılan gözüm Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özelliklericanım efendim Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri devletli sultanım Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri gülüm gibi konuşma dilinin hitaplarının kullanılışı olmuştur. Bu sesleniş kelimelerinin Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri tonlama bakımından şiirde önemli ahenk unsuru sağladığını da göz ardı etmemek gerekir. Aynı murabba içinde yer alan;

Gözümden dem-be-dem bağrım ezip yaşım kimi gitme

Seni terk etmezem çün ben beni sen dahı terk etme [4]

beytinde de gözden kaybolmak anlamında gözden gitmek Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleribağır ezmek gibi deyimlerin kullanılışının yanı sıra; söz tekrarları ve devrik cümle kullanımıyla konuşma dilinin sade Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri doğal anlatımının sağlandığı görülmektedir.

‘Akl yâr olsaydı terk-i ‘aşk-ı yâr etmez m’idim

İhtiyâr olsaydı râhat ihtiyâr etmez m’idim [5]

beytinde de soru cümlelerinin kullanımıyla konuşma dilinin doğallığı sağlanmıştır.

Gelir olsan kılarım ferş-i rehin perde-i çeşmim

Dahi nem var ‘azîzim Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri göze karşı sana lâyık [6]

beytinin ilk mısaında gelir olmak Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri ferş-i reh kılmak gibi deyim kullanımlarının yanı sıra beytin ikinci mısraındaki “Dahi nem var azîzim” ifadesinde yer alan dahi nem var Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri kalıp soru cümlesi ile azizim hitabı beyitte konuşma dilinin kıvraklığını verirken Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri özellikle azizim kelimesine hem sevgiliye hitap hem de benim değerli olarak sana verecek gözümün perdesinden başka neyim var Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri anlamının yüklenmesi suretiyle sağlanan anlam zenginliği de beyti daha bir güçlü kılmıştır. Yine;

Câna meylin var ise hükmeyle teslîm eyleyem

Pâdşâhım ben senin bir bende-i fermânınam[7]

Bin cân olaydı kâş men-i dil-şikestede

Tâ her biriyle bir kez olaydım fidâ sana[8]

beyitlerinde de “hükmeyle Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri teslim eyleyem” Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri “Pâdşâhım ben senin bir bende-i fermânınam” (emir kulunum) ve alttaki “Keşke bin canım olaydı da her biriyle Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri sana bir daha canımı vereydim” örneklerinde görüldüğü gibi Fuzûlî konuşma dilinin rahatlığını yakalamıştır.

Fuzûlî yukarıda örnek verdiğimiz beyitlerde; konuşma dilinde çok rastlanan ikinci kişiye hitap Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri seslenme biçimindeki kullanımlara yer vermiştir. Şairin ayrıca hasbıhal yollu Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özelliklerikendi kendisiyle konuştuğu ya da ortaya seslendiği Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri güçlü şiirleri de bulunmaktadır.

Gamım pinhân tutardım ben dediler yâre kıl rûşen

Desem ol bî-vefâ bilmen inanır mı inanmaz mı [9]

Yetti bî-kesliğim ol gâyete kim çevremde

Kimse yok çizgine girdâb-ı belâdan gayrı [10]

Ben kimim bir bî-kes ü bî-çâre vü bî-hânumân

Tâli’im âşufte ikbâlim nigûn bahtım yaman [11]

beyitlerinde görüldüğü gibi şair kendisiyle ya da ikinci kişi olmaksızın ortaya seslenerek konuşmaktadır.

Fuzûlî’nin şiirlerinin günümüze ulaşmasında katkısı olduğuna inandığımız onun konuşma dili kullanımıyla ilgili bu bölümü ünlü musammat gazeliyle bitirelim:

Beni cândan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı

Felekler yandı âhımdan murâdım şem’i yanmaz mı

Kamu bîmârına cânân devâ-yı derd eder ihsân

Niçin kılmaz bana dermân beni bîmâr sanmaz mı[12]

Fuzûlî Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri bu beyitlerde de “usandırdı Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri usanmaz mı” Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri “yandı Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri yanmaz mı” kelimeleriyle sağladığı tezatlı anlatım ve “cefâdan yâr usanmaz mı?” Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri “niçin kılmaz bana derman beni bîmâr sanmaz mı?” şeklindeki soru cümlelerinin kullanımıyla konuşma dilinin doğal Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri rahat söyleyişini yakalamıştır. Bu beyitlerin dikkat çekici başka bir özelliği de “usandırdı Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri usanmaz mı Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri yanmaz mı” ve “cânân Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri ihsân Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri dermân” kelimeleriyle kurulan kafiye ilişkisiyle iç ahengin sağlanmış olmasıdır. Ses tekrarları şiirde ritmin daha doğru bir ifadeyle iç ahengin doğuşuna neden olmaktadır. Kafiyenin de bir çeşit ses tekrarı olması nedeniyle şiirdeki musikinin sağlanmasındaki önemi ortadadır. Sağlanan bu iç ahenk ise şiirin ses değerini artırdığı gibi Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri hatırlanmasında da etkili olmaktadır. Nitekim Fuzûlî’nin hepimizin hafızasında yer etmiş bu ünlü gazelinin yüzyıllar boyu hatırlanmasında musammat gazel oluşunun yani ahengi sağlayan vezin ve kafiye bakımından eşit parçalara bölünmesinin payı vardır.

Buraya kadar Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri Fuzûlî’nin konuşma dilinin değişik özelliklerini kullanarak şiirlerinin anlatımını okuyucuya Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri dinleyene daha yakın Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri daha sıcak kıldığını bu yakınlığın da şiirlerinin unutulmamasına zemin hazırladığını söylemeye çalıştık. Öte yandan büyük şairin Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri konuşma dili aracılığıyla ya da onunla birlikte şiirlerinde kullandığı başka bir üslûp özelliği daha vardır. O da Fuzûlî’nin anlatımındaki içtenliktir. Fuzûlî içtenliği Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri doğallığıyla Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri sade Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri iddiasız Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri alçakgönüllü dil kullanımıyla gerçekleştirir. O Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri Leylâ vü Mecnûn ’un bazı bölümleri de dahil Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri şiirlerinin birçok beytinde alttan alan Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri iddiasız Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri daha doğru bir ifadeyle alçakgönüllü bir ses tonuyla konuşur. Konuşma dili kullanımıyla da ilgili olan bu ses tonu Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri bu üslûp özelliği onun şiirlerini Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri okuyucuya yaklaştırmış Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri şiirle okuyucu arasında rahat iletişim kurulmasına ve şiirlerinin çoğunun zamanı geride bırakarak günümüze ulaşmalarına yardımcı olmuştur. Efendim pâdşâhımsın kime varıp edem şekvâ

Bana çok cevr u zulm etdin sana senden şikâyet var[13]

beytinde sevgiliye alttan alan bir dille sitem ettiğini görürüz. Leylâ vü Mecnûn ’da;

Ben hem hacîlim bu mâcerâdan

‘Âcizlere kıldığım cefâdan

Hakkâ bu değildi i’tikâdım

Kim hâsıl edem ben öz murâdım

Bir sınmışa mûmiyâ dilerdim

Bir hasta için şifâ dilerdim[14]

sözleriyle bir kabile reisini Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri esir aldığı başka bir kabile reisiyle konuşturur. Reis Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri yaptığı kötülükten utanç duymaktadır. Çünkü onun asıl istediği bir yaralıyı iyileştirmek Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri bir hastaya şifa vermektir. Gene Leylâ vü Mecnûn ’un sonunda aynı şekilde ağırbaşlı Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri feleğin getirdiklerine boyun eğmiş Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri mütevazı Fuzûlî’yi buluruz;

Çün ehl-i vekâr u neng ü ‘ ârım

Cevrinle hemîşe hâr u zârım [15]

Devrân ki beni mezâda saldı

Bilmem kim idi satan kim aldı[16]

Yetti bî-kesliğim ol gâyete kim çevremde

Kimse yok çizgine girdâb-ı belâdan gayrı

Ne yanar kimse bana âteş-i dilden özge

Ne açar kimse kapım bâd-ı sabâdan gayrı [17]

Yukarıdaki son iki ünlü beytinde de yalnızlık duygusu gene aynı Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri iddiasız Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri çaresizliğin kabul edildiği bir anlatımla verilir. Fuzûlî’de bu çaresizlik bazen de yakarış olur. Şair Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri güçsüzlük Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri çaresizlik karşısında eziktir:

İsteyip bir çâre çok yeldim yüğürdüm her yanı

Rahm edip bir kimse Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri imdâd etmedi mutlak bana

Çâresiz kaldım mürüvvet isteyü geldim sana

Rahm kıl devletli sultânım mürüvvet çağıdır [18]

Derdimi âlemde pinhân tuttuğum nâ-çârdır

Uğrasaydım bir tabîbe âşkâr etmez m’idim [19]

Kısacası Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri Fuzûlî’nin şiirlerinin günümüze kadar ulaşmasında bu içten Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri coşkulu ve yakaran anlatımın payı olduğu bir gerçektir.

Şiiri kalıcı kılan önemli bir başka nitelik de anlatım yoğunluğudur. Kısa anlatım Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri az kelime kullanarak duygu ve düşünce aktarabilme genelde şiirin ayrılmaz meziyetidir. Şiirin ezberlenme Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri hatırda kalma özelliği de dikkate alındığında kısa anlatımın gerekliliği ortadadır. Ancak Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri bizim burada asıl değinmek istediğimiz Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri yalnızca şiirde kullanılan kelime ya da mısra sayısının azlığı değildir. Çünkü Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri şiir dilindeki etkileyici Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri yoğun anlatım esas itibariyle düşünce Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri hayal ve coşkunun anlatımında kelimeleri en değişik ve etkileyici bağlantılar içinde yerli yerince Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri öz olarak kullanma işidir. Daha kısa bir ifadeyle yoğun ya da özlü anlatım az sözle Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri ama değişik düşünce ve duygu değerleri yaratan kelimelerin seçilerek düzenlenmesi işidir. Burada Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri eskilerin tenazur adını verdikleri Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri beyitte kelime Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri ibare Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri ifade simetrisi kurma ustalığıyla Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri kelime ilişkisine dayalı tenasüp ve leff ü neşr gibi söz sanatlarının da işin içerisine girdiğini hatırlatalım. Bilindiği gibi eski şiirimizde kelime seçimi büyük önem taşımaktaydı. Beyit için kelime seçimi Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri kelimenin aruz kalıbı içindeki yeri Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri başka kelimelerle kuracağı anlam ve ses ilişkisi göz önünde tutularak yapılırdı. Bunun amacı ses ahengini sağlamanın yanı sıra Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri çeşitli söz sanatları aracılığıyla değişik çağrışımlara Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri anlam zenginliklerine ulaşmaktı. Sözü esas konuya yani Fuzûlî’nin şiirlerindeki anlatım yoğunluğu konusuna getirerek; onun söz konusu ettiğimiz anlatım yoğunluğunu şiirlerinde ustalıkla kullandığını öncelikle belirtmemiz gerekir. Büyük şairin Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri günümüzde hâlâ sevilerek okunan bazı şiirleri Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri lirizmle özlü dilin yani yoğunlaştırılmış anlatımın birlikte başarıyla kullanıldığı örneklerdir. Onun aşk anlayışını anlattığı ünlü kıtasının beyitleri Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri -özellikle ikinci beyti- bu bakımdan dikkate şayandır:

‘İlm kesbiyle pâye-i rif’at

Arzû-yı muhâl imiş ancak

‘Aşk imiş her ne var ‘âlemde

‘İlm bir kîl u kâl imiş ancak [20]

Bu kıtada kelime tasarrufunun yanı sıra şekil ve vezinde de kısalığa gidilmiş ama kıtanın etkileyiciliği Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri kelime Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri mısra sayısı Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri kısa aruz kalıbı kullanımından çok aşkın Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri ilimle karşılaştırılarak Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri üstünlüğünün vurgulanmasında kullanılan anlatım yoğunluğuyla sağlanmıştır. Gene ünlü Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri

Ne yanar kimse bana âteş-i dilden özge

Ne açar kimse kapım bâd-ı sabâdan gayrı [21]

beytinde de değişik bir hayalle ilgisizlik ve yalnızlık duygusu özlü bir şekilde anlatılmıştır. Burada sözü geçmişken Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri hayalin Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri şiiri şiir yapan önemli unsurlardan olduğunu ve hayalden şairin yakaladığı Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri kendine münhasır bir yorumun anlaşılması gerektiğini Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri onun tasvir olmadığını söyleyelim. Değişik Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri yeni hayaller Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri şiirin etkileme gücünü Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri dolayısıyla yaşama şansını artırır. Fuzûlî’nin yukarıdaki beyitte olduğu gibi Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri çok sevilen Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri tanınmış başka beyitleri arasında da hayal yönünden değişik ve başarılı olanlar bulunmaktadır. Örneğin Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri

Âşiyân-ı mürg-i dil zülf-i perîşânındadır

Handa olsam ey perî gönlüm senin yanındadır[22]

beytinde kullanılan değişik hayal (imaj)in verildiğini görüyoruz. Âşığın gönlünün sevgilinin saç tellerine takılması Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri divan şiirinde sık rastlanan bir imajdır. Ancak bu kez saç dağınıklığı şairde çer çöpten yapılmış kuş yuvası imajını çağrıştırmıştır. Dağınık saç içine gönül kuşu yuva yapmıştır. Bu değişik bir hayaldir ve beytin beğenilip yaşatılmasında etkisi olmuştur. Ancak Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri aşığın sevgiliye sadakatinin vurgulandığı beytin başarılı ve etkileyici beyit olmasında seçilen hayal kadar kullanılan âşiyân Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri mürg Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri zülf Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri perîşân Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri dil Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri gönül gibi kelimelerin seçimi ve bu kelimelerin istif edilişinin payı da küçümsenemez.

Fuzûlî’nin şiirlerini etkileyici ve kalıcı yapan başka bir anlatım özelliği de onun şiirlerinde çok sık rastlanan tezatlı kelime ve anlam kullanımıdır. Bilindiği gibi şiirde düşünce ve duyguların anlatımı sırasında birbirine zıt kavramlı kelimelerin Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri durum ve olayların bir araya getirilişi anlatımı daha güçlü Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri daha etkileyici yapmaktadır. Fuzûlî pek çok şiirinde söz konusu tezatlı kullanımdan yararlanmaktadır. Örneğin;

‘Aşk derdiyle hoşem el çek ‘ilâcımdan tabîb

Kılma dermân kim helâkim zehri dermânındadır[23]

beytinde derman ve zehir kelimelerinin kullanımıyla aşk derdinden memnun olup tedavi istememe durumu Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri ayrıca tedavi edilmekle âşığın manen öleceği düşüncesinde tezatlı anlatıma gidilmiş ve bu anlatım ihtiva ettiği anlam örgüsünün yanı sıra beyti başarılı yapmıştır. Aynı gazelin bir sonraki Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri

Çekme dâmen nâz edip üftâdelerden vehm kıl

Göklere açılmasın eller ki dâmânındadır[24]

beytinde de yer-gök tezadı yapılmıştır. Çünkü etekte olan el yerdedir Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri göklere açılmaktadır.

Öyle sermestim ki idrâk etmezem dünyâ nedir

Ben kimim Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri sâkî olan kimdir mey ü sahbâ nedir

Gerçi cânândan dil-i şeydâ için kâm isterim

Sorsa cânân bilmezem kâm-ı dil-i şeydâ nedir[25]

ünlü beyitlerinde de şair çelişik duyguların kaynağı olan gönlünün durumunu Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri iç çatışmasını başarıyla anlatmaktadır. Bu beyitlerde Fuzûlî sevgiliden çılgın gönlü için dilekte bulunmakta ama dileğinin ne olduğunu da bilmemektedir. Fuzûlî’nin zıt anlamlı kelimelerle şiirine güç kattığı birkaç örnek daha verelim.

Gitti başından gönül ol serv kaddin sâyesi

Ağla kim idbâra tebdîl oldu ikbâlin senin [26]

beytinde idbâr ile ikbâl kelimeleri Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri

Dem-â-dem cevrlerdir çekdiğim bî-rahm bütlerden

Bu kâfirler esîri bir müselmân olmasın yâ Rab [27]

beytinde kâfir müselman kelimeleri Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri

Demen kim ‘adli yok yâ zulmü çok her hâl ile olsa

Gönül tahtına andan gayrı sultân olmasın yâ Rab[28]

beytinde adl ve zulm kelimeleri Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri

Harâb olan gönül ey büt senin makâmındır

Tegâfül eyleme birkaç taş ile âbâd et [29]

beytinde ise harâb ve âbâd kelimeleri arasında kurulmuş olan tezat ilişkisini görüyoruz. Kelime tezatlarının şaire daha çarpıcı Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri daha etkileyici bir anlatım yolu açtığı kesindir. Ancak Fuzûlî’de kelime tezadından çok Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri anlam karşıtlığına dayanan anlam tezatları daha yoğun olarak kullanılmıştır. Söz konusu anlam karşıtlığının değişik yollarla yapıldığını görmekteyiz. Örneğin Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri

Cânı kim cânânı için sevse cânânın sever

Cânı için kim ki cânânın sever cânın sever [30]

beytinde söz tekrarı aracılığıyla ahenk sağlandığı gibi ilgi can ve cânân kelimeleri üzerine çekilmiş; neden-sonuç ilişkisi kurularak “canını seven cananını sevmez” düşüncesi vurgulanmıştır. Bu düşünce vurgulanırken kullanılan tezatlı anlatımla da beytin etkileyiciliği ve kalıcılığı gerçekleştirilmiştir. Kısacası bu beyitte anlam karşıtlığı neden-sonuç ilişkisi üzerine kurulmuştur. Aşağıdaki beyitte ise gerçek neden saptırılarak yani hüsn-i ta’lil yoluyla karşıt anlatım sağlanmıştır;

Mu’anber sünbülünden almadan bû olmadım rüsvâ

Bu rüsvâlık bana senden değil bâd-ı sabâdandır[31]

Bu beytin anlamına bakacak olursak; “Amber kokan saçından koku almadan âleme rüsva olmadım. Bu rüsvalık bana senden değil Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri sabah yelinden geldi” ifadesiyle hüsn-i ta’lil yapılmış ve beytin etkileyiciliğini sağlamakta biri ötekine karşıt olan anlamlardan yararlanılmıştır. Durum aşağıdaki beyitte de aynıdır. Burada da gene değişik bir neden yaratılarak cefa-vefa tezadına dayalı birbirlerine ters düşen anlamlardan yararlanılmıştır.

Vefâ resmin unutmuşsun diye incinmezem Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri zîrâ

Bu kim benden cefâ kem eylemezsen hem vefâdandır[32]

beytinde Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri” vefa adetini unuttuğun için sana gönül koymam; çünkü bana ettiğin cefayı azaltmaman vefa nişanesidir” denmektedir.

Aşağıdaki beyitte ise Fuzûlî Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri daha farklı bir anlatım tekniği kullanarak anlam karşıtlığı sağlamıştır. Bu beyitte Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri örnek getirme yani bir çeşit irsal-i mesel yoluyla anlatımda karşıtlık sağlanmıştır:

Her gün açar gönlümü zevk-i visâlin yenleden

Gerçi güller açmağa her yılda bir nev-rûz olur[33]

Beyitte görüldüğü gibi; “Yılda yalnızca bir kez güllerin açtığı nevruz olur ama sana kavuşma zevki gönlümü her gün açar.” denmektedir. Aynı şekilde;

N’ola zâhid bilse küfr-i zülfün imân olduğun

Şimdi görmüşler midir kâfir müselmân olduğun[34]

beytinde de şair; “Keşke zahid senin saçının karanlığının iman (aydınlık) olduğunu bilseydi Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri ama bilemez. Çünkü bu zamanda kâfirin Müslüman olduğu görülmüş müdür? ” diyerek “küfr Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri iman Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri kâfir Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri Müslüman” tezadı yapıyor ve gene örnek vererek beyitteki olumsuz anlamı Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri yani zahidin sevgiden nasip alamayacağını anlatıyor. Fuzûlî’nin şiirlerini güzel ve kalıcı yapan anlatım ustalıklarından tezatlı anlatım konusunu onun ünlü müseddesinden vereceğimiz örnek beyitlerle bağlayalım:

Hakîr bakma bana kimseden sağınma kemem

Fakîr-i pâdşeh-âsâ gedâ-yı muhteşemem

. ………
Eğerçi müflis ü pest ü muhakkar u dûnem

Dem-â-dem öyle hayâl eylerem ki Kârûn ’em[35]

Kısacası bu beyitlerde de şair dış görünüşü ile iç coşkusunun Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri duygu zenginliğinin karşıtlığını başarılı bir dille anlatır. Konuyla ilgili son olarak tezada dayalı anlatımın şiirde beklenmeyen ya da alışılmamış bağdaştırmaya neden olduğunu bu durumun da şiirin etki gücünü artırdığını söyleyelim. Yani şairin buradaki esas başarısı; söz konusu alışılmamış ya da beklenmeyen bağlantıyı kurabilme gücündedir.

Fuzûlî’nin şiirlerinin günümüze ulaşmasında etkisi olan başka bir anlatım ustalığı da onun şiirlerinde kullandığı kelime ve anlam tekrarlarıdır. Büyük şair Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri birçok şiirinde ahengi sağlamanın yanı sıra verilmek istenen duygu ve düşüncenin vurgulanmasında Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri daha doğrusu anlamın pekiştirilmesinde sık sık tekrarlara başvurur.[36] Fuzûlî Dîvânı ’nda kelime ve anlam tekrarlarının bulunduğu birkaç örnek verelim:

Ey gül ne ‘aceb silsile-i müşg-i terin var

Ve’y serv ne hoş cân alıcı işvelerin var[37]

Leblerin tek la’l ü lafzın tek dür-i şeh-vâr yoh

La’l ü gevher çok lebin tek la’l-i gevher-bâr yoh[38]

“Dudakların gibi yakut Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri sözün gibi değerli inci yok; gerçi yakut ve mücevher çok ama dudakların gibi mücevher yağdıran yakut yok.”

Bilmez idim bilmek ağzın sırrını düşvâr imiş

Ağzını derlerdi yok dediklerince var imiş [39]

“Ağzının sırrını bilmenin zor olduğunu bilmezdim; ağzının olmadığını söz etmediğini Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri konuşmadığını ve küçük olduğunu söylerlerdi; dedikleri kadar varmış.”

Dehenin derdime dermân dediler cânânın

Bildiler derdimi yokdur dediler dermânın [40]

Baştan beri söylediklerimizi toparlayacak olursak; şiir Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri anlam ve anlatımıyla bir bütündür. Geçmişten günümüze gelebilmiş şiir örnekleri özgün duygu ve düşünceye Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri evrensel konulara yer vermelerinin yanı sıra dilin gücünden de yaralandıkları için yaşayabilmişlerdir. Bu söylediğimizi biraz daha açacak olursak: Sevilmiş Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri unutulmamış başarılı şiirlerde çoğunlukla anlam bakımından özgün düşünce Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri duygu ve hayalle her dönemde geçerli konu varlığına dikkat edilir ya da daha doğrusu edildiği görülür. Ayrıca Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri zamana karşı koyabilmiş şiirlerde Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri söyleniş bakımından da içtenlik Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri konuşma dilinin imkânlarından yararlanma Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri kısa ve yoğun anlatım Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri kelime ve anlam karşıtlıklarıyla tekrarlarının kullanımı Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri kafiye Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri vezin ses tekrarı gibi ahenk unsurlarından yararlanma esastır.

Fuzûlî Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri şiirde anlamla anlatımın bütünlüğünü her ikisini de ustaca kullanarak sağlamış ünlü şairimizdir. Şiirlerinin etkileyici ve günümüze ulaşabilmiş olmalarının nedeni de önemli ölçüde buna dayanmaktadır. Kendine özgü farklı bir dili Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri farklı üslûbu vardır. Onun bu farklı üslûbunun yaratılmasında ise yukarıda sözünü ettiğimiz anlatım yollarından yararlanmasının katkısı olmuştur.

Özetlersek Fuzûlî konuşma dilinin kısa cümle Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri devrik cümle Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri soru cümlesi kullanımından yararlanmıştır. Ayrıca Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri şiirlerinde konuşma dilinin seslenme kelimelerini Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri deyimleri Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri vurgu ve tonlamasını kullanmıştır. Şiir dilinde anlam ve ses yönünden iyi düzenlenmiş kelime kullanımıyla sağlanan yoğun anlatımdan yararlanmıştır. Etkileyiciliği sağlayan tekrarlara ve tezatlı kullanımlara yer vermiştir. Özellikle söz tekrarlarından şiirde ahengi sağlamakta yararlanmıştır. Şiirlerinin yaşayabilmiş olmasında da içten Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri sade Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri alçakgönüllü dil kullanımının payı vardır. Onun alçakgönüllü Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri iddiasız anlatımı şiirlerini yalnız günümüze taşımakla kalmamış aynı zamanda etki alanını genişletmiştir. Sözün kısası Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri onun değişik çevrelerce tutulup sevilmesinde bu anlatım ustalıklarının payı büyüktür.

Fuzûlî Kitabı

(500. Yılında Fuzûlî Sempozyumu Bildirileri Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri İst.1996)



[1] Örnekler Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri Fuzûlî Dîvânı Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri bas.haz. Kenan Akyüz Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri Süheyl Beken Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri Sedit Yüksel Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri Müjgân Cunbur Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri Akçağ Yay. Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri Ank. 1997’den alınmıştır.


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri

Fuzuli’nin Şiirlerini Kalıcı Kılan Bazı Üslûp Özellikleri konusu, LakLak Bölümü / Soru Cevap forumunda tartışılıyor.



Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Bazı İnsanlar Bazı İnsanlara Bazı İnsanları Hatırlatır. `»HicЯet GeLini«´ Msn Nickler ve Kişisel İletiler 0 07-04-2012 07:45
Ramazan’ı değerli kılan nedir? nurküllü Ramazan ve Oruç 0 18-08-2011 01:45
Milli Edebiyat Dönemi Genel Özellikleri Nelerdir? - Milli Edebiyat Döneminde Üslup elif Türkçe ve Edebiyat 0 08-12-2010 03:47
Namaz Kılan Askerin Muhteşem Cevabı nurküllü Dini Hikayeler 0 02-11-2010 12:19

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 06:38 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats