bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > Bakimliyiz.com Özel > LakLak Bölümü > Soru Cevap

Kadın Portalı Kayıt Ol Reklam Verin İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 20-03-2013, 05:05   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi

Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi



Osmanlı'da Kadın Şairler

Osmanlıda kadın şairler kadar Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kadın şairler üzerine yapılmış araştırmaları da gözden geçirmek isteyen bir araştırmacı hayal kırıklığına uğramayı peşinen göze almak zorundadır. Sözünü ettiğim hayal kırıklığı kadın şair sayısının azlığı gibi bunlar üzerine yapılan araştırmaların sayısının da azlığından kaynaklanmaktadır. Geleneksel dönemde edebiyat tarih ve tenkidinin yerini tutan tezkirelerle sınırlı kalan edebî araştırmalarda adı geçen kadın şair sayısı iki elin parmaklarından çok az fazladır. Tezkirelerin sınırlı ifade kalıplarına sıkışmış olarak birbirine benzer cümlelerle tanıtılan Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi bir çoğunun eserleri dahi elimize ulaşmış olmayan bu şairler hakkında doyurucu araştırmaların yapılmış olmasını zaten bekleyemeyiz. Tanzimat sonrasında sayılarında artış görülen kadın şairler üzerinde ise münferit ve ciddi birkaç çalışmanın varlığına rağmen; kadın şairlerimizi başlangıçtan itibaren ele alarak ortaya gerçek bir panorama çıkaracak sistemli bir çalışmanın henüz yapılmadığı aşikârdır.
Osmanlı kadın şairlerini gözden geçirmemize yarayacak zaman çizgisi Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Tanzimat zihniyeti ile ikiye bölünmek zorundadır. Ancak Tanzimatın eksen aldığı zihinsel düzlem üzerinde yenileşen ve Batı etkisine giren edebiyatın başlangıcından Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi yani Tercüman-ı Ahval’in neşir tarihi olan 1860’dan sonra da geleneksel çizgide şiir yazmaya devam eden Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi bir başka deyişle tipik Divan şairi gibi davranan kadın şairlerden söz edilebilir. Bu bakımdan kadın şairlerle ilgili söz konusu bölümlenme yatay bir bölümlenme olmaktan ziyade düşey bir bölümlenme olmak zorundadır.
Divan edebiyatı ve bunun Tanzimat yılları içindeki uzantısı Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi yani XV. ve XIX. yüzyıllar arası Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kadın şair kronolojisinin ilk bölümünü teşkil eder. Zaman bakımından uzun fakat kadın şair sayısı bakımından az bir niceliğe sahip olan bu dönemi Geleneksel dönem olarak adlandıralım. Tanzimat hamlesinin getirileri ile biçimlenen ve Cumhuriyete (1923) veya daha doğrusu harf inkılâbına (1928) kadar süren bölümü ise Yenileşme dönemi olarak adlandıralım. Kendi içinde Tanzimat yılları ve Meşrutiyet sonrası olarak ikiye ayırabileceğimiz bu dönem ise zaman itibarıyle daha dar olmasına rağmen kadın şair sayısı bakımından yoğundur. Bir başka deyişle Geleneksel dönem ile Yenileşme döneminin kadın şairlere yüklediği yoğunluk Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi süre ve sayı arasındaki ters bir orantıyı işaret etmektedir. Tasvir ve tarihçe cihetinde ortaya çıkan bu ters orantının yorumu üzerinde bu yazının son bölümünde durulacaktır. Önce Osmanlıda yetişmiş kadın şairleri kısaca gözden geçirelim:


A-GELENEKSEL DÖNEM

Anadolu sahasındaki ilk şuara tezkiresi sayılan Sehi Bey Tezkiresi’nden başlayarak tüm tezkirelerde Divan edebiyatının bir mensubu olarak yer tutan kadın şair sayısındaki ürkütücü tenhalık Osmanlı edebiyatından kadınlara düşen pay hakkında fikir vericidir. Ve topluca gözden geçirildiğinde geleneksel dönemde yetişen kadın şairler arasında bazı ortak hususiyetler dikkat çeker:
Çoğu İstanbul Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Trabzon (Fıtnat Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Saniye Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Mahşah) ve Amasya (Zeynep Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Mihrî Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Hubbî) gibi bölgelerde yetişmiştir. İstanbul’un kültür başkenti Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Amasya ve Trabzon’un da birer şehzâde sancağı ve buna bağlı olarak kendine özgü birer kültür iklimi olduğu düşünülürse Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kadın şairlerin yetişmesi için bu coğrafyaların mümbit bir zemin teşkil ettiği fark edilir.
Bu kadın şairlerin hemen tümü baba ya da eş vasıtasıyla Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi genellikle de her iki taraftan Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi sosyal statüsü ve refah düzeyi yüksek ailelere mensupturlar. Vali Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kadı Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kazasker Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi şeyhülislâm veya paşa kızıdırlar. Bir başka deyişle hepsi “Babasının kızı”dırlar. Zeynep bir kadı’nın kızıdır Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Mihrî bir şairin. Sıtkî ve Leylâ kazasker Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Fıtnat şeyhülislâm Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Münire sadrazam kızı olarak gelirler dünyaya. Trabzonlu Fıtnat’ın babası vali Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Leylâ Saz’ın babası hekimbaşıdır. (Esasen Yenileşme döneminde de durum değişmeyecektir. Nigâr Hanım Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Fatma Aliye ve Emine Semiye birer paşa kızıdırlar Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Makbule Leman’ın babası V. Murad’ın kahvecibaşıdır).
Çoğu ilmiye sınıfına mensup babaların kızı olarak müreffeh bir aile yapısı içinde dünyaya gelen Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi konak veya yalılarda Osmanlı teşrifatının kendine özgü büyüsünü teneffüs ederek büyüyen bu kızlar Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kız çocuklarının eğitimi hususunda toplumun genel anlamda “yeterli” bulduğu tahsil tanımı ile yetinmeyen babalarının teşviki ve programı doğrultusunda Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Osmanlı eğitiminin önemli bir kısmını teşkil eden “konak eğitimi” ile evde ve özel hocalar elinde yetişmişlerdir. Bazılarının bizatihi ilk hocaları babalarıdır. Daha az sayıda olmak üzere ağabey ve eş ikliminden bilgi devşirdikleri de görülür. Bu eğitim genellikle dinî bilgiler ile Arapça ve Farsça çevresinde genişletilen edebî bir program takip eder. (Yenileşme etkisine giren ailelerin kızlarına tedris ettirdikleri programda ise Fransızca baş köşeye oturacaktır).
Geleneksel dönemde kadın şairlerin bir kısmının ehl-i tarik olduğu dikkat çeker. Bir kısmı Mevlevî (Leylâ) Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Kadirî (Sırrî) veya Nakşî (Âdile Sultan)’dirler. Aynı anda birden fazla tarike intisabı bulunanlarla da karşılaşılır (Şeref Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Mahşah). Bu intisab onlara şiir söylemek hususunda daha bereketli ve özgür bir ortam sağlamıştır.


Sosyal yapılanma itibarıyle devrinin üzerinde yer alan ailelerin ikliminde yetişen bu kadınlar Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi çocukluk ve gençlik yıllarından itibaren aile çevresinde gerçekleşen şiir-edebiyat sohbetlerine Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi meclislere Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi sanat çevrelerine katılma imkânı bulmuşlar Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi böylece kültürel anlamda hemcinslerinin önüne geçebilmişlerdir.
Evlilik hayatlarında çoğunun mutlu olamadığı dikkat çeker. Kimi hiç evlenmemiş (Mihrî Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Nakıye) Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kimi boşanmış ve tekrar evlenmiş ya da evlenmemiş (Leylâ Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Trabzonlu Fıtnat) Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kimi de kendilerini mutlu etmeyen bir evliliği sürdürmüşlerdir (Fıtnat). Şiir onlar için bir bakıma mutsuzluklarının hem sebebi Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi hem neticesi olan bir hitap alanı oluşturmuştur.
Bir kısmı güzel sanatların birkaç dalına aynı anda ilgi göstermiş Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi şairliğin yanı sıra musıkişinas ya da bestekâr (Leylâ Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Zeynep Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Mahşah) ve hattat (Ani Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Feride Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Trabzonlu Fıtnat) olarak da isim yapmıştır.
Ancak söyledikleri şiir Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kısmen Mihrî hariç tutulursa Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi bir kadın kalbinde mevcut bulunabilecek duyguların ifadesi olmaktan ziyade dönem edebiyatının klişeleşmiş mazmunlarıyla terennüm edilen bir erkek kalbinin yansımalarını verir. Rağbet ettikleri şiir türünün daha ziyade gazeller Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi en çok da nazireler olduğu düşünülürse Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Geleneksel dönemde kadın şairlerin Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi erkek duyarlığı etrafında klişeleşen bir edebiyatın ağırlığı altında varlık gösteremedikleri fark edilir.

Zeynep Hatun:
Fatih dönemini Mihrî Hatunla birlikte temsil eden Zeynep Hatun Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi adı bilinen ilk Türk kadın şairi olup Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kaynaklarda Amasyalı ya da Kastamonulu olduğu ifade edilmektedir. Divan edebiyatının şekillenme döneminde Fatih çevresinde hissedilen verimli sanat iklimi Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi sanata ve sanatçıya hasredilen teşvik bu iki kadın şairin varlık göstermesinde de etkili olmuş olmalıdır. Asıl adı Zeynünnisa olan Zeynep Hatun bir kadı kızıdır. Bir kadı olan ve şiir çalışmalarını anlayışla karşılayan İshak Efendi ile evlenmiştir. Kültürlü bir muhitte yetişmiş Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Arapça Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi ve şiirler söyleyecek olgunlukta Farsça öğrenmiş Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Mihrî Hatun ile tanışıklık kurmuştur Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Şiirin yanı sıra beste yapabilecek ölçüde musıki çalışmaları da olan Zeynep Hatun 1563’de Amasya’da ölmüştür.
Fatih adına tertip edilmiş bir Divan sahibi olup Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi eldeki şiirlerine bakılırsa açık ve sade bir söyleyişin sahibidir. Bir kıt’asının Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi

Senin hüsnün benim aşkım senin cevrin benim sabrım
Cihanda dem-be-dem artar tükenmez bî-nihâyettir Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi

beyti ünlüdür.

Mihrî Hatun:
Fatih dönemi şairlerinden olan Mihrî Hatun Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Zeynep Hatunla birlikte adı bilinen ilk Türk kadın şairlerindendir. Amasyalıdır. Asıl adı Mihrünnisa ya da Fahrünnisa olup Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi 1460 ya da 1461 yılında doğmuştur. Mihrî mahlasını kendisi de bir şair olan babası Mehmet Çelebi bin Yahya (Belâyî)’dan almıştır.
Dillere destan bir güzelliğin Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi hayranlık uyandırıcı bir kültür ve birikimin sahibi olmasına rağmen kendisine yöneltilen bütün evlilik tekliflerini geri çevirerek ömrü boyunca bekâr kalmıştır. Dönemine göre serbest bir yaşantının sahibi olan Mihrî Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi tarihçi Hammer tarafından “Osmanlılar’ın Sapho’su” olarak isimlendirilmiştir. Çevresinde platonik aşklarına dair fısıltılar daima mevcut bulunan Mihrî’nin Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Müyyedzâde Abdurrahman Çelebi ve Sinan Paşazâde İskender Çelebi’ye duyduğu aşka dair ipuçlarına şiirlerinde de rastlamak mümkündür. Evinde düzenlediği edebî meclisler gibi Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi samimi kadın duygularını çekinmeksizin şiirinde terennüm etmiş olması cihetiyle de Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kendisinden sonra yetişenler arasında en çok XIX. asır şairi Nigâr binti Osman’a benzetilebilir. Ona erken bir Nigâr Hanım olarak bakmak mümkündür.
Kolay söyleniyormuş izlenimi veren sade bir şiiri vardır ve bunlar arasında en başarılı bulunanları nazireleridir. Dönem şairlerinden Necati’nin etkisinde kalan Mihrî’nin Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi şiirlerini Necati’ye gönderdiği ve onun şiirlerine nazireler yazdığı bilinmektedir.
Necati’nin ünlü Döne Döne redifli gazeline nazire olarak yazdığı ve;

Âteş-i gamda kebâb oldu ciğer döne döne
Göklere çıktı duhânımla şerer döne döne

matlalı gazeli bunlardan biridir.
1506 yılında Amasya’da ölen Mihrî Hatun’dan geriye eser olarak Divan’ı kalmıştır.

Hubbî Hatun:
Hubbî Hatun bir XVI. asır şairi olup Divan şiirinin zirvesini teşkil eden Kanuni dönemini kadın şair olarak temsil etmektedir. (Aynı asırda Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Baki’nin hanımı Tutî Kadın’ın da şiir yazdığı söylenmektedir). Asıl adı Ayşe olan Hubbî Hatun da Mihrî ve Zeynep gibi Amasyalıdır. Kanuni’nin süt kardeşi Şemsi Çelebi’nin Hanımıdır. Bu yakınlık Hubbî Ayşe’nin saraya intisabına zemin hazırlamış Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi önceleri II. Selim’in Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi sonra da III. Murad’ın nedimesi olarak saray muhitinde şiiri için gerekli kültür atmosferini bulmuş Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi zamanın hocalarından dersler almış ve Arapça’yı çok iyi öğrenmiştir. Şuara tezkirelerinde kendisinden evvelki kadın şairlerden daha kuvvetli olduğu ifade edilirse de Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kadın duygularını terennümü ve lirizmi bakımından Mihrî’nin önüne geçemediği fark edilir. Erkeksi bir duyuşu vardır.
Gazel ve kasideler yazan Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Hurşid ve Cemşid adlı üç bin beyti aşkın bir mesnevisi olan Hubbî Hatun 1590 yılında İstanbul’da ölmüştür.



Sıtkî Hatun:
XVII. asrın ikinci yarısında yaşayan Sıtkî Hanımın asıl adı Ümmetullah olup Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi bir kazasker kızıdır. Kardeşi Faize Hanım da şairdir ancak Sıtkî kadar tanınmış değildir. Bayramiye tarikatıne mensup olan Sıtkî Hanım gazel ve ilâhiler yazmıştır. Divan’ı ile Genc-i Envâr ve Mecmuaü’l Hayal adlı basılmamış tasavvufî şiir mecmuaları bulunmaktadır. 1703 yılında ölmüştür.

Ani Hatun:
Ani Fatma kültürlü bir ailenin kızı olarak İstanbul’da doğmuştur. Akıllı Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi bilgili ve eğitimli bir kadın olup Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi “Hace-i Zenan (Kadınların Hocası)” lâkabıyla anılmıştır. Arapça bilen Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi doğu ve Batı edebiyatlarını öğrenmiş bulunan Ani Hatun’un bir Divan teşkil ettiği söylenmekteyse de bu eser ele geçmiş değildir. Ani Hatun bir hattat olarak da ün yapmıştır. Hattatlığının şairliğinden üstün olduğu bazı tezkirelerde ifade edilmektedir. 1710 yılında ölmüştür.

Fıtnat Hanım:
Asıl adı Zübeyde olan Fıtnat Hanım bir şeyhülislâm kızı olup adı bize kadar gelen kadın şairler arasında en dikkat çekicilerden birisidir. Aydın ve şairi bol bir çevrede yetişmiş Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi edebî muhitlere girip çıkmıştır. Şiirleri kadar nükteleri ve kendisi ile Koca Ragıp Paşa ve şair Haşmet çevresinde teşekkül eden latifelerle de tanınmıştır. Ancak bunların bir kısmı kaba olup Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi orijinal yazılı kaynaklarda mevcut bulunmadığına bakılırsa uydurmadır. Fıtnat Hanım kendisini anlamayan Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi ruhuna denk düşmeyen Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi şiirle uğraşmasına bir anlam veremeyen bir zât olan Derviş Mehmet Efendi ile yaptığı evlilikte hiç mutlu olamamıştır. Bir Divan teşkil etmişse de şiirlerinde kadın kalbinin samimiyetini bulmak zordur. 1780 yılında ölmüştür.

Güller kızarır şerm ile ol gonce gülünce Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi

mısraı ile başlayan şarkısı çok ünlüdür.

Leylâ Hanım:
Bir kazasker kızı olan Leylâ Hanım Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Keçecizâde İzzet Molla’nın yeğenidir. Çocuk denecek yaşta evlendiyse de bir hafta üzerine Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi daha ilk geceden kabalıklarına tanık olduğu eşinden ayrılmıştır. Saray kadınlarıyla yakın ilişkisi olduğu bilinen Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi iyi eğitimli ve çok kültürlü bir şairdir. Hazır cevaplığı ve nüktedanlığı ile de tanınmıştır. Leylâ Hanım Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Mevlevî tarikatine mensup olup Mihrî Hatun kadar olmasa da kadın duygularını biraz olsun terennüm etmesiyle ve zamanına göre bir kadın için serbest sayılabilecek söyleyişleriyle dikkat çeker. Edebî bir çevrede yaşamış ve yazmaktan hiç uzak kalmamış olan Leylâ Hanımın şiir dili açık ve sadedir. Bir Divan’ı vardır. 1847 yılında ölmüştür.

Pür âteşim açdırma sakın ağzımı zinhâr

mısraıyla başlayan

Zâlim beni söyletme derûnumda neler var

nakaratlı şarkısı çok ünlüdür.

Şeref Hanım:
Şeref Hanım şairi bol ve kültürlü bir ailenin kızı olarak 1809 yılında İstanbul’da doğmuştur. Kadirî ve Mevlevî tarikatlerine mensubiyeti bilinmekte olup Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi sıkıntılı bir ömür geçirdiği II. Mahmud’a ve Valide Sultan’a yazdığı şiirlerden anlaşılmaktadır. Geleneksel kalıplar içinde kalan şiirlerinde sade ve düzgün bir anlatım vardır. Divan sahibidir. 1861 yılında ölmüştür.

Sırrî Hanım:
Asıl adı Rahile olup Diyarbakırlıdır. 1814 yılında kültürlü bir ailenin kızı olarak dünyaya gelmiştir. Divan kültürüyle yetişmiş Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi bir müddet Bağdad’da yaşadıktan sonra İstanbul’a gelmiş Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Kâmil Paşa konağının şiir-edebiyat sohbetlerine katılmış daha sonra Kâmil paşa ile evlenmiştir. Kızının ölümü üzerine yazdığı içli bir Mersiye ile tanınan Sırrî Hanımın bir divan oluşturacak kadar şiiri vardır. Kadirî olan Sırrî Hanım 1877’de ölmüştür.

Âdile Sultan:
Dönemi Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kadın şairler bakımından diğer dönemlere nazaran daha zengin bir görüntü veren II. Mahmud’un kızı olan Âdile Sultan Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi 1825 yılında doğmuştur. Çağdaşı olan Leylâ ve Fıtnat Hanımlardan daha az başarılı bir şairdir. Saray çevresinde iyi bir eğitim almış olmasına rağmen Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi dil Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi vezin ve kafiye bakımından çözük bir dili vardır. Aruzun yanı sıra hece ölçüsüyle de şiirler yazmıştır. Fuzulî Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Şeyh Galib ve Muhıbbî (Kanuni Sultan Süleyman) etkisindedir. Kızını ve kocasını kaybetmiş Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi bu acılar şiirini etkilemiştir. Nakşıbendî tarikatine girmiş Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi hikemî şiirler de yazmıştır. Kendi Divan’ı basılmamışsa da Muhibbî (Kanuni Sultan Süleyman) Divanı’nın basılmasını sağlamıştır. 1898 yılında ölmüştür.


Nakıye Hanım:
Şeref Hanımın yeğeni olan Hatice Nakıye Hanım 1845 yılında doğmuştur. Daha ziyade bir eğitimci olarak tanınır. Eğitimli ve kültürlü bir kadın olarak döneminde bir hayli hizmet vermiş Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi II. Abdülhamid tarafından bir Şefkat Nişanı ile ödüllendirilmiştir. Türkçe ve Farsça şiirler yazmışsa da şairliği eğitimciliğinin gölgesinde kalmış Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi dergilerde dağınık halde kalan şiirleri bir araya getirilmemiştir. Ancak bunların bir kısmı kardeşi Nebil Bey’in Divan’ının sonunda bir bölüm halinde Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi bir kısmı da Ahmet Muhtar Bey tarafından yayımlanmıştır. Hiç evlenmemiş bulunan Nakıye Hanım 1879 yılında ölmüştür.

Münire Hanım:
Bir sadrazam kızı olan Münire Hanım 1825 yılında doğmuş ve iyi bir eğitim almıştır. Mevlevî tarikatine mensup olup çoğu tasavvufî şiirler yazmıştır. 1903 yılında ölmüştür.

Feride Hanım:
Kültürlü bir aileden gelmekte olan Feride Hanım 1837 yılında doğmuştur. İlk derslerini Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Arapça ve Farsça bilgisini babasından almıştır. Hattatlığı da olan Feride Hanım nesih bir Kur’an yazmıştır. Önce eşinin Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi sonra babasının ölümü üzerine içe kapanık bir hayat sürmüş Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi 1903 yılında ölmüştür.

Saniye Hanım:
1836’da Trabzon’da doğan Saniye Hanım şiir zevkini de aldığı babası tarafından eğitilmiştir. Divan tarzı kadar halk tarzında da şiirler yazmış Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi aruz kadar hece ölçüsünü de kullanmıştır. Bir Divan teşkil edecek hacimde şiiri olduğu halde bunları tertip etmemiş olan Saniye Hanımın birçok şiiri de bir yangında yok olmuştur. Evliliği sebebiyle bir süre Rize’de yaşayan Saniye Hanım 1905 yılında Trabzon’da ölmüştür.

Fıtnat Hanım (Trabzonlu Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Hazinedarzâde):
Tanzimat yıllarında yaşadığı halde geleneksel çizgide şiirler yazan ve kendisinden yaklaşık 1 Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi5 asır evvel yaşamış adaşı Zübeyde Fıtnat’la karıştırılmaması için imzasını “Yeni Fıtnat” olarak atan Hazinedarzâde Fıtnat Hanım 1842 yılında Trabzon’da doğmuştur. Dönemin Trabzon valisi Hazinedarzâde Abdullah Paşa’nın kızıdır.
Dört yaşında iken ailesiyle birlikte İstanbul’a gelen Fıtnat Hanımın eğitimine ailesi tarafından önem verilmiş Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi çok iyi derecede Farsça öğrenmesi ve tahsiline evliliğinden sonra da devam etmesi sağlanmıştır. Ancak şiir ve edebiyatla uğraşmasından hoşlanmayan bir adamla yaptığı ilk evliliğinde mutlu olamadığı Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kaynaklarda adı geçmeyen ilk eşinin Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi uzun ve güzel olduğu için Fıtnat Hanımın kirpiklerini kestirmeye kaykıştığı bilinmektedir. Kocasının şiir ve edebiyatı men etmesi üzerine hattatlığa yönelen Fıtnat Hanım devrinde Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi bir güzellik şöhretine de sahiptir. Ahmed Midhat Efendi’nin kuzeni olduğu söylenen Fıtnat Hanım Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Hakkı Tarık Us’un derleyerek yayımladığı mektuplara bakılırsa[1] “Hâce-i evvel” ile bir muaşaka da yaşamıştır. Tertip edilmiş fakat basılmamış bir Divan’ı vardır. Divan geleneği içinde eser veren kadın şairlerin en önemlilerinden olup çağdaşı Leylâ (Saz) Hanımla birlikte Tanzimat döneminde dergilerde açık imzası görünen ilk kadın şairlerden biridir. 1911 yılında İstanbul’da ölmüştür.

Leylâ Hanım (Saz):
1845 yılında İstanbul’da doğan Leylâ Hanım hekimbaşı İsmail Paşa’nın kızıdır. Babasının görevi münasebetiyle çocukluk çağında yedi yıl kadar sarayda bulunmuş Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi bunun neticesinde iyi bir eğitim almıştır. Şairliğinin yanı sıra bestekârlığı ile de tanınan Leylâ Hanım Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Fıtnat Hanımla birlikte dergilerde açık imzasını gördüğümüz ilk kadın şairlerdendir. Ancak onun da şiirinde yenilik çeşnisi yoktur. Divan geleneğinin bir izleyicisi olarak yazdığı şiirlerini Solmuş Çiçekler adı altında kitaplaştırmıştır. Leylâ Hanım saray çevresini ve âdetlerini anlatan anılarıyla da ünlüdür. Ancak ilki bir yangında yok olan anılarını ikici kez yazmak zorunda kalmış Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi bunlar 1920 yılında Vakit gazetesinde yayımlandığı zaman çok ilgi çekmiş Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Fransızca olarak da kitap haline getirilmiştir. Leylâ Hanım 1936 yılında ölmüştür.

Mahşah Hanım:
1864 yılında Trabzon’da doğan Mahşah Hanım özel hocalardan iyi bir eğitim alarak yetişmiştir. Aruz ile Divan tarzında yazdığı şiirlerin yanı sıra Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi mensubu bulunduğu Nakşî Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Kadirî ve Mevlevî tarikatlerinin etkisi altında hece ölçüsüyle tasavvufî şiirler de kaleme almıştır. Musıki ile de uğraşan Mahşah Hanımın güftesi ve bestesi kendisine ait şarkıları vardır. Mün’im Şah yahut Zafer adlı bir tiyatro oyunu da bulunan Mahşah Hanım 1933’de İstanbul’da ölmüştür.



Buraya kadar saydığımız isimlerin dışında Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi daha az tanınmakla birlikte Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Hatice İffet Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Hasibe Maide Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Feride Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Habibe Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Şerife Ziba Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Fatma Kâmile gibi şairler de XIX. asır içinde Divan geleneğini sürdürerek şiir yazmaya devam etmektedirler.

B-YENİLEŞME DÖNEMİ

1839’da gerçekleşen Tanzimat hamlesi Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi sosyal hayattaki yirmi yıllık bir uyum ve düalizm devresinden sonra 1860’da Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi ilk özel gazete Tercüman-ı Ahval’in yayın hayatına girmesi ile izlerini edebiyatta da göstermeye başlar. Bu tarih edebiyatımızda Batı doğrultusunda biçimsel ve zihinsel yenileşmenin başlangıcı sayılır. Kadın şairler (tümüyle kadın edipler) üzerindeki izleri bakımından Yenileşme dönemini kendi içinde Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Tanzimat yılları (1860’dan II. Meşrutiyete kadar) ve Meşrutiyet sonrası (Meşrutiyetten Cumhuriyete kadar) olmak üzere ikiye ayırmak gerekir.

Tanzimat Yılları

Tanzimat yılları bir yandan eskiyi bünyesinde sürdürmeye devam ederken Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi bir yandan da sosyal ve edebî anlamda yeniliğe geçişin temsilcisi kadınlar kültür semalarında kendilerini göstermeye başlamışlardır. Yeniliğin ilk ismi Nigâr binti Osman ilk eseri Efsus I’i 1887’nin Temmuzunda yayımladığı sıralarda Mahşah Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Leylâ (Saz) Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Fıtnat (Trabzonlu) gibi kadın şairler geleneksel çizgide şiir yazmaya devam etmektedirler. Öyle ki henüz dergilerde açık kadın imzalarıyla karşılaşmak bile mümkün değildir. İlk kadın mecmuası olan Terakkî-i Muhadderat ile arkadan gelen Vakit –yahut- Mürebbî-i Muhadderat Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Aile Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi İnsaniyet gibi kadın mecmualarında açık kadın imzaları yoktur. Bunların bir kısmında sadece “Lisan-âşina bir Hanım” ya da “Mektepli bir Kız” gibi rumuzlarla ya da Belkıs Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Hayriye Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Âdile gibi kimlik tesbitini mümkün kılmayan tek isimlerle karşılaşırız. Kimliği belirlenebilen ilk imzalar olarak Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi geleneksel çizgide eser veren Leylâ (Saz) ve Fıtnat (Trabzonlu) Hanımlardan söz edilebilir.
Batı ölçeğine göre gerçekleştirilmesi telkin edilen hayat bu dönemde kadın ediplerin Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi edebî kimlikleri kadar sosyal bir oluşun uzuvları olarak da dikkat çekmesine zemin hazırlar. Tanzimat yıllarında sosyal hayattaki değişimin Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kadınlara yazma ve yazdıklarını yayımlama hususunda nisbî bir cesaret verdiği fark edilir. Fakat dönem Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kadın imzalarına karşı güvensizdir. Üstelik sayısı henüz çok az olan kadın şairlerin de cesur davranabildiklerinde n söz etmek mümkün değildir. Öyle ki ilk kadın romancımız Fatma Aliye Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi George Ohnet’den Volenté’yi Meram adıyla dilimize çevirirken (1890) imzasını açık olarak koyamaz da Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi “Bir Hanım” olarak görünmeyi tercih eder eserinin altında. Sonraki yazılarında da bir süre “Bir Hanım” ya da “Mütercime-i Meram” olarak kalacaktır. Ahmed Midhat Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Fatma Aliye Hanımın romanı Muhazarat’ın (1892) başında bu doğrultuda bir açıklama yapmak ihtiyacını hisseder. Yine Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi romanı Udi’yi (1899) Ahmed Midhat’in yazdığı zannedilir. Keza Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi Makbule Leman imzasının da bir erkeğin Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi hatta Muallim Naci’nin Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi müstearı olduğu düşünülür. Abdülhak Mihrünnisa’nın Hazine-i Evrak’da yayımlanan bir manzumesini okuyan Ahmet Rasim Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi bu şiiri bir kadının söylediğine inanmak istemez. Nigâr Hanımın Efsus’unu bir kadının yazdığına çok az sayıda kişi inanır.
Fakat dönem kadın imzalarına karşı güvensiz Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi kadınlar ürkek ve çekingen olsalar da Tanzimat yıllarından başlayarak Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi edebî ve sosyal hüviyetleri az ya da çok iç içe geçmiş öncü kadınlarla karşılaşmaya başlarız. Yeniliğin roman ve tefekkür sahasındaki en kuvvetli temsilcisi Fatma Aliye Hanımdır. Onun bir romancı olarak tebarüz etmiş kız kardeşi Emine Semiye Hanım ile kısacık ömrüne on iki de şiir sığdırmış bulunan Makbule Leman Hanımlar da yeniliğe geçişin ilk önemli isimleridir. Fakat şiir ve sosyal yaşantı ölçeğinde yenileşmenin en dikkate değer ismi olarak Nigâr Hanımın çok özel ve müstesna bir yeri vardır.

elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi

Osmanlıda Kadın Şairlerimiz Kimlerdi konusu, LakLak Bölümü / Soru Cevap forumunda tartışılıyor.



Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Osmanlıda giyim nasıldır? elif Tarih 0 21-06-2011 01:12
Osmanlı Sultanlarının Eşleri Kimlerdi? elif Tarih 0 21-06-2011 01:05
Hatice Sultan'ın Eşleri Kimlerdi? elif Tarih 0 21-06-2011 12:23
Dunyada En Tehlikeli 5 Ajan Kimlerdi? mormavi Tarih 0 30-04-2010 01:46
Osmanlıda Fetret Devri nimlahza Tarih 0 01-02-2009 04:04

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 05:51 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats