Bakimliyiz.Com

-   Soru Cevap (http://www.bakimliyiz.com/soru-cevap/)
Bakimliyiz.Com (http://www.bakimliyiz.com/)
-   -   Para Niçin Bir Tasarruf Aracı Olarak Kullanılır (http://www.bakimliyiz.com/soru-cevap/116200-para-nicin-bir-tasarruf-araci-olarak-kullanilir.html)

elif 25-03-2013 05:04

Para Niçin Bir Tasarruf Aracı Olarak Kullanılır
 
Para Niçin Bir Tasarruf Aracı Olarak Kullanılır



PARA


Para iktisadi hayatın işleyişinde büyük bir öneme haizdirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifMübadelenin yapılmasında sağladığı kolaylık sebebiyle kullanımı yaygınlaşmış ve günümüzün ekonomik yaşayışında vazgeçilmez bir unsur olmuşturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifParanın kullanılmadığı dönemlerde bir malın doğrudan doğruya diğer bir malla mübadelesi yani trampa söz konusu idihttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Mübadele edilen mal miktarının oranı her malın diğerine nazaran değerini ifade ederhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Trampanın gerçekleşebilmesi, taraflardan her birinin alacağı malın , vereceği maldan daha faydalı olduğuna inanmasıyla mümkün olurhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Diğer taraftan , trampa edilecek mallar kolaylıkla bölünemediğinden , bu mallar arasında kolaylıkla kıymet eşitliği sağlanamıyorduhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Bu ise mübadeleyi zorlaştırıyorduhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Bu zorluğu gidermek için üçüncü bir malı(hayvan derisi , tuz, buğday, inci daha sonra madenler )ödeme vasıtası olarak kullanılmaya başlanmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Yani bu madenler paranın fonksiyonlarını görmüş ve para yer ve zaman bakımından farklı şekillerde ortaya çıkmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Çeşitli madenlerden yapılmış paralar (demir,nikel,tunç, bakır kalay http://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifvshttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif)yakın zamanlara kadar altın ,gümüş,banknot ve nihayet kağıt para , kaydi para , kağıttan yapılmış paralar(çeşitli senet ve bonolar ), ufaklık paralar kullanılmaya başlanmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif

PARANIN HİKAYESİ



İlk çağlardan itibaren insanlar çeşitli malları para yerine kullanmışlardırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif İş bölümünün gelişmesiyle birlikte malların mallarla mübadele edilmesi giderek zorlaşmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifTakas edilecek malların değerinin birbirine denk olmaması , malı arzedecek kimsenin her zaman bulunmaması , malların bölünebilme özelliklerinin olmaması çeşitli zorluklar ortaya çıkarmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifÖrneğin bir at ile yirmi ölçek buğday değiştirmek isteyen bir kimsenin bir pazarda aynı malın karşılığında on ölçek buğday veya beş ölçek süt önerisi ile karşılaşması farklı değerlerin oluşmasına neden olmuşturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifZamanla bölgelerin özelliklerine göre bir mal üzerinde anlaşılarak tk bir mübadele değeri oluşturulmaya çalışılmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifDeğer ölçüsü, fonksiyonu gören bu mala hesap parası denilmiştirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Hesap parasının temsil ettiği malın ödeme aracı olarak kabul edilmesi paralı ekonominin doğmasındaki en önemli etken olmuçturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifÖte yandan bazı malların taşınma ,bölünme ve biriktirme zorluklarının bulunması madenlerin kullanılmasına yol açmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Özellikle altın bakırgümüş gibi metallerin küçük parçalara bölünebilmelerinin yanısıra değer ölçüsü ve biriktirme fonksiyonlarını görmeleri yaygın bir mübadele aracı olarak kullanılmalarını sağlamıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif
En eski para Mhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifÖhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif2900 yıllarında kullanıldığı altın ve gümüş sikkeler olduğu zannedilmektedirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifAnadolu'da ise altın ve gümüşün doğal alaşımı olan elektrumdan basılan paralar mübadele aracı olarak dolaşıma girmiştirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifZamanla altın sikkeler dış ticarette ve büyük ödemelerde bakır bronz gibi madenler de ufaklık para olarak küçük ödemelerde kullanılmaya başlanmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifİç piyasada en çok kullanılan ödeme aracı ise gümüş olmuşturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif18http://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifyy'a kadar para sisteminin temelini teşkil eden gümüş sikkelerin ağırlığı ve ayarı devletçe tespit edilmekteydihttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Para değerinin ölçüsü olarak gümüşün kullanıldığı bu dönemlerde altın sikkeler sadece külçe değerleri üzerinden işlem görmüştürhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifGümüş ve altın arasındaki değer oranı serbest dalgalanmaya bırakılmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifDevlet sadece kendisine ait veya imtiyaz verdiği darphabelerde basılan gümüş sikkelerin kabülünü zorunlu kılmakla birlikte özel kişilerede tuğra resmi karşılığında ellerindeki külçelerden sikke kestirmek hakkı tanınmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Altın üretiminin zamanla artması gümüşün değerinin istikrarsızlaşması altın sikkelerin de değerinin düşmesine neden olmuş;bir çok ülke gümüş ve metal sistemlerinden vazgeçerek çift metal sistemine veya altın tek metal sistemine geçmiştirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Altın tek metal sisteminde para ölçüsü altın da Darphanelerde özel kişiler sadece altın sikke kesitini bilmiş ,gümüş sikkeler ise devlet tarafından ve devletin tayin ettiği değere göre tedavüle çıkarılmasında Altın sikkeler Birinci Dünya Savaşı’na kadar tedavüld kalmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Çift metal sistemini (bimetalizm) kabul eden ülkelerde ise hem gümüş hem de altın devlet resmi parası olarak kabul edilmiştirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifÖzel kişiler de iki madenden de sikke kestirmek hakkına sahipti , ödeme güçleri iç piyasada aynı idihttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifZamanla altın ve gümüş üretimi arasında dengesizlik ortaya çıktıhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif İki maden arasındaki parite de bozulmuşturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifÖzellikle gümüş üretimindeki artış gümüşün değerini para değerinin altına düşürmüştürhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifBu durumda gümüşü ucuza alıp darphanede sikke kestirerek ödemlerde kullanmak yaygın hale gelmiş , gümüş sikkeler giderek ortadan kaybolmuşturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif 19http://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifyyhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif’nın ikinci yarısından itibaren çift metal sistemini ayakta tutabilmek için bazı önlemler alınmaya başlanmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifÖrneğin gümüş sikkelerin değeri düşürülmüş ve serbestçe bastırılması durdurulmuşturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Ayrıca küçük birimli gümüş sikkelere kabul haddi tayin edilmiş , kısaca gümüşün para ölçüsü olarak gördüğü fonksiyonlar sınırlandırılmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifSonuç olarak da ortaya topal mikyas adı verilen sistem ortaya çıkmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Madeni para sistemleri yaygın bir şekilde uygulanırken 17http://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifyy’dan itibaren temsili paraların da tedavül etmeye başladığı göze çarpmaktadırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifAslında madeni sikkelerin yerini tutmak üzere çıkarılan temsili paralara eski çağlarda dahi rastlanmaktadırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifBununla beraber ,çağdaş banknot sistemlerine öncü sayılabilecek ilk para İngiltere’de 17http://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifyyhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif’da değerli madenleri muhafaza eden sarrafların tevdiat sahiplerine verdikleri makbuzlardırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifGoldsmith’s notes adı verilen bu makbuz hamilleri ,üzerinde yazılı değerde altın veya gümüş külçe almak hakkına sahiptirlerhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifZamanla bu makbuzlar para gibi tedavül etmeye başlamıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifDaha sonra sarraflar kendilerine tevdi edilen değerli madenlerin özellikle altının hepsinin aynı anda çekilmediğini farketmişlerdirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifBunun üzerin kendilerine ait olmayan bu aştın stokunun bir kısmını kasa karşılığı olarak tutmuşlar ,geri kalanını ihtiyaç sahiplerine faiz karşılığı borç olarak vermişlerdirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifDaha ileri bir safhada ikrazda bulundukları kimselere altın sikke yerine artık banknot adı verilen temsili paraları vermeye başlamışlardırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifSarraflar bir ara açtıkları kredileri ödeme imkanlarının üstüne çıkarmışlar ve mevduat sahiplerini zarara sokmaya başlamışlardırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifBunun üzerine 17http://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifyy’nın sonlarıda faaliyetleri durdurulmuş fakat bu sefer de aynı nitelikleri taşıyan bankalar kurulmuşturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifAltın sikke sistemine güvenin azalmaı ve uluslar arası ticarette aracı kurumlara ihtiyaç duyulması banka sistemine uygun hale getitmiştirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifFakat bankalarda banknot ihracı yetkilerini kötüye kullanmışlardırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifNihayet 19http://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifyyhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif’nın başlarından itibaren banknot hacminin kontrolüne gidilmiştirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Altın standardı veya çift maden sisteminde banknotların madeni karşılığında emisyon kurumu kefil olmuşturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifBanknotlar emisyon kurumuna ibraz edildiğinde karşılıkları olan değerli madenin ödenmesine konvertibilite denirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifUygulamada üç türlü konvertibilite esası altın sikke sistemidirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Bu sistemde madeni paralar ve banknotlar hukuken eşit ödeme kabiliyetine sahip olmuşlardırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Altın külçe sisteminde ise altın sikkeler tedavülden kaldırılmış ve yurt içi ödemeler temsili paralarla yapılmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Konvertibilite esası yalnız yüksek meblağlar için uygulanmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Altın külçe sistemi Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra bir ara bazı Avrupa ülkelerinde tatbik edilmiştirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Tedavül hacmini karşılayabilecek kadar geniş altın stokuna sahip olamayan ülkelerde ulusal para ile altın arasındaki bağ altın standardına bağlı dövizler yardımı ile kurulmuşturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Altın kambiyo sistemi adı verilen bu sistemde emisyon kurunun çıkardığı banknotların altın sikke ve altın külçe konvertibilitesi tanınmamıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Ancak yurt dışına ödeme yapmak isteyenler altın standardına bağlı yabancı paraları serbestçe elde edebilmişlerdirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Adı geçen sistemi 19http://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif yy sonlarında Rusya uygulamış ve rubleyi altına bağlarken Alman markını esas olarak almıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Banknot ihracının kontrolünde başlıca iki görüş ileri sürülmüştürhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Otomatik altın standardı teoreminin kurucusu olan İngiliz İktisatçısı Dhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifRicardo işlemesi için tedavül prensibini savunmuşturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Bu prensibe göre banknot miktarı sıkı bir şekilde altın sikke miktarına bağlanıyorduhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Diğer bir deyişle çıkartılan her banknotun tam altın karşılığı bulunması gerekmekteydihttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Para arzına elastiklik kazandırmak amacını güden diğer prensip banka prensibi adını taşırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Emisyon sorununu para talebi açısından ekle alan banka prensibine göre tedavüldeki sınırı altın sikke miktarının artık çok genişlemiş olan ticaret hacmine intibak etmesi güçtür; şu halde para arzına elastiklik kazandırmak için bankalara ihracı konusunda serbestlik tanımalıydıhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Her iki prensipten de asgari altın ankes sisteminde banknotun belirli oranında minimum altın sikke karlığı bulundurmak zorunluyduhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif 19http://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif yy boyunca özellikle savaş dönemlerinde halkın elindeki banknotları altın sikkeye çevirme eğilimi artmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Merkez bankaları altına çevirme taleplerini karşılayamaz hale gelmiş ve banknotların altına çevrilebilme kabiliyetini geçici bir süre kaldırarak kağıt para rejimine geçilmiştirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Kağıt para rejiminde devlet ve ya merkez bankası tarafından çıkarılan paraların altına çevrilebilme imkanları yokturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Bununla beraber kağıt para sistemi devamlı olamamış ve ekonomik durum düzeldikçe yeniden altın sikke sistemine dönülmüştürhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Aynı tecrübeler Birinci Dünya Savaşı sırasında geçirilmiş ve nihayet 1929 Büyük Dünya Buhranından sonra devamlı olarak kağıt para rejimine geçilmiştirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Kağıt paranın altına çevrilebilme kabiliyeti yokturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Bununla beraber bu gün kağıt para yerine banknot denmektedirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Kağıt paranın altına çevrilme özelliğinin bulunmaması para arzına geniş bir elastiklik kazandırmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Bu elastikliği saesinde adı geçen sistem para arzını bir ekonomi politikası aleti olarak kullanılmasını sağlamıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Kağıt para rejiminin uygulanmasıyla altının ödeme aracı fonksiyonu tamamen ortadan kalkmış değildirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Özellikle uluslar arası ödemelerde bu fonksiyon önemini muhafaza etmektedirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif

TÜRKLERDE PARA BASIMI


Osmanlılarda Darphane Emini, kubbe vezirlerinden ve defterdarlardan tayin edilmekteydihttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Para basmayla ilgili yayınlanan bir tamimde:
“… sikke denilen şey, her devlet tebeasının alışverişte birbiri aldatmamak ve gerek ağırlığında ve gerek değerinde bir fesat olmamak için padişah adına damgalanmış altın ve gümüş parçaları demektirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Memlekette geçen sikkenin ağırlığı ve değeri bilinmek için sahip-i mülk olan padişahın sikkesi olması lazım gelirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif “ denmektedirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Osmanlıda para birimi AKÇE idihttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Akçe gümüş paranın adıdırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif İlk zamanlarda bunların ayar ve ağırlığı hiç değişmezdihttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Fatih Sultan Mehmet han zamanında 6 kırat olan ağırlığı 5 kırata indirildihttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Bundan sonra bazı sultanların devirlerinde değişik ağırlıklar uygulandıhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif 1898 senesinde bileşimi yalnız gümüş ve bakır karışımından meydana gelen 148,000 lira tutarında 10-5 paralıklar bastırıldıhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Halk bunlara METELİK diyorduhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Sultan 6, Mehmet Han devrinde 40 ve 10 paralıklar; 1840 senesinde KAİME adı verilen 500 kuruşluk kıymetinde kağıt paralar bastırıldıhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif 1851’de 10 ve 20 kuruşluk kaimeler piyasaya çıkartıldıhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif

Alınan bir kararla, 1863 eylül ayında kaime basılmasına ve tedavülüne son verildi bu tarihten sonra tahsil ve tediye işlemleri yalnız madeni paralarla yapılmaya başlandıhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif 1876 senesinde tekrar kaime bastırılması ve tedavüle sokulması kararlaştırılmışsa da 1879’da tekrar tedavülden kaldırılmasına karar verildihttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Sultan 5, Mehmet Reşad Han zamanında 1 Nisan 1916 tarihli Tevhid-i Meskukad hakkında Kanuni Muvakkat ile altın Osmanlı devletinde kıymet ölçüsü olarak kabul edildihttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Sultan İkinci Abdülhamit Han devrinde yürürlüğe konan Kavaim-i Naktiye nizamnamesi ile para işi belirli bir kanuna bağlandıhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif
Cumhuriyet devrinde 1924 tarihli 411 sayılı kanun ile 100 paralıklar çıkartıldıhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Bu günde kağıt paraların üzerindeki itibari değerler bir kıymetli maden karşılığında tesbit edilemezlerhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Kullanılmakta olan kağıt paralar altın paraya çevrilebilir olmaktan çıkmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Birim paranın değeri itibari bir özellik almıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Banknotların karşılığı bir nevi Türk lirasının mal satın alabileceği değer “satın alma gücü” olmuşturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Kağıt para çıkartılması bir kanunla 1999 yılı sonuna kadar Thttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifChttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Merkez Bankasına bir imtiyaz olarak verilmiştirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif İmtiyaz süresi bitimine 5 yıl kalıncaya kadar uzatılabilirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Paranın istikrarı konusunda da merkez bankası vazifelidirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif 1983’ten sonra çıkartılan kanun hükmündeki kararnamelerle Türk parasını koruma hakkındaki kanun hükümlerinde uluslar arası liberal sistemin uygulanması yönünde, bazı düzenlemeler yapılmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif IMF ile teknik düzeyde bazı görüşmeler yapılmış 22,03,1990 tarihinden itibaren Türkiye’nin 14http://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif madde (IMF anlaşması) statüsünden 8http://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif madde statüsüne geçtiği ve bu maddenin yükümlülüklerini kabul etmekte olduğu IMF’e resmen bildirilmiştirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Böylece Türkiye’nin kambiyo rejimi büyük bir serbestliğe kavuşturulmuşturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif


PARANIN ÇEŞİTLERİ



İlkel toplum biçimlerinden modern topluma geçişi süresi içinde para olarak kullanılan araçların niteliği değişmiştirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Tarihi gelişim süresince çeşitli uygarlıkların uygulamaya koyduğu para türleri aşağıdaki şekilde aşamalı olarak 7 grupta ele alınabilirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif

1- MAL PARA: malın malla değiş tokuş edildiği ilkel toplumlarda değişim ölçüsü olarak tuz tütün deri kurutulmuş balık ve hayvan başı gibi değeri olan mallar kullanılmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif

2- MADEN PARA: “altın ve gümüş sikkeler”in para olarak kullanılmasıdırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Bu iki değerli metalin diğer mallara göre kıt olması, çabuk bozulmaması ve değer kaybetmeden küçük parçalara bölünebilmesi “mal para”dan “maden para”ya geçişi kolaylaştırmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Altın ve gümüş para, bu aşamada mal değerine eşit bir nitelik göstermektedirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Osmanlı imparatorluğunun ilk döneminde 1314 yılından “akçe” adı verilen, 1,5 dirhem ağırlığında gümüş para basıldıhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif İlk altın para ise, Fatih Sultan Mehmet zamanında tedavüle çıkarıldıhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif

3- ALTIN ve GÜMÜŞE BAĞLI KAĞIT PARA: halkın, maden para olarak kullanılan altın ve gümüşü yanında taşıma yerine güvenilir sarraf ve bankalara yatırılıp, maden para karşılığında aldıkları belgeyi (sertifikayı) kullanması ile ortaya çıkmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Batı Avrupa ülkelerinde görülen uygulamada, altın ve gümüşü %100 temsil eden bu kağıt paralar, farklı kuruluşlarca düzenlenmiş olmalarına karşın büyük çoğunluk tarafından kabul edilmiş ve kullanılmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif

4- BANKNOT: altın ve gümüşe bağlı kağıt paralarla olduğu gibi %100 karşılığı bulunmayan resmi yada özel kuruluşlarca piyasaya çıkarılan kağıt paralardırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Özellikle altına bağlı para uygulanması sonunda, altın miktarının ekonominin para ihtiyacına cevap verecek düzeyde artmaması ve altın karşılığında bankaların dağıttığı belgelerin halk tarafından benimsenmiş olması devlet ve bankaların altın karşılığı olmadan kağıt para (banknot) çıkartmalarına yol açmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Böylece karşılığı altın olana belgeler yerine piyasada “banknotlar” yani banka senetleri dolaşmaya başlamıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif İngiltere’de doğup serbestçe gelişen bu uygulamada, sonraları devletin müdahalesine yol açmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif

5- KAĞIT PARA: günümüzde modern ekonomilerde egemen olan para çeşididirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Her ülkede yetkili kılınan banka (merkez bankası) tarafından basılan ve karşılığı olmayan bu kağıt paraların,ülke içerisinde kabulü zorunludurhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Esas para niteliğinde olan bu kağıt paraların sınırsız ödeme gücü vardırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Ülke dışındaki değeri ise parayı çıkaran ülkelerin dış ekonomik ilişkilerindeki başarısına bağlı olarak değişmektedirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif

Her ülke siyasal bağımsızlığını simgeleyen ulusal para birimini seçme ve basma yetkisine sahiptirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Tedavüle çıkarılacak kağıt para miktarını o ekonominin ihtiyacına göre ve yasalar çerçevesinde yetkili “kurul” ya da “kuruluş” belirlemektedirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Örneğin Türkiye’de kağıt para basma yetkisi 1211 sayılı “Thttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gifChttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Merkez Bankası Kanunu” ile Merkez Bankasına verilmiştirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif

6- UFAKLIK veya BOZUK PARA: kağıt para gibi yasal olmakla birlikte tam olarak kağıt paranın yerini tutmayan yardımcı paradırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Gümüş,bakır, nikel gibi madenlerden yapılan bu ufaklık paraların maden değeri, üzerinde yazılı değerlerin altındadırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Doğrudan Maliye Bakanlığına bağlı bir kuruluş tarafından basılırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Küçük ve kesirli alışverişlerde kullanılan bu “ufaklık para”lar yasa tarafından belirlenmiş sınırlar içinde ödemelerde kullanılırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Alacaklılar, ödemeler sırasında saptanmış sınır üstünde ufaklık para kabulüne zorlanamazhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Örneğin: Türkiye’de ufaklık paraların üst sınırı, üzerlerinde yazılı değerlerin 50 katıdırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif

7- BANKA PARASI yada KAYDİ PARA: bankalarda vadesiz mevduat şeklinde hesapları olanların, kağıt para ile ufaklık para kullanmadan ödemeler bulunmalarıdırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif “banka parasının” maddi varlığı yokturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Bu yüzden elden ele dolaşmaz hesaptan hesaba nakil yoluyla ulaşmış olurhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Ödemeler ilgili hesaplara kayıt düşülerek gerçekleştirildiğinden, bu paraya “kaydı para” adı da verilirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Banka parasının tedavülü, yani ödemeler çek aracılığı ile olurhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Özellikle gelişmiş ülkelerde halkın büyük çoğunlu kağıt para taşımak yerine alışverişlerde çek kullanmayı tercih ederlerhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Bu konuda yasal bir zorunluluk olmadığı için çek yerine kağıt para istemek mümkündürhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif

PARANIN FONKSİYONLARI

Para trampanın yol açtığı güçlükleri ortadan kaldırmak için çıkartılmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Çünkü para mübadeleyi kolaylaştırmakta ve hızlandırmaktadırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Bu nedenlerdir ki para,herkesin kabul ettiği bir mübadele aracıdırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Para, faydalı olduğu için ekonomik bir maldırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Ancak tüketim veya yatırım malı olmayıp özel bir duruma sahiptirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Nihai bir tüketim malı gibi tüketilerek bir ihtiyacı gidermeye yaramaz;ancak tüm tüketim mallarının satın alınmasına yararhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Paranın faydası sahip olduğu fonksiyonlarından doğmaktadır

Para bir mübadele aracıdır:Malların alınmasında ve satılmasında para bir araçtır ve mübadelede kolaylık sağlarhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Mübadele aracı olması herkes tarafından bilindiği ve kabul edildiği için trampada karşılaşılan zorluklar ortadan kalkarhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Böylece ihtiyaçlar hızla karşılanmış olurhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Para ortak bir değer ölçüsüdür:Çeşitli mal ve hizmetlerin değerini ,para yardımı ile ölçer ve anlarızhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Bütün mal ve hizmetlerin ,bir birinin değeri para ile ölçülmekte ve buna fiyat denilmektedirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Para,fiyatı ortaya çıkarttığı için ticareti kolaylaştırmakta ve hızlandırmaktadırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Paranın değerinin sürekli şekilde düştüğü yüksek enflasyon yaşayan ekonomilerde para,bu işlerini tam olarak yerine getirememektedirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Para bir tasarruf aracıdır:Gelirin kullanılmayan kısmı olan tasarruf için para önemli bir vasıtadırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Çünkü gelir elde edildiği dönemde harcanmayabilirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif İşte ,tasarruf denilen bu olayın gerçekleşmesi para sayesinde olurhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Tasarruflarımız para şeklinde korunurhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Eğer tasarruflar menkul yada gayrimenkul mallar satın alınarak muhafaza edilirse bu tür malları gerektiğinde hemen paraya çevirmek mümkün olmayabilirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Para her an kullanıma hazır(likit) olduğu için tasarruf aracı olarak genel kabul görmektedirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Para bir dönem aracıdır: Paranın fonksiyonlarını yerine getirmesi ekonomik gelişmelere paralel olarak daha da somutlaşmıştırhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Önceleri tek aşamalı karşılıklı trampaya;daha sonraları çok aşamalı trampaya başvurulmuşturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Yani, eşdeğerli iki mal bulunana kadar,arada başka trampalar gerçekleştirilmiştirhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif Mübadele vasıtası olarak para devreye girdikten sonra,bu kez para çeşitleri söz konusu olmuşturhttp://www.forumlord.net/images/smilies/nokta.gif



Bütün Zaman Ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 07:43 .

Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.