bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > Bakimliyiz.com Özel > LakLak Bölümü > Soru Cevap

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 03-04-2013, 07:09   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Döngü Nedir? ve Çeşitleri Nelerdir?

Döngü Nedir? ve Çeşitleri Nelerdir?


Ekosistemin cansız öğelerinden olan ve canlılar için hayati önem arz eden maddeler dünyamızda devinimler yaparak bir döngü içerisinde hareket ederler. Maddelerin ekosistem içerisindeki bu dolaşımına madde döngüleri (çevrimler) denir. Bu maddeler su oksijen karbon azot ve fosfor dur.

A. Su Döngüsü

Doğadaki su döngüsü denizler karalar göller nehirler gibi cansız ortamla canlılar arasında olur. Bu sırada kısa döngü ve uzun döngü olmak üzere iki farklı döngü gerçekleşir. Kısa döngüde denizler göller ve nehirlerdeki sular buharlaşır. Oluşan buhar yağmur ve kar olarak yeryüzüne geri döner. Uzun döngüde karalardaki buharlaşma ve canlıların solunum terleme gibi olaylarla verdikleri su buharı atmosfere karışır. Bunlar tekrar yağmur kar olarak karalara ve denizlere döner. Bunun bir kısmı da yer altı sularını oluşturur . Suyun döngüsündeki dengenin bozulması insan yaşamını olumsuz yönde etkiler.

Su döngüsünü bozan başlıca etkenler;
* Atık suların temizlenmeden su kaynaklarına verilmesi
* Ormanların ve diğer yeşil alanların azaltılması
* Yeraltı sularının fazla miktarda kullanılması
* Hava kirliliği nedeniyle asit yağmurlarının oluşmasıdır.

B. Karbon Döngüsü


Karbon canlıların yapısını oluşturan temel maddedir. Bunun kaynağı da atmosferde ve sularda çözünmüş olan karbon dioksittir (C02). Fotosentez olayında havadaki C02 yeşil bitkiler tarafından alınınca C02'in karbonu fotosentez yapan canlılara geçer. Bitkilerden besinlerle hayvanlara aktarılır. Bu arada besinlerin yıkılması sonucu oluşan C02 tekrar atmosfere döner. Ayrıca bitki ve hayvanların ölüleri ve artıkları ayrıştırıcılar tarafından parçalanarak C02 oluşur. Oluşan bu C02 tekrar atmosfere geçer. Bu arada bitki ve hayvan fosillerinin toprak altında uzun süre kalmasıyla oluşan kömür petrol gibi yakıtlar ve kurumuş bitki dokuları yanınca oluşan C02 de atmosfere karışır. Böylece karbon canlı ve cansız çevre arasında devirsel olarak kullanılır.

Fosil yakıtlarının fazlaca kullanılması ve yeşil alanların azalması sonucu atmosferdeki C02 miktarı giderek artmaktadır. Atmosferde C02'in birikmesi karbon döngüsünü olumsuz yönde etkileyerek sera etkisi yaratır. Sera etkisi sonucu yeryüzünden atmosfere verilen ısı C02 tarafından tutulur ve dağılması önlenir. Bu olay yeryüzünün ısınarak buzulların erimesi ve sonuçta okyanuslardaki suların yükselmesi gibi olumsuzluklar yaratmaktadır.

Karbon devrinin dolayısıyla doğanın dengesinin bozulmaması için;
- Yeşil alanların korunup artırılması
- Fosil yakıt kullanımını azaltacak önlemlerin alınması gerekir. Böylece doğanın ve insanlığın geleceği korunabilir.

C. Oksijen Döngüsü

Oksijen döngüsü de C02 döngüsüne çok benzer. Doğadaki oksijenin bir kısmı atmosferde serbest oksijen molekülleri (02) hâlinde bir kısmı da organik maddeler ve aynca C02 H20 gibi bileşiklerin yapısında bulunur. Fotosentez yapan organizmalar C02 ve H20 kullanılıp organik maddeleri üretirken ortama serbest 02 verirler. Canlıların yaptıkları oksijenli solunumda dışarıdan 02 alınır. Solunum sonunda dışarıya C02 ve H20 verilir. Bir yandan da yanabilen maddelerin oksitlenmesiyle bu maddelerdeki ve havadan alınan 02 yine H20 ve C02 hâlinde dışarı verilir.

Solunum ve yanma olayları sonucu oluşan CP2 ve H20 fotosentetik canlılar tarafından yeniden alınır. Alınan C02 ve H20 organik maddeler ve 02 e dönüştürülür. Böylece döngü sürüp gider .

D. Azot Döngüsü

Atmosferde bol miktarda (% 78) azot (N2) bulunmasına karşılık canlılar bunu doğrudan alıp kullanamaz. Canlılar azotu ancak azot bileşikleri (azotlu maddeler) hâlinde alır. Bu amaçla hayvanlar amino asitlerden bitkiler çözünmüş azot tuzlarından azot gereksinimlerini karşılar.

Azot döngüsü aşamalı olarak aşağıdaki gibi gerçekleşir.
* Ölen organizmaların yapısındaki azot bileşikleri toprağa karışır. Bir yandan da hayvanların boşaltım arağı olan amonyak gibi azotlu maddeler de doğaya verilir.
* Toprak ve sularda bulunan bakteriler bu azot bileşiklerini parçalar. Parçalama sırasında çeşitli maddelerin yanında amonyak (NH3) ve serbest azot (N2) oluşarak ortama karışır.
* Amonyak kimyasal tepkimelerle amonyum tuzlarına dönüşür.
* Bazı özel bakteriler amonyum tuzlarını nitrit (N02) ve nitratlara (N03) dönüştürür. Baklagillerin köklerindeki gibi azot bağlayıcı bakterilerle algler havanın serbest azotunu nitrit ve nitratlara dönüştürür. Bu arada şimşek ve yıldırım da havadaki azottan nitrat oluşumunu sağlar.
* Suda kolayca çözünen nitratlar bitkilerin kökleriyle alınıp kullanılır. Kullanılan azotla bitkilerin protein nükleik asit gibi azotlu maddeleri üretilir. Bunların bir kısmı bitkilerle beslenen hayvanların vücuduna geçer. Azot oksitleri vb. gazların yapay olarak bol miktarda üretilip kullanılması ozon tabakasının incelmesine neden olur.

Yukarıda sıralandığı gibi canlılarla cansız çevre arasında azot döngüsü gerçekleşir. Azotun asıl kaynağı olan atmosferdeki azotun azalmaması azot döngüsü ve doğal dengenin bozulmaması için;.
- Gübre üretiminde hava azotunun aşırı kullanılması engellenmeli
- Fosil yakıtların aşırı kullanılması yerine güneşten rüzgârdan enerji üreten alternatif enerji kaynaklarının kullanılması sağlanmalıdır.

E. Fosfor Döngüsü

Su kayaların üzerinde akarken zamanla kayaların üst kısmını aşındırır. Bu arada kayalardan parçalar kopup suyla sürüklenir. Sularla sürüklenen fosfatlar denizlerin dibinde birikir. Fosfatların çok azı balıkların ve deniz kuşlarının faaliyetleriyle tekrar karalara döner. Örneğin; deniz kuşları karalara bıraktıkları fosfat bakımından zengin dışkılarıyla (gübre) fosforun yeniden devreye girmesinde önemli rol oynar. Balıkların insan ve hayvanlar tarafından yenilmesiyle de fosforun denizlerden karalara geçmesi sağlanır. Böylece fosfor karalardan denizlere denizlerden tekrar karalara taşınarak döngü gerçekleşir.

Tüm canlılar DNA RNA ATP gibi molekülleri sentezlemek için fosfor bileşenlerine gereksinim duyar. Fosforu bitkiler suyla birlikte fosfat tuzlan hâlinde alıp organik fosfatlara dönüştürür. Hayvanlar da fosforu içme suyuyla yedikleri besinlerle inorganik ve organik fosfatlar olarak alır. Canlıların artıklarıyla ölüleri ayrıştırılınca fosfor bileşikleri tekrar doğaya dönerek fosfor döngüsü sağlanır.

Çürüme

Tüm canlılar büyümek ve diğer faaliyetlerini sürdürebilmek için çevreden gerekli maddeleri alır. Alınan bu maddeler gerçekte tekrar çevreye geri verilmektedir. Örneğin; üreCO2 gibi atık maddeler boşaltımla dışarı verilir.Canlıların vücutlarındaki diğer maddeler ise canlının ölüp çürümesiyle doğal ortama karışır. Mikroorganizmalar örneğin bakteri ve mantarlar ölü bitki ve hayvanları parçalar. Bu canlılara çürükçül canlılar veya saprofit canlılar denir. Çürüme uygun sıcaklıkta nemli ortamlarda çok hızla gerçekleşir. Oksijenin bol olduğu ortamlarda birçok mikroorganizma daha aktiftir.
Çürükçül bakteriler yaşamın devamlılığı için oldukça önemlidir. Ölmüş canlılardan aldıkları nitrat ve diğer mineralleri toprağa verir. Böylece toprak mineral bakımından zenginleşir ve bitkilerin gelişmeleri daha kolay olur. Dolayısıyla hayvanların besin elde etmeleri de kolaylaşır. Lağım insan atıkları da mikroorganizmalar parçalar. Mikroorganizmalar bitki artıklarını parçalayarak gübre oluşturur. Gübre toprağın verimini artırmak için kullanılır.


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Döngü Nedir? ve Çeşitleri Nelerdir?

Döngü Nedir? ve Çeşitleri Nelerdir? konusu, LakLak Bölümü / Soru Cevap forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: döngü çeşitleri, azot döngüsü nedir, dongu cesitleri, azot döngüsü çeşitleri, madde dongusu nedir cesitleri nelerdir, madde döngüsü çeşitleri, madde döngü çeşitleri, döngu çeşitleri, döngü çeşitleri nelerdir, madde döngüsü ve çeşitleri kısaca, madde döngüsü cesitleri onemi kisaca, madde döngüsü nedir çeşitleri nelerdir, karbon döngüsü nedir, karbon döngüsü nedir kısaca, karbon oksijen döngüsü kısaca nedir,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Karikatür Nedir Çeşitleri Nelerdir? elif Eğitim ve Öğretim 1 25-09-2016 02:02
Ekolojik döngü nedir? ebush Eğitim ve Öğretim 0 30-03-2013 09:37
Kas Nedir Kas Çeşitleri Nelerdir? elif Soru Cevap 0 08-03-2013 05:25
İnovasyon Nedir Ve Çeşitleri Nelerdir? elif Soru Cevap 0 15-02-2013 04:35
Kanser nedir? Çeşitleri nelerdir? ´ λŋтiьioтiף ´ Soru Cevap 0 05-12-2010 12:07

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 01:54 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats