bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > Bakimliyiz.com Özel > LakLak Bölümü > Soru Cevap

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 05-05-2013, 01:38   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Yasalar Neden Anayasaya Uygun Olmalıdır

Yasalar Neden Anayasaya Uygun Olmalıdır



1-Anayasa Mahkemesi ne zaman kuruldu?
Anayasa Mahkemesi 1961 Anayasası ile kurulmuştur. (m 145–152) Mahkemenin görev ve yetkileri 25.04.1962 tarih ve 11091 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 44 sayılı Kanunla düzenlenmiştir.
Anayasa Mahkemesi 1982 Anayasası’nın 146–153. maddelerinde yeniden tanımlanmıştır. Şu anda yürürlükte olan 10.11.1983 tarih ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun Anayasa Mahkemsinin görev ve yetkilerini yeniden belirlemiştir.
2-Anayasa Mahkemesi’nin görev ve yetkileri nelerdir?
Anayasa Mahkemesinin temel görevi yasama organının kimi işlemlerinin Anayasa’ya uygunluğunu denetlemektir. 1982 Anayasası’nın 148. maddesine göre “Anayasa Mahkemesi kanunların kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler”. Ayrıca Anayasa Mahkemesi Anayasa değişikliklerinde Anayasa’da belirtilen biçim kurallarına uyulup uyulmadığı bakımından da denetim yapar. Başka bir deyişle Anayasa değişikliklerini öz bakımından denetleyemez. Anayasa değişikliği konusunda iptal kararı verebilmek için üçte iki oyçokluğu gereklidir (Madde 148 ve 149).
Biçim açısından yasaların denetlenmesi son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığına ve Anayasa değişikliklerinde de teklif ve oylama çoğunluğuna ve ivedilikle görüşülme yasağına uyulup uyulmadığıyla sınırlıdır. Olağanüstü hallerde sıkıyönetim ve savaş hallerinde çıkarılan yasa hükmünde kararnameler bakımından çok önemli bir sınırlama vardır. Olağanüstü hallerde çıkarılan yasa hükmünde kararnamelerin biçim ve öz bakımından Anayasaya aykırılığı savıyla Anayasa Mahkemesi’nde dava açılamaz (Madde 148).
Ancak bu tür KHK’ların Anayasa’nın anayasal niteliklere uygun olup olmadığı incelenir uygun bulunmazsa denetimi yapılır. Ayrıca bu durumlarda çıkarılan kanun hükmünde kararnameler Resmî Gazete’de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin onayına sunulur. Onaydan sonra da normal bir yasa biçimine bürünen KHK’lar Anayasa Mahkemesince denetlenebilir (Madde 121 ve 122).
Yasaların biçim bakımından Anayasa’ya uygunluğu denetimi Cumhurbaşkanı veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin beşte biri tarafından istenebilir. Her ne kadar iptal davası açma hakkı iptali istenen yasa kanun hükmünde kararname ya da TBMM İçtüzüğü’nün Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak 60 gün sonra düşerse de biçim bakımından iptal istemi yasanın yayımlandığı tarihten başlayarak 10 gün geçtikten sonra yapılamaz ve itiraz davası yoluyla da ileri sürülemez (Madde 151 ve 148)
Şunu da belirtmek gerekir ki yöntemine uygun biçimde yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmalar yasa hükmünde ise de bunlar hakkında Anayasa’ya aykırı oldukları gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurulamaz (Madde 90/5).
Anayasa Mahkemesi anayasaya uygunluk denetimi dışında Anayasa ile verilen diğer görevleri de yerine getirir. Bu görevler kısaca şunlardır:
1.Anayasa Mahkemesi Cumhurbaşkanı’nı Bakanlar Kurulu Üyelerini Anayasa Mahkemesi Yargıtay Danıştay Askerî Yargıtay Askerî Yüksek İdare Mahkemesi Başkan ve üyelerini Başsavcılarını Cumhuriyet Başsavcı vekilini Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılar. Yüce Divan’da savcılık görevini Cumhuriyet Başsavcısı veya vekili yapar. Yüce Divan kararları kesindir (Madde 148).
2.Siyasî Partilerin kapatılması Cumhuriyet Başsavcılığı’nın açacağı dava üzerine Anayasa Mahkemesi tarafından karara bağlanır (Madde 69).
3.Siyasî Partilerin malî denetimi de Anayasa Mahkemesi’nce yapılır (Madde 69).
4.Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya milletvekilliğinin düştüğüne Türkiye Büyük Millet Meclisi’nce karar verilmesi durumunda bu karar tarihinden başlayarak bir hafta içinde ilgili üye ya da milletvekillerinden herhangi biri tarafından bu kararın Anayasa’ya veya İçtüzük hükümlerine aykırılığı nedeniyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurulabilir. Anayasa Mahkemesi bu iptal istemini onbeş gün içinde karara bağlar (Madde 85). Anayasa Mahkemesi esas olarak tüm işleri dosya üzerinden inceler. Yüce Divan sıfatıyla baktığı davalar bundan ayrıdır. Gerekli gördüğü durumlarda sözlü açıklamaları dinlemek üzere ilgilileri ve konu üzerinde bilgisi olanları çağırabilir.


3-Anayasa Mahkemesinde kaç üye bulunmaktadır? Üyeler hangi kaynaklardan gelmektedir?
Anayasa Mahkemesi onbir asıl ve dört yedek üyeden kurulur. Cumhurbaşkanı iki asıl ve iki yedek üyeyi Yargıtay iki asıl ve bir yedek üyeyi Danıştay birer asıl üyeyi Askerî Yargıtay Askerî Yüksek İdare Mahkemesi ve Sayıştay genel kurullarınca kendi Başkan ve üyeleri arasından üye tamsayılarının salt çoğunluğu ile her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden; bir asıl üyeyi ise Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan Yükseköğretim kurumları öğretim üyeleri içinde göstereceği üç aday arasından; üç asıl ve bir yedek üyeyi üst kademe yöneticileri ile avukatlar arasından seçer.
4-Anayasa Mahkemesine dava açma yetkisi kimlere verilmiştir?
a) İptal yoluyla gelen davalarda
Kanunların kanun hükmündeki kararnamelerin Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün veya bunların belirli madde ve hükümlerinin şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine doğrudan doğruya iptal davası açabilme hakkı Cumhurbaşkanına iktidar ve ana muhalefet partisi meclis grupları ile Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki üyelere aittir. İktidarda birden fazla siyasî partinin bulunması halinde iktidar partilerinin dava açma hakkını en fazla üyeye sahip olan parti kullanır.
b) İtiraz yoluyla gelen davalarda
Bir davaya bakmakta olan mahkeme uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddî olduğu kanısına varırsa Anayasa Mahkemesine başvurma hakkı vardır.
Diğer bir deyişle Anayasa’ya göre itiraz yoluna re’sen başvuracak veya görülmekte olan davada tarafların Anayasa’ya aykırılık savlarını ciddi bulması üzerine Anayasa Mahkemesine başvuracak mercii mutlaka bir “mahkeme” olmalıdır.
Anayasa Mahkemesi zamanla “mahkeme” kavramı için belirli kriterler geliştirmiş; bu kriterler çerçevesinde adli idari askeri alt derece mahkemelerine ilave olarak disiplin mahkemeleri icra tetkik mercileri ve bunların verdikleri kararların temyiz mercileri olan Yargıtay Danıştay Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinden itiraz yoluyla gelen başvuruların görevli ve yetkili bir mahkemeden geldiğini kabul ederek bir eksiklik bulunmadığı durumlarda esas inceleme evresine geçmiştir.
Anayasa Mahkemesi oluşturduğu ölçütler çerçevesinde mahkeme tanımına girmeyen mercileri de önüne çıkan somut olaylarla bağlı olarak belirlemiştir. Buna göre Sayıştay sorgu hakimleri zorunlu tahkim ile görevlendirilmiş hakemler vergi itiraz ve temyiz komisyonları il ve ilçe idare kurulları “davaya bakan mahkeme” olarak kabul edilmemiş; bu mercilerden gelen başvurular ilk inceleme evresinde görevli ve yetkili bir mahkemeden gelmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.
Anayasa Mahkemesi Anayasa'nın 152. maddesi anlamında kendisinin bir mahkeme olup olmadığını da sorgulamış; bu değerlendirme sonunda iptal ve itiraz yoluyla gelen ve denetim mahkemesi sıfatıyla baktığı davalarda kendisini “davaya bakmakta olan mahkeme” konumunda görmemiştir. Bu nedenle Anayasa'ya aykırı gördüğü bir kuralı re’sen inceleme konusu yapmaktan kaçınmıştır. Anayasa Mahkemesi kendisini sadece dava mahkemesi olarak çalıştığı siyasi parti kapatma davaları ile Yüce Divan sıfatıyla baktığı davalarda “mahkeme” olarak kabul etmiş; bu durumlarda karşılaştığı Anayasa'ya aykırı hükümleri tarafların itirazı üzerine veya re’sen inceleme yoluna gitmiştir

5-Anayasa Mahkemesi kimleri yargılar?
Cumhurbaşkanını Bakanlar Kurulu üyelerini Anayasa Mahkemesi Yargıtay Danıştay Askerî Yargıtay Askerî Yüksek İdare Mahkemesi başkan ve üyelerini başsavcılarını Cumhuriyet Başsavcı vekilini Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Sayıştay başkan ve üyelerini görevleri ile ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılar.
6- Siyasi parti kapatma davası için Anayasa Mahkemesine kim başvurabilir?
Siyasi Parti kapatma davaları Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı tarafından açılır. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı tarafından açılan siyasî partilerin kapatılmasına ilişkin davalar Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle dosya üzerinde incelenir ve karara bağlanır. Bu davalarda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısından sonra kapatılması istenen siyasî partinin genel başkanlığının veya tayin edeceği bir vekilinin savunması dinlenir.
7- Anayasa Mahkemesi’nde başkan ve başkanvekili seçimi nasıl yapılır?
Anayasa Mahkemesi asıl üyeleri arasından gizli oyla ve asıl üye tamsayısının salt çoğunluğu ile dört yıl için bir Başkan ve bir Başkanvekili seçer. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler. Süresinden önce boşalan Başkan ve Başkanvekilliğine dört yıl için yukarıdaki fıkra gereğince yeniden seçim yapılır.


8- Hangi hallerde iptal davası açılamaz?
Olağanüstü hallerde sıkıyönetim ve savaş hallerinde Anayasanın 121 ve 122 nci maddeleri gereğince çıkarılan kanun hükmünde kararnamelere karşı şekil ve esas bakımından iptal davası açılamaz ve mahkemelerde Anayasaya aykırılık iddiası ileri sürülemez.
9- Anayasa değişikliği nasıl ve kimler tarafından yapılmaktadır? Ayrıca halk oylaması nasıl yapılmaktadır?
Anayasanın değiştirilmesi Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az üçte biri tarafından yazıyla teklif edilebilir. Anayasanın değiştirilmesi hakkındaki teklifler Genel Kurulda iki defa görüşülür. Değiştirme teklifinin kabulü Meclisin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun gizli oyuyla mümkündür.
Anayasanın değiştirilmesi hakkındaki tekliflerin görüşülmesi ve kabulü bu maddedeki kayıtlar dışında kanunların görüşülmesi ve kabulü hakkındaki hükümlere tabidir.
Cumhurbaşkanı Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine göre gönderebilir. Meclis geri gönderilen Kanunu üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı bu Kanunu halkoyuna sunabilir.
Meclis tarafından üye tamsayısının beşte üçü ile veya üçte ikisinden az oyla kabul edilen Anayasa değişikliği hakkındaki Kanun Cumhurbaşkanı tarafından Meclise iade edilmediği takdirde halkoyuna sunulmak üzere Resmî Gazete’de yayımlanır.
Doğrudan veya Cumhurbaşkanının iadesi üzerine Meclis üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile kabul edilen Anayasa değişikliğine ilişkin kanun veya gerekli görülen maddeleri Cumhurbaşkanı tarafından halkoyuna sunulabilir. Halkoylamasına sunulmayan Anayasa değişikliğine ilişkin Kanun veya ilgili maddeler Resmî Gazetede yayımlanır.
Halkoyuna sunulan Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların yürürlüğe girmesi için halkoylamasında kullanılan geçerli oyların yarısından çoğunun kabul oyu olması gerekir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların kabulü sırasında bu Kanunun halkoylamasına sunulması halinde Anayasanın değiştirilen hükümlerinden hangilerinin birlikte hangilerinin ayrı ayrı oylanacağını da karara bağlar.
Halkoylamasına milletvekili genel ve ara seçimlerine ve mahallî genel seçimlere iştiraki temin için kanunla para cezası dahil gerekli her türlü tedbir alınır(Madde 175)
10-Anayasa Mahkemesi’nin Kanun yapmak yetkisi var mıdır?
Anayasa Mahkemesi’nin kanun koymak yetkisi yoktur. Konun koymak değiştirmek ve kaldırmak görev ve yetkisi 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 87. maddesiyle Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiştir.
11-Bir yasanın Anayasa’ya aykırılığı diğer mahkemelerce ileri sürülebilir mi?
Bir davaya bakmakta olan mahkeme uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddî olduğu kanısına varırsa Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla başvurabilir.
12-Yasaların uygulamalarından doğacak ayrıcalıklar nedeniyle Anayasa Mahkemesine dava açma olanağı var mı?
Bireylerin Anayasa Mahkemesine doğrudan başvurma olanağı olmadığı için Af Kanunu gibi kimi suçları kapsam dışı bırakan veya ayrıcalıklı durum yaratan yasal düzenlemeler aleyhine bireylerin Anayasa Mahkemesine başvurma olanağı yoktur.
13- Anayasa Mahkemesinden vermiş olduğu kararların yorumlanması istenebilir mi?
Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkilerinin arasında yorum kararı vermesine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.
14-Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu iptal kararları geriye yürür mü?
İptal kararları geriye yürümez. Bununla birlikte görülmekte olan bir davada uygulanacak hükmün iptal edilmesi halinde Anayasa Mahkemesine başvurulmamış olsa bile diğer mahkemelerde iptal hükmü dava tarihinden itibaren hüküm doğurur.
15-Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu kararlar uygulanmadığı zaman ne yapılabilir?
Anayasanın 153/son maddesine göre; “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama yürütme ve yargı organlarını idare makamlarını gerçek ve tüzelkişileri bağlar.” Anayasanın 138/son maddesine göre; “Yasama ve yürütme organları ile idare mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.”. Anayasa'nın 125. maddesine göre; “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. …İdare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.”
Yukarıda açıklanan anayasal ilkeler uyarınca Anayasa Mahkemesi kararlarını yerine getirmeyen kurum ve kuruluşlar hakkında idari yargıda dava açılabileceği gibi; kişisel kast ve eylemsizlikten kaynaklanan zararlar hakkında adli yargıda dava açılabilir.
23-Yasa yayımlandıktan kaç gün sonra dava açma süresi düşer?
Anayasa değişiklikleri ile kanunların şekil yönünden Anayasaya aykırılıkları iddiası ile doğrudan doğruya iptal davası açma hakkı bunların Resmî Gazetede yayımlanmalarından başlayarak on gün; kanun hükmünde kararnamelerle Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün veya bunların belli madde ve hükümlerinin şekil ve esas kanunların ise sadece esas yönlerinden Anayasaya aykırılıkları iddiasıyla doğrudan doğruya iptal davası açma hakkı bunların Resmî Gazetede yayımlanmalarından başlayarak altmış gün; sonra düşer. 16-Yürürlüğü durdurma kararı ne demektir?
Anayasa Yargısının amacı anayasal denetim süreci içinde yasama işlemlerinin Anayasa’ya uygunluğunu etkin biçimde kollamaktır. Bunun da yolu yürürlüğün durdurulması kararı verebilmesinden geçmektedir.
Yürürlüğü durdurma kararının “kamu yararını” ve “kamu düzenini” kollayıp gözeten niteliği de Anayasa Mahkemesi’nin yargılamalarında gerektiğinde bu önleme başvurmasını zorunlu kılar. Anayasa Mahkemesi iptal kararı verip bu karar yayımlanıncaya kadar kurallar Anayasa’ya aykırı niteliğiyle yürürlüğünü ve kamu yararı açısından olumsuz etkisini sürdürebilir. Bu durumda kamu yararını kollamak ve ileride giderilmesi güç ve olanaksız durumların ortaya çıkmasını önlemek için yürürlüğü durdurma yetkisinin kullanılması gerekmektedir.
17-Kanunun birden fazla maddesinin Anayasaya aykırılığı iddia edilebilir mi?
Kanunun birden fazla maddesinin Anayasaya aykırılığı iddia edilebileceği gibi tamamının da iptali istenebilir. Bununla birlikte iptal davalarında iptali istenilen her bir hükmün gerekçesinin tek tek açıklanması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi iptal davalarında gerekçesi olmayan veya yeterli görülmeyen iptal istemleri olduğunda bu eksikliğin giderilmesi için süre vermektedir.
18-Anayasa Mahkemesi siyasi parti mali denetimlerini niçin ve ne zaman yapar.
Siyasî parti genel başkanlarının 22/4/1983 günlü 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 74. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesine verdikleri merkez karar ve yönetim kurullarınca incelenerek karara bağlanmış ve birleştirilmiş bulunan bir yıllık kesinhesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilâtı kesinhesaplarının onaylı örnekleri Başkanlıkça görevlendirilecek raportörler tarafından incelenir.
Raportörler kendilerine havale edilen kesinhesapların Siyasî Partiler Kanununun 73. ve 74. maddelerine uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve kesinhesap çizelgelerinde sonuca etkili maddî bir hata veya tutarsızlık bulunup bulunmadığını araştırırlar. Gerektiğinde ilgili siyasî partilerin her kademedeki yetkiIilerinden bu konular hakkında doğrudan bilgi isterler. İstenilen bilgilerle dayanağını oluşturan evrak ve belgelerin geciktirilmeksizin verilmesi zorunludur. Görevli raportörler siyasî partilerin örgütlendiği bütün illerin kesinhesaplarını gönderip göndermediklerini saptayabilmek için Cumhuriyet Başsavcılığınca tutulan siyasî parti sicil dosyalarından da yararlanırlar.
Raportörler belirlenen konularla ilgili olarak düzenleyecekleri raporları en geç iki ay içinde Başkanlığa sunar; varsa eksiklik hata veya tutarsızlıkları ortaya koyar ve bunların nasıl giderileceğini belirtirler.
Raportörler düzenledikleri raporlarla ilgili ilk inceleme toplantılarında hazır bulunurlar ve gerekli açıklamaları yaparlar.
Eksikliklerin tamamlanması hata ve tutarsızlıkların düzeltilmesi için ilgili siyasî partiye Mahkemece üç ayı geçmeyecek uygun bir süre verilir.
Kesinhesaplarda eksiklik hata ve tutarsızlık bulunmadığının anlaşılması veya bunların usulünce giderilmesi halinde işin esasının incelenmesine karar verilir. Bu karar ilgili partiye bildirilir.
İşin esasına ilişkin inceleme siyasî partilerin gelir ve giderlerinin doğru ve kanuna uygun olup olmadığı yönlerinden yapılır.
Doğruluk incelemesi kesinhesapların dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan incelemeyi kapsar Kanuna uygunluk incelemesi gelirlerin Siyasî Partiler Kanununun 61-69. maddelerinde yazılı kaynaklardan elde edilip edilmediğini ve giderlerin anılan Kanunun 70-72. maddelerine uygun olarak yapılıp yapılmadığını saptamaya yöneliktir.
Görevli raportörler öncelikle parti genel merkezlerinde yıllık bütçeleri bilançoları parti defterlerini gelir ve gider kayıtları ile bunlara ilişkin belgeleri inceleyerek kesinhesaplarla karşılaştırdıktan sonra gerektiğinde bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilâtı kesinhesaplarındaki bilgilerin belgelendirilmesini ve bazı hususların açıklattırılmasını; mahallinde inceleme yapılmasını uygun buluyorlarsa konuyla ilgili isteklerini bir yazıyla Başkanlığa bildirirler. Bunun üzerine Anayasa Mahkemesi hemen toplanarak Siyasî Partiler Kanununun 75. maddesini de gözönünde tutmak suretiyle yapılacak işlemleri karara bağlar.
Raportörler esasa ilişkin incelemelerinin sonuçlarını kendi düşüncelerini de içeren bir raporla Başkanlığa sunarlar ve işin esasının görüşülmesi sırasında mahkemede hazır bulunarak gerekli açıklamaları yaparlar.
Anayasa Mahkemesinin mali denetime ilişkin kararlarının bir örneği ilgili siyasi partinin genel başkanlığına bir örneği de o siyasî partinin sicil dosyasına konulmak üzere Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.
Mali denetim kararları Resmî Gazetede yayımlanır.
19- Anayasanın hangi maddesine dayanarak siyasi partiler kapatılır Neden?
Siyasi partilerin tüzük ve programları ile eylemleri Devletin bağımsızlığına ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne insan haklarına eşitlik ve hukuk devleti ilkelerine millet egemenliğine demokratik ve lâik Cumhuriyet ilkelerine aykırı olamaz; sınıf veya zümre diktatörlüğünü veya herhangi bir tür diktatörlüğü savunmayı ve yerleştirmeyi amaçlayamaz; suç işlenmesini teşvik edemez. (Madde 68)
20- Bir siyasi partinin temeli kapatılmasına nasıl karar verilir?
Bir siyasi partinin tüzüğü ve programının Anayasa’nın 68. maddesinin dördüncü fıkrası hükümlerine aykırı bulunması halinde temelli kapatma kararı verilir.
Bir siyasi partinin 68 inci maddenin dördüncü fıkrası hükümlerine aykırı eylemlerinden ötürü temelli kapatılmasına ancak onun bu nitelikteki fiillerin işlendiği bir odak halinde geldiğinin Anayasa Mahkemesince tespit edilmesi halinde karar verilir.
21-Anayasa Mahkemesine gelen dava dilekçeleri kimler tarafından incelemeye alınır.
Anayasa Mahkemesine gelen dava dilekçeleri her dosya için Başkan tarafından belirlenen röportörler tarafından incelemeye alınır.
22- Anayasa Mahkemesi’ne itiraz yoluyla gelen başvurur neden reddedilir ya da geri çevrilir?
Anayasa Mahkemesine gelen davanın evraka kaydının girişinden itibaren on gün içinde noksanlıkları olup olmadığı incelenir. Anayasa Mahkemesince yapılan bu incelemede eksikleri olduğu anlaşılan işlerin geri çevrilmesine mahkemenin yetkisiz olduğu tespit edilen başvurmaların da reddine karar verilir

23- Gerekçeli karar nedir? Kimler yazar?
Gerekçeli Karar Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu kararın son aşamasıdır. Gerekçeli kararı yazılmamış bir karar Resmi Gazetede yayımlanamaz. Gerekçeli kararlar üyelerin denetiminde raportörlerce yazılır.
24-Anayasa Mahkemesi protokolde kaçıncı sıradadır?
Anayasa Mahkemesi Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Başbakanlıktan sonra gelmek üzere protokolde üçüncü sırada yer almaktadır.
Dışişleri Bakanlığı tarafından düzenlenen Başkent Protokolü Öndegelim Listesi’ne göre Anayasa Mahkemesi Başkanı 6. Anayasa Mahkemesi Başkan Vekili 24. Anayasa Mahkemesi Üyeleri 26. sırada bulunmaktadırlar.
25-Anayasa Mahkemesi önüne gelen davaları neye göre inceler?
Anayasa Mahkemesi önüne gelen davaları 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasından almış olduğu yetkilerle ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkındaki Kanunun hükümlerine bağlı kalarak inceler.
26-Anayasa Mahkemesi’nin Türk Yargı içerisindeki yeri nedir?
1961 Anayasasının “Yargı” başlığını taşıyan Üçüncü Bölümünün Yüksek Mahkemeler başlığını taşıyan (B) alt başlığı arasında Anayasa Mahkemesine yer verilmemiştir. Anayasa Mahkemesi(D) alt başlığı altında özel olarak düzenlenmiştir. 1982 Anayasası 1961 Anayasasından farklı olarak Anayasa Mahkemesini yüksek yargı organları başlığı altında birinci sırada düzenlemiştir.
Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi Yargıtay Danıştay ve diğer yüksek mahkeme kararlarının incelendiği bir üst mahkeme niteliğinde değildir.
27-Anayasa Mahkemesinin AİHM göre farkları nelerdir her ikisinin de almış olduğu kararlar birbirini etkiler mi?
Anayasa Mahkemesi yasal dayanağını 1982 Anayasasından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ise yasal dayanağını 1950 tarihli Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinden almaktadır. AİHM Anayasa Mahkemesinin üzerinde bir mahkeme değildir. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi AİHM kararlarını bir destek norm olarak ele almakta AİHS’nde yer alan temel hak ve özgürlükleri yorumlarken Strasbourg Mahkemesi kararlarını dikkate almaktadır.
28-Milletlerarası andlaşmalar hükümlerinin Anayasaya aykırılığı iddia edilebilir mi?
Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar aleyhine Anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.


29-Anayasa Mahkemesi’ne iptal davası açarken uyulması gereken esaslar nelerdir?
Anayasa değişiklikleri ile kanunların kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün veya bunların belirli madde ve hükümlerinin Anayasaya aykırılığı iddiası ile iptalini ihtiva eden dava dilekçesinin Anayasa Mahkemesi Genel Sekreterliğince kaleme havale edildiği tarihte iptal davası açılmış sayılır ve Genel Sekreterlikçe davayı açanlara davanın açıldığına dair bir belge verilir.
Dava Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki üyeleri tarafından açılmakta ise dava dilekçesinde davayı açan üyelerin ad ve soyadlarının seçildikleri bölgelerin ve imzalarının sıra numarası altında yer alması ve bu dilekçenin imzaları muhtevi her sayfasının o sayfada ad ve soyadları ile imzaları bulunanların milletvekili ve imzalarının da kendilerine ait olduğunun ayrı ayrı Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı veya Başkanca belirlenecek görevli tarafından imza ve mühür konulmak suretiyle onaylanmış olarak Genel Sekreterliğe verilmesi; siyasî parti grupları tarafından açılmakta ise grup genel kurulu kararının tasdikli örnekleri ile dava dilekçesinde imzası olanların grup başkanı veya vekili olduklarını belirleyen onaylı belge örneklerini dava dilekçesi ile birlikte Genel Sekreterliğe vermeleri zorunludur.
Anayasaya aykırılık iddiasıyla iptal davası açanlar Anayasaya aykırılıklarını ileri sürdükleri hükümlerin Anayasanın hangi maddesi veya maddelerine aykırı olduğunu ve iddialarını dayandırdıkları gerekçenin neden ibaret bulunduğunu açıklamak zorundadırlar. Anayasa Mahkemesince dava dilekçesinin bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında gösterilen hususları ihtiva edip etmediği kayıt tarihinden itibaren on gün içinde incelenir varsa noksanlıklar kararla saptanarak onbeş günden az olmamak üzere verilecek mehil içinde tamamlanması ilgililere tebliğ olunur. Dava Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki üyeleri tarafından açılmışsa noksanların tamamlanmasına ilişkin tebligat 26 ncı maddenin son fıkrasında belirtilen üyelere bu üyeler belirtilmemişse dava dilekçesinin en başında ad ve soyadları yazılı olan iki üyeye yapılır. Yukarıdaki fıkrada belirtilen süre içinde noksanlıkların tamamlanmaması halinde iptal davası açılmamış sayılır. Davanın açılmamış sayılması hakkındaki karar Anayasa Mahkemesince verilir. Bu karar ilgililere tebliğ olunur ve Resmî Gazetede yayımlanır.
30- Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla gelen davalar nasıl görüşülür.
Bir davaya bakmakta olan mahkeme :
1. O dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse bu yoldaki gerekçeli kararı; veya 2. Taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa tarafların bu konudaki iddia ve savunmalarını ve kendisini bu kanıya götüren görüşünü açıklayan kararı;
Dosya muhtevasını mahkemece bu konu ile ilgili görülen belgelerin tasdikli örnekleri ile birlikte Anayasa Mahkemesi Başkanlığına gönderir.
Anayasa Mahkemesi Genel Sekreterliği gelen evrakı kaleme havale eder ve keyfiyeti ilgili mahkemeye bir yazı ile bildirir.
Evrakın kayda girişinden itibaren on gün içinde noksanlıkları olup olmadığı incelenir. Anayasa Mahkemesince yapılan bu incelemede eksikleri olduğu anlaşılan işlerin geri çevrilmesine mahkemenin yetkisiz olduğu tespit edilen başvurmaların da reddine karar verilir.
Anayasa Mahkemesi işin kendisine noksansız olarak gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını verir ve açıklar. Bu süre içinde karar verilmezse ilgili mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır. Ancak Anayasa Mahkemesinin kararı esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse mahkeme buna uymak zorundadır Mahkemenin Anayasaya aykırılık iddiasının ciddî görmemesi halinde bu iddia temyiz merciince esas hükümle birlikte karara bağlanır.
Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği ret kararının yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.

31-Anayasa Mahkemesinin kararlarının yayımlanması nasıl olur ve kimleri bağlar?
Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve Devletin yasama yürütme ve yargı organlarını idare makamlarını gerçek ve tüzelkişileri ve kuruluşları bağlar.
32- Şekil bozukluğuna dayalı iptal davası nedir ve sınırları nelerdir?
Anayasa Mahkemesinin şekil bakımından denetimi kanunlarda son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı; Anayasa değişikliklerinde ise teklif ve oylama çoğunluğuna ve ivedilikle görüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığı hususlarıyla sınırlıdır.
Şekil bozukluğuna dayanan Anayasaya aykırılık iddiası mahkemelerde ileri sürülemez.
Anayasa değişikliklerine karşı iptal davaları yalnız şekil bozukluğu iddiası ile açılabilir.
Şekil bozukluğuna dayalı iptal davaları Anayasa Mahkemesince öncelikle incelenerek karara bağlanır.


33- Anayasa Hükümleri kimleri bağlar?
Anayasa’nın 11. maddesine göre Anayasa hükümleri yasama yürütme ve yargı organlarını idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır. Yasalar da Anayasa’ya aykırı olamazlar. Türkiye’de sadece Anayasa Mahkemesi herkesi bağlayıcı bir biçimde resmi olarak Anayasa’yı yorumlayabilir ve bu nedenle Anayasa Mahkemesi kararları yasama yürütme ve yargı organlarını idare makamlarını ve gerçek ve tüzelkişileri bağlar.
34-Yasama ve yürütme organının Anayasa Mahkemesinin kararlarını değiştirme ya da geciktirme yetkisi var mıdır?
Yasama ve yürütme organının Anayasa Mahkemesi kararlarını değiştirme ya da geciktirme gibi bir yetkisi yoktur.
35-Anayasa Mahkemesi’nin davaları inceleme usulü nasıldır ve ilgilileri çağırır mı?
Anayasa Mahkemesi Yüce Divan sıfatıyla baktığı davalar dışında kalan işleri dosya üzerinde inceler; gerekli gördüğü hallerde sözlü açıklamalarını dinlemek üzere ilgilileri çağırır.
Cumhurbaşkanı adına Cumhurbaşkanının tensip edeceği görevli sözlü açıklamada bulunur.


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Yasalar Neden Anayasaya Uygun Olmalıdır

Yasalar Neden Anayasaya Uygun Olmalıdır konusu, LakLak Bölümü / Soru Cevap forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: yasalar neden anayasaya uygun olmalıdır, yasalar neden anayasaya uygun olmalı, yasalar neden anayasaya uygun olmalıdır kısa, yasalar neden anayasa ya uygun olmalıdır, yasalar neden anayasaya uygun olmalıdır kısaca, yasalar anayasaya neden uygun olmalıdır, yasalar neden anayasaya uygun olmalı kısaca, yasalar neden anayasaya uygun olmalidir, butunyasalar kaç yılında çikarildi, yasalar neden anayasaya uygun olmali, kanun hükmünde kararnamelerin şekil bakımından denetimi için kac gün içinde dava açılır, anayasa mahkemesinin iptal kararları geriye yürür mü, kanunlar neden anayasaya uymak zorunda, çıkarılan bütün yasalar neden anayasaya uymak zorundadır,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Evrendeki Yasalar Nedir? elif Soru Cevap 3 03-10-2015 10:15
Toplumsal hayatımızı düzenleyen yasalar nelerdir? ebush Eğitim ve Öğretim 1 13-05-2015 06:45
Evrendeki Fiziksel ve Toplumsal Yasalar Nelerdir elif Soru Cevap 0 27-03-2013 06:17
Yasalar Neden Önemlidir-Yasalar Hakkında elif Soru Cevap 0 22-03-2013 01:03
Gürkan Uygun Biyografi-Gürkan Uygun Kimdir? elif Türkiye'den Biyografiler 0 09-07-2008 04:25

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 03:52 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats