bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > Bakimliyiz.com Özel > LakLak Bölümü > Soru Cevap

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 06-05-2013, 07:18   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Truman Doktrininin Önemi Nedir

Truman Doktrininin Önemi Nedir



Truman Doktrini ABD başkanı Harry Truman tarafından 1947’de ortaya atılan ve Yunanistan’a 300 milyon dolar Türkiye’ye ise 100 milyon dolarlık askeri yardım yapılmasını öngören projenin adıdır. Bu yardım ABD askeri malzemelerinin bu iki ülkeye hibe olarak verilmesi seklinde gerçekleşmiştir.
Türkiye Truman Doktrini’nin ilan edilmesine kadar Sovyet tehdidini tek başına göğüslemek zorunda kalmıştı. Oysa Yunanistan Doktrin’in ilan edilmesine kadar gerek ABD`den gerekse İngiltere’den ekonomik ve askeri yardım alıyordu. Oral Sander`e göre ABD’nin öncelikli hedefi Avrupa’nın güvenliğini ve geleceğini garanti altına almaktı. Bu nedenle her ne kadar Truman Doktrini Türk-Amerikan ilişkilerinde yeni bir dönem açsa da Doktrin’in amacı Sovyet tehdidine karşı Türkiye’nin savunulması değildi. Truman için önemli olan Yunanistan’daki iç savaşın bitirilmesi ve Sovyet yanlılarının iktidara gelmesinin engellenmesiydi. Çünkü Yunanistan 2.Dünya savaşında işgal edilmiş ve savaşın yaralarını saramamıştı enflasyon aşırı boyutlara ulaşmış ülkede grevler ve isyanlar çıkmıştı. Hem Yunanistan’ın Türkiye’ye nisbeten savaşın yıkımına daha çok maruz kalmış olması hem de sözkonusu iki ülke arasında Yunanistan lehine bir denge kurma amacı yardımın büyük bölümünün Yunanistana aktarılmasına neden olmuştur.
1947 yılı başlarında İngiltere’nin Türkiye’ye stratejik önemi nedeniyle yapmakta olduğu askeri ve ekonomik yardımları kesmesi ardından Yakın ve Uzak Doğu’dan çekilmesiyle İngiltere’nin yerini Amerika doldurmuş ve İngiltere’nin bölgedeki sorumluluğunu üstlenmişti. Truman Doktrini’nin amacı dünyanın hangi bölgesinde olursa olsun Sovyet yayılmasını durdurmak ve Amerikan siyasi ve ekonomik anlayışını yaymaktı. Bu nedenle gerek Türkiye’nin gerekse de Yunanistan’ın askeri ve siyasi açıdan desteklenmesinin temel amacı Sovyet tehdidini önlemekti.
Türkiye’nin Truman Doktrini’ni kabul etme nedenleri:
  1. Sovyetler Birliği’nin toprak ve üs taleplerine son verme isteği.
  2. Ülkenin kalkınması için yabancı sermayeye duyulan ihtiyaç.
  3. 2.Dünya Savaşında Türkiye’nin modern silahlara sahip olmadığının anlaşılmasıyla ordunun modernleştirimesine verilen önem.
  4. 2. Dünya Savaşı sonrasında Türkiye’nin çeşitli tüketim mallarını ithal etmek zorunda kalmasıyla döviz rezervlerinin erimeye başlaması.
  5. Savunma masraflarının yüksek boyutlara ulaşması ve bunun sonucu olarak vergilerin artırılmış ve genişletilmiş olması.
  6. Uzun süren seferberlik yılları sonucunda baş gösteren kalifiye eleman sıkıntısı.
  7. Gerek savaş yılları süresince gerekse de savaştan sonra satın alma gücünün sürekli azalmış ve geniş kitlelerin fakirleşmiş olması.
  8. İthalat sonucu ortaya çıkan ticaret açığı.
Truman Doktrini’nin 3 önemli özelliği:
1-Bu Doktrin Soğuk savaşın resmi başlangıcıdır. Bilindiği gibi savaş sırasında Sovyetler Birliği ile müttefik olan ABD savaştan sonra bu durumu devam ettirmek istemişti. ABD öncülüğünü yaptığı BM IMF GATT ve Dünya Bankası gibi örgütler çerçevesinde yeni bir dünya düzeninin kurulmasını istiyor ve Sovyetlerin de buna katılmasını istiyordu. Böylece liberal bir uluslararası düzen kurulacaktı. Ancak Sovyetlerin Yalta Konferansı’na aykırı olarak Doğu Avrupa`da komünistlere destek vererek iktidar olmalarını sağlaması Iran Yunanistan ve Türkiye`ye yönelik yayılma siyaseti ve Doğu-Bati Almanya ve Berlin Krizlerinin ortaya çıkması tarafların beraber hareket etme imkanlarını ortadan kaldırmıştır.
2-ABD’nin 19.yy.dan beri izlediği yalnızlık politikası tamamen terk edilmiş ve günümüze kadar devam eden dünyaya sekil verme politikası önem kazanmıştır. Çevreleme Politikası olan Truman Doktrini ABD’nin soğuk savaş boyunca Balkanlar Afrika Avrupa Latin Amerika Ortadoğu ve Uzak Doğu`da Sovyetler Birliği ile askeri ve ideolojik çatışmaların çıkış noktasıdır.
3-Bu doktrin Türk-Amerikan İlişkilerinin gelişiminde başlangıç noktasını teşkil etmektedir. Türkiye 1941-1944 yılları arasında ABD`den Ödünç Verme ve Kiralama antlaşması çerçevesinde askeri yardım alıyordu ama bu yardım Türkiye’nin 1939`tan beri İngiltere-Türkiye-Fransa antlaşması çerçevesinde İngiltere`den aldığı yardımın değişik bir versiyonuydu. Bu doktrin aynı zamanda ABD’nin Türkiye ve Yunanistan`i Sovyet tehdidine karsı koruyacağını taahhüt eder niteliktedir. Truman Doktrini sadece Türkiye ve Yunanistan`a yapılacak yardımları öngörse de aslında çok ciddi bölgesel hedeflere de işaret etmektedir. ABD; Türkiye ve Yunanistan`a yardım ederek hem bu iki devleti etkisi altına almış hem de bu iki devletin siyasi tarihi kültürel stratejik konumları nedeniyle Akdeniz ve Ortadoğu`da etki alanı oluşturmayı ve Sovyetlerin bu alanlara yönelmesini engellemek istemiştir. Bu doktrin ABD’nin 2000’li yıllardaki “Büyük Ortadoğu Projesi”nin başlangıç noktası olarak gösterilebilir. ABD’nin desteğiyle İsrail`in kurulması ve Suudi Arabistan`da petrol ilişkilerinin geliştirilmesi Truman Doktrini’nin Ortadoğu Politikasının ürünüdür.
Türkiye’nin İsrail’i tanıyan ilk Müslüman ülke olmasında bu yardımların etkisi olduğunu söylemek bir abartı sayılmaz. Çünkü Türkiye daha önce Arap ülkelerinin siyasetini desteklemiş ve bağımsız bir Arap devletini savunmuştu. Ancak daha sonra kuruluşundan 9 ay sonra İsrail`i tanıdı. Bu durum ileriki dönemlerde daha fazla su yüzeyine çıkacak olan bozuk Türk-Arap ilişkilerinin temelini atacaktı.
Truman Doktrini çerçevesinde yapılan yardımlar sayesinde Türkiye Sovyet tehdidine karşı bir rahatlama duymuş ve Sovyet yayılmacılığına karşı potansiyel bir caydırıcı haline gelmiştir. Ayrıca Türkiye’nin NATO`ya 1949 yılında Avrupa Konseyi`ne ve Avrupa Ekonomik Topluluğu’na ortak üye olmasında bu doktrinin olumlu etkileri olmuştur. Truman Doktrini Türk devlet adamları tarafından da Türkiye’ye Sovyet tehdidine karşı önemli bir güvenlik sağlaması daha aktif bir dış politika takip etme fırsatı vermiş olması ve 2. Dünya savaşından beri takip edilen siyasetin başarılı olduğunun düşünülmesi dolayısıyla olumlu bir gelişme olarak algılanmıştır.
Truman Doktrini bütün bu olumlu katkılarının yanında bazı olumsuz sonuçlara da yol açmıştır. Bu çerçevede verilen yardımlar hep şartlı yardım niteliğinde olduğu için Türkiye’nin gerek güvenliği gerekse de dış politikası ABD’nin sınırlandırmasına açık hale gelmiştir. Bunun en önemli örneği de 1964`de İnönü`nün 1963`teki olaylar nedeniyle Kıbrıs`a müdahale etmesini engelleyen ABD başkanı Johnson`un gönderdiği mektuptur. Bu mektupla birlikte Johnson Truman Doktrini şartlarını hatırlatarak Türkiye’ye yapılan yardımların Sovyetlere karsı olduğu ve başka türlü kullanılmayacağını dile getirmiş ve sonuç olarak Kıbrıs`a yapılacak müdahale engellemişti. Diğer bir olumsuz etki de bu yardımlar nedeniyle Türkiye’nin ABD silah teknolojisine bağımlı hale gelmesi ve böylece kendisine ait bir silah sanayi oluşturamamasıydı. Yedek parça bakım ve modernizasyon nedeniyle ABD askeri teknolojisine bağımlı hale gelmenin yanında Türkiye’nin NATO üyeliği nedeniyle tüm askeri stratejilerini NATO`ya uygun hale getirmesi ve böylece farklı savunma ve dış politika tercihlerini sınırlaması bu bağımlılığın ikinci bir yönüdür. Çünkü Türkiye yardımları kabul ettiğinde onun şartlarını da kabul etmiş oluyor ve yardımın nerede ve nasıl kullanılacağı önceden ABD`ye bildiriliyor hatta gerektiğinde bu uygulama sahaları ABD’li uzmanlar tarafından inceleniyordu.


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Truman Doktrininin Önemi Nedir

Truman Doktrininin Önemi Nedir konusu, LakLak Bölümü / Soru Cevap forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: truman doktrini önemi, content, truman doktrini yontem, truman doktrinin onemi, truma doktrininin önemi ve amacı, truman doktrinin kisaca onemi,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Sürtünmenin önemi nedir?-Sürtünme yöntemini artırıcı ve azaltıcı yöntemler nedir? ebush Eğitim ve Öğretim 1 24-11-2014 02:23
Nemin çevre için önemi nedir?-Yağışların çevre için önemi nedir? ebush Eğitim ve Öğretim 0 02-04-2013 02:48
Doğru nefes almanın önemi nedir?-Diksiyonun önemi nedir?-Doğru nefes ve ses eğitimi ebush Eğitim ve Öğretim 0 30-03-2013 01:56
Sabun - Sabunun Önemi - Sabunun Önemi Nedir? elif Soru Cevap 0 19-02-2013 07:16
TSK'nın Önemi Nedir? - Türk Silahlı Kuvvetlerinin Önemi Kısaca elif Soru Cevap 0 16-02-2013 02:51

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 11:25 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats