bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Eğitim ve Öğretim > Türkçe ve Edebiyat

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 28-11-2012, 03:34   #1 (permalink)
Я
 
Я - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Atebetü'l-Hakayık - 10.Sınıf Edebiyat 57-60 Sayfa Cevapları

Atebetü'l-Hakayık - 10.Sınıf Edebiyat 57-60 Sayfa Cevapları

1. Metindeki kültürel farklılaşmaya ait ifadeleri örneklerle açıklayınız.

“Kitabımı gören (yahut) işiten (her) kes şahımı dua ile yâd etsin;” “Resul dünya için tarladır demiş; Tarlada çalış çabala ve iyilik ek.” “Bu dünya lezzeti bakî değildir” “Dünya malı bugün var yarın yoktur;” ifadeler kültürel farklılaşmayı ortaya koymaktadır.

2. Metinden İslamiyet’le ilgili değer düşünce ve bilgilere örnekler veriniz. Bunlar yeni değerlerin benimsenmesi midir? Belirtiniz.

“Dünya malı bugün var yarın yoktur; Benim dediğin mal başkalarının kısmetidir. Her dolan azalır her tam olan eksilir; Her mâmûrluğun sonu harap olmaktır” gibi ifadeler İslamiyet’in değer ölçülerinden bazılarıdır. Bunlar yeni değerlerin benimsenmesidir. Sanatçı bu değer ölçülerini okuyana kavratmak için gayret göstermiştir.

3. Metinde kullanılan lehçeyi ve bu lehçenin özelliklerini belirtiniz.

Metinde kullanılan lehçe Hakaniye lehçesidir. Hakaniye (Karahanlı) lehçesi ilk Müslüman Türk devleti olan Karahanlılar zamanında yazılmış olan eserlerde kullanılan lehçedir. O dönemde ilk İslamî eserler dediğimiz dört önemli eser yazılmıştır (Kutadgu Bilig 1069 Divanü Lügati't-Türk Atebetül Hakayık ve Divan-ı Hikmet). Bu eserlerde kullanılan dil Türkçedir (Divanü Lügati't-Türk'ün kelimelerin anlamlarını açıkladığı bölümleri Arapçadır; diğer bölümler ise tamamen Türkçedir). Türkçenin Hakaniye lehçesi kullanılmıştır bu dört eserde.

Göktürkler Göktürk alfabesini ve Göktürk lehçesini ; Uygurlar Uygur alfabesini ve Uygur lehçesini ; Karahanlılar ise Arap alfabesini ve Karahanlı (Hakaniye) lehçesini kullanmışlardır. Bu üç lehçe arasında az da olsa farklılıklar vardır. Fakat bu farklılıklar çok büyük oranda olmadığı için bu üç devlet zamanında (6. yüzyıl ile 13. yüzyıl arası) konuşulan ve yazılan Türkçeye "Eski Türkçe" denir. "Eski Türkçe Dönemi"nin son devresi yani Karahanlılar zamanında ise dediğimiz gibi Karahanlı (Hakaniye) lehçesi kullanılmıştır. Bir süre sonra Türkçenin şiveleri arasındaki farklılık artmaya başladığı için 13. yüzyıldan sonra Türkçe iki ana kola ayrılmıştır:

1. Batı Türkçesi: Asıl kaynağı Göktürk lehçesidir. Şu anki Türkiye Türkçesi Azeri Türkçesi Türkmen Türkçesi ve Gagavuz Türkçesi Batı Tükçesi grubuna girer. Göktürk lehçesi yüzyıllar içerisinde gelişip değişerek günümüzde Türkiye Türkçesi Azeri Türkçesi Türkmen Türkçesi ve Gagavuz Türkçesi halini almıştır.

2. Kuzey-Doğu Türkçesi: Asıl kaynağı Uygur ve Karahanlı (Hakaniye) lehçesidir. Şu anki Kazak Türkçesi Kırgız Türkçesi Özbek Türkçesi Uygur Türkçesi ve Tatar Türkçesi Kuzey-Doğu Tükçesi grubuna girer. Uygur ve Karahanlı (Hakaniye) lehçesi yüzyıllar içerisinde gelişip değişerek günümüzde Kazak Türkçesi Kırgız Türkçesi Özbek Türkçesi Uygur Türkçesi (Not: Günümüzde Uygurlar hala yaşamakta olup Orta Asya civarında özerk bir devletleri vardır.) ve Tatar Türkçesi halini almıştır.

4. Metinde kültürel farklılaşmadan söz edilmiş midir? Kültürel özelliklerin dil ve söyleyişe nasıl yansıdığını örnekler vererek açıklayınız.

İslam dininin kabulü başlı başına bir kültürel değişmedir. Bu dinin kabulüyle dil ve söyleyişte değişmiş. Sanatçılar bu dinin kelime ve kavramlarını eserlerinde kullanmaya başlamışlardır. Metinde de bu yeni kavaram ve kelimelere sıkça görmekteyiz.

5.Metnin nazım şeklini ve bağlı olduğu geleneği sözlü olarak ifade ediniz.

Metnin nazım şekli dörtlüktür. Dörtlük nazım genel olarak şekli halk şiiri geleneğinde kullanılır. Bu şiirde halk şiiri geleneğine göre oluşturulmuştur.

6.Eseri günümüz şartlarına göre düşünerek yorumlayınız.



6. Etkinlik

a. Okuduğunuz beyit ve dörtlüklerden hareketle şiirin yazılış amacını aşağıdaki boş bırakılan yerlere yazınız.



“Dad Ispehsalar Bey için bu kitabı yazdım ki dünyada (onun) adı kalsın; kitabımı gören (yahut) işiten (her) kes şahımı dua ile yâd etsin; gönüller onun sevgisi ile ve dünya onun yâdı ile dolsun; (bizden) sonra gelen insanlar arasında onun hatırası hasretIe anılsın ve yüksek olsun. Gören ve okuyan istifade etsin diye kitabı nâdir sözler ile süsledim.” İfadeleri eserin yazılış amacını ortaya koymaktadır.

b. Araştırmalarınızdan ve okuduğunuz metinlerden hareketle mesnevi nazım şeklinin özellik*lerini ve Türk edebiyatındaki kullanımını örnek vererek açıklayınız.

Sözlük anlamı ikişer ikişer anlamında iki mısralık nazım birimidir. Mesnevî aslı Arapça olmasına rağmen Arapçada kullanılmayan bir kelimedir. Edebiyatta her beyti kendi arasında kafiyeli iki beyitten binlerce beyte kadar uzanan nazım şeklinin adıdır. Beyitlerin ayrı ayrı kafiyeli olması yanında her beytin anlamının kendi içinde tamamlanması ve öteki beyitlere geçmemesi gerekir. Ancak beyitler arasındaki konu birliğine de dikkat edilir. Mesnevî beyitlerinin kafiyeleri bağımsız olduğundan uzun hikâyelerin yazılmasına elverişli bir nazım şeklidir. Destanlar uzun aşk hikâyeleri didaktik dinî ve ahlâkî konular ve ansiklopedik bilgiler veren eserler mesnevî şeklinde yazılmışlardır.

Mesnevî İran edebiyatında doğmuş buradan Arap ve Türk edebiyatlarına geç*miştir. Türkçenin ilk mesnevîsi Yusuf Has Hâcib(ö.1077)'in Kutadgu Bilig (1069-70) adlı siyâsetnâmesidir. Bu mesnevî 6645 beyitten oluşmaktadır. XIII. asırda Mevlânâ Celaleddin-i Rumî 26.000 beyitlik Mesnevîsi ile Yunus Emre'nin Risaletü'n-Nushiyye adlı mesnevîleri XIII. asrın önemli mesnevîleridir. XIV. asırda ise Ferahnâme (Kemaloğlu) Garibnâme (Âşık Paşa) Mantıku’t-Tayr (Gülşehrî) İskendernâme Cemşid ü Hurşid (Ahmedî) Yusuf u Züleyha (Şeyyâd Hamza) Hurşidnâme (Şeyhoğlu Mustafa) Süheyl ü Nevbahar (Mes'ud bin Ahmed) önemli mesnevîlerdir.



7. Etkinlik

Aşağıda verilen kelimelerin sizde çağrıştırdığı anlamları kavram haritasına yerleştiriniz.

Dünya: Yaşam çalışma imtihan hazırlık

Hırs: açgözlülük dünya mal cimrilik

8. Etkinlik

a. Aşağıda Atebetü'l-Hakayık'ın özgün metninden alınan kelimeler günümüz anlamlarıyla verilmiştir. Okuduğunuz özgün metni inceleyerek metnin dil ve söyleyiş özelliklerini aşağıdaki boş bırakılan yerlere yazınız.

Köngül — Gönül

Kitabımnı — Kitabımı

Körgen — Gören

Eşitgen — İşiten

Anıng — Onun

Okıglı — Okuyan

Men — Ben

Metnin Dil Özellikleri

Metin dili yazıldığı çağa uygun olarak sade ve anlaşılırdır. Yabancı kelimelerde hiç değişim olmadan bu güne kadar gelmiştir. Örneğin kitap dünya mal şah neva… Türkçe kelimelerde ise k-g değişimi t-d değişimi m-b değişimleri olmuştur. Bu değişimler hakaniye Türkçesinin en önemli özelliğidir.

Metnin Söyleyiş Özellikleri

Metin dörtlükler ve beyitler halinde aruz ölçüsüyle söylenmiştir. Metinde ahenk dörtlüklerle beyitlerle ve kafiyeyle sağlanmıştır.

b. Metnin dil ve söyleyişinde kültürel farklılaşmanın etkisinin olup olmadığını sözlü olarak ifade ediniz.

Metnin dilinde ve söyleyişinde kültürel farklılaşmanın etkisi olmuştur. Yabancı kelimelerin kullanılması aruz ölçüsüyle yazılması beyitlerin kullanılması bunun göstergesidir.

9. Etkinlik

Atebetü'l Hakayık'ın edebiyat ve kültür tarihimizdeki yeri ve değerini aşağıya yazınız.

Atabetül-Hakayık 12. asrın ilk yansında Edip Ahmet Yükneki tarafından ya*zılmış manzum bir ahlak kitabıdır.

Edip Ahmet 11. asır sonlarıyla 12. asrın ilk yarısında yaşamış; Arapçayı Farsçayı öğrenmiş; tefsir hadis gibi İslâmî ilimleri tahsil etmiş; takva sahibi âlim bir Türk şairidir. Gözleri görmeyen bu Karahanlı devri Türk şairi hakkında kaynak*arda fazla bilgi yoktur.



Atabetül-Hakayık tıpkı Kutadgu Bilig gibi aruzun "feûlün feûlün feûlün feûl" kalıbıyla yazılmıştır. Eserin başında yer alan Tanrı’nın peygamberin dört sahabenin emîr-i âzam Muhammed Dâd İspehsâlâr Beg'in medhi ve kitabın yazılışı hakkındaki kısımlar beyitler halindedir (80 beyit) ve gazel tarzında kafiyelenmiştir. Asıl eser dörtlükler halindedir ve her dörtlük mânilerde olduğu gibi "a a x a" şeklinde kafiyelenmiştir. Her ikisi de Karahanlı devrine ait olan Atabetü’l-Hakayık ile Kutadgu Bilig'i birbirinden ayıran en önemli özellik budur. Kutadgu Bilig'in beyitler halinde ve mesnevî tarzında yazılmasına mukabil Atabetü’l-Hakayık dörtlükler halinde ve mânilerin kafiye düzeninde yazılmıştır. Ancak Kutadgu Bilig'de aralarda zikredilen dörtlüklerin hem vezince hem de kafiye düzeni bakımından Atabetü’l-Hakayık ile ayniyet göstermesi ilgi çekicidir. Aynı devrin eseri olan Divânü Lûgati't-Türk'teki dörtlükler ise hem hece vezni ile yazıldıkları için hem de koşma tarzında kafiyelendirildikleri için farklılık gösterirler.



Vezin ve kafiye bakımından Atabetü’l-Hakayık da çok sağlam değildir. İmâleler boldur. Tam ve yarım kafiyeler yanında bazan yakın seslerin de kafiye olarak kullanıldığı hatta bazan redifle yetinildiği görülür. Mısra başı kafiyesinin izleri Atabet ül-Hakayık'da Kutadgu Bilig'den daha güçlü olarak devam eder. Birçok mısralar arka arkaya aynı seslerle başlamakta bilgi ile ilgili dörtlüklerin çoğunun başında hep b sesi bulunmaktadır.

Atabetü’l-Hakayık bir ahlâk ve öğüt kitabı olduğu için tamamen hikmet üslûbu ile yazılmıştır. Kutadgu Bilig'deki üslûp çeşitliliği onda görülmez. İki eserin mahiyetçe birbirinden farklı olduğunu unutarak birini diğerinden üstün saymak doğru değildir. Kutadgu Bilig'in öğüt veren kısılarıyla Atabetü’l-Hakayık edâ ve üslûp bakımından birbirine çok benzemektedir ve biri diğerinden aşağı değildir.



10. Etkinlik

Okuduğunuz metinlerden hareketle şairin fikrî ve edebî yönü ile eserle yazar arasındaki ilişki hakkında altı cümle yazınız.

1. cümle : Arapçayı Farsçayı öğrenmiş; tefsir hadis gibi İslâmî ilimleri tahsil etmiş; takva sahibi âlim bir Türk şairidir.

2. cümle : Şiir diline hakimdir.

3. cümle : 11. asır sonlarıyla 12. asrın ilk yarısında yaşamıştır.

4. cümle : Şiirlerinde din önemli bir yere sahiptir.

5. cümle : Eserinde İslamiyet’in öğretileri anlatmayı amaçlamıştır.

6. cümle : Dili devrine göre sadedir. Eserinde Hakaniye lehçesini kullanmıştır.



11. Etkinlik

Aşağıdaki kavram haritasını doldurunuz.

Atabetü’l-Hakayık

Önemi: Eserin geçiş döneminde yazılması dili açısından önemlidir. İlk İslami eserlerden olması da kültürel açıdan önemlidir.

Savunulan Düşünceler: Eserde İslam dinin insanlara kazandırdıkları üzerinde durulmuştur.

Konusu: Kitap bir ahlak ve öğüt kitabıdır. Konusu da İslam’ın ahlakıdır.

Nazım Şekli ve Birimi: Eserin nazım birimi genel olarak dörtlüktür. Nazım şekli ise beyit olan yerlerde mesnevîdir.


Я isimli Üye şuanda  online konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Atebetü'l-Hakayık - 10.Sınıf Edebiyat 57-60 Sayfa Cevapları

Atebetü'l-Hakayık - 10.Sınıf Edebiyat 57-60 Sayfa Cevapları konusu, Eğitim ve Öğretim / Türkçe ve Edebiyat forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: atabetül hakayıkın türk kültürü açısından önemi, kutadgu bilig divanü lügati t türk atebetül hakayık sorular test, kutadgu bilig ve atabetü l hakayık arasındaki farklar, 10sınıf edebiyat kutadgu bilig hakkında bilgi, hakaniye lehçesinin özellikleri, atabetül hakayık ın türk dilindeki önemi, atabetü l hakayık ile ilgili sorular, kutadgu bilig divani hikmet atebetul hakayik farkliliklari, atabetül hakayık 10 dortluk gunumuz turkcesiyle, atabetül hakayık 10 beyitgunumuz turkcesiyle, atabetül hakayıkın türk edebiyatı açısından önemi, atabetül hakayık önemi, atabetül hakayık ın kultur tarihimizdeki önemi, kutadgu bilig 10 soruları, atabetül hakayıkın edebi değeri,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Atebetü'l-Hakayık da kullanılan lehçenin özellikleri Я Soru Cevap 0 28-11-2012 03:31
9.sınıf Dil ve Anlatım kitabı sayfa 124-135 Kayıtsız Üye Soru Cevap 0 15-05-2012 06:45
2011-2012 Yılı 11.Sınıf Edebiyat Kitabı Cevapları elif Türkçe ve Edebiyat 0 15-12-2011 06:02
Lys 3 Edebiyat Soru Cevapları elif LYS - YGS 0 10-06-2011 12:17
7.sınıf sbs soruları 2011 7.sınıf sbs cevapları elif SBS 0 09-06-2011 05:49

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 01:27 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats