bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Eğitim ve Öğretim > Türkçe ve Edebiyat

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 24-06-2009, 02:38   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Ses Değişmeleri Nelerdir?-Ses Değişmeleri Hakkında

Ses Değişmeleri Nelerdir?-Ses Değişmeleri Hakkında

Bir sesin başka bir sese dönmesiyle ilgili ses olayları aşağıda sıralanmıştır:
a) Orta hece ünlüsünün değişmesi
Orta hecenin vurgusuzluğu ve y sesinin zayıflığı sebebiyle orta hecedeki geniş ünlünün daralması olayıdır: başlıyor (<başla-yor) diyor(<de-yor) gülmüyor (<gülme-yor) yiyor(<ye-yor).
b) Sedalılaşma (yumuşama)
Kelime sonunda iki ünlü arasında kalan p ç t k sedasız seslerinin sedalılaşarak b c d ve g’ye dönmesidir: çorap+ı > çorabı genç+i > genci kanat+ı > kanadı konak+a > konağa.
Tek heceli kelimelerin çoğunda ve sedalılaşma olduğunda anlamı değişecek kelimelerde yumuşama olmaz: atı haçı saça suçu otu.
c) Aykırılaşma
Birbirine benzeyen veya aynı olan iki ünsüzden birinin başkalaşmasıdır: ahçı (<aşçı)*; aktar (<attâr) muşamba (<muşamma).Türkçede ikiz ünlü (şedde) bulunmadığı için alınma kelimelerdeki ikiz ünlüden biri değişmiştir.
Bunların dışında da ses değişiklikleri vardır: inmek - enmek demek –dimek yemek - yimek (e - i); börek - bürek büyük – böyük güzel - gözel (ö - ü); kuş - guş koyun - goyun (k - g) parmak - barmak pastırma - basdırma (p - b); ben - men binmek - minmek boncuk - muncuk (b - m); ögmek - öğmek - övmek dögmek - döğmek - dövmek (g-v); kogmak-koğmak-kovmak (ğ-v); tag>dağ.
Yukarıda sıralanan ses olaylarından bazıları ağız özelliklerinden kaynaklanır ve sadece söyleyişle ilgilidir. Bu kelimelerde görülen ses olayları yazı diline yansıtılmaz. Konuşma diliyle yazı dilinin birbirine mümkün olduğu kadar yaklaştırılması söyleyişe ait bu özelliklerin kültür diline ortak dile taşınmamasıyla sağlanacaktır.
Türkçenin ses özellikleri iyi bilinmekle herhangi bir kelimenin Türkçe olup olmadığı kolaylıkla ayırt edilebilir. Ana dile sahip çıkma bilinciyle anlamdaş kelimelerden Türkçe olanları seçmek de kolaylaşır. Ses ve yapı özelliklerine göre Türkçe olan kelimeler kullanmaya özen gösterilmelidir.
Uyarılar:
1.Dildeki bu ses olaylarından sadece söyleyişte kalanlarla yazı diline geçenler arasındaki farklara dikkat ediniz: ombaşı - onbaşı Istambul - Istanbul gelcekler - gelecekler barmak - parmak bilmeyor - bilmiyor vb. örneklerde olduğu gibi.
2. Ses özellikleri ve ses olaylarının kelimelerin imlâsıyla doğrudan ilgili yönle*rine bilhassa dikkat edilmelidir: trend - tirend spor - sipor uğur - uur biçki - biçgi içki - işgi gazete - gaste / gazte memleket - melmeket eczahane - eczane sütçü - südcü işçi - içci çift - çif gibi örneklerde önce yazılanlar doğru sonrakiler yanlıştır.
3. babası altışar gibi örneklerdeki s ş ünsüzleri koruyucu ünsüz (yardımcı ses) değildir.


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Ses Değişmeleri Nelerdir?-Ses Değişmeleri Hakkında

Ses Değişmeleri Nelerdir?-Ses Değişmeleri Hakkında konusu, Eğitim ve Öğretim / Türkçe ve Edebiyat forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: sedalılaşma,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Antioksidanlar nelerdir? mormavi Sağlığımız 0 19-06-2009 10:13
Allahın 99 adı Nelerdir? elif Dini Bilgiler 5 05-05-2009 03:21
En sık alerjenler nelerdir? Bkmlyz Allerji ve Alerji Çeşitleri 0 03-05-2009 10:33
Tik bozuklukları nelerdir? Bkmlyz Psikoloji 0 06-07-2008 01:14
Tik Bozuklukları Nelerdir? gizem Psikoloji 0 27-06-2008 03:44

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 04:42 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats