bakimliyiz
Konu etiketleri: sözlü kurallar nelerdir, sözlü kurallar nedir, sözlü kurallar, sözlü kural nedir, sözlü anlatımda dikkat edilmesi gereken kurallar, sözlü kuralları nelerdir, sözlü anlatımda dikkat edilmesi gerekenler, sözlü kurallara örnekler, yazılı ve sözlü kurallar nelerdir, sözlü ve yazılı kurallar, sözlü ve yazılı kurallar nelerdir, sözlü ve yazılı kuralları nelerdir, yazılı kurallar nelerdir nedir, genel kurallar nelerdir, sözlü kuralları,
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Eğitim ve Öğretim > Türkçe ve Edebiyat

Kadın Portalı Kayıt Ol Reklam Verin İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 24-06-2009, 12:51   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Sözlü Anlatımın Genel Kuralları Nelerdir?Sözlü Anlatım Hakkında

Sözlü Anlatımın Genel Kuralları Nelerdir?Sözlü Anlatım Hakkında

a. Konuşma bir kez işitildiğinden dolayı dinleyicilerin ilgi duymaması durumunda önemini hemen yitirir. Metinleri ise geriye dönmek ve tekrar okumak mümkündür.b. Konuşmacı dinleyici grubun ve çevredekilerin dikkatini sağlama gereğini her zaman göz önüne almalıdır. Yazar ise yazdığı sürece okuyucu kitlesinden uzaktır. Her dinleyici kitlesi her topluluk; bir sorunun belirlenmesi açıklanması için toplanır. Konuşmacı; dinleyici sayısını ortalama düzeyini öğrenim derecesini özel ilgilerini vb. göz önünde bulundurmalıdır.
c. Konuşma üslûbu yazı üslûbundan faklıdır; konuşma o anda anlaşılır olmalıdır. Çünkü dinleyenler o şeyi anlamak için geri dönemez; o cümle üzerinde uzun uzun düşünemez; cümleyi anlaşılır şekle koymak için çalışamaz. Konuşmacının cümleleri; kısa anlatımı basit ve yazı dilinden daha açık olması şarttır.
ç. Sözlü anlatımda da yazı türlerinden hiçbirinde önemi olmayan konuşmacının sesi dikkate alınması gereken hususlardandır.
d. Konuşmacının anlatımının daha açık ve etkili olabilmesi için beden dili de son derece önemlidir.
DİKSİYON
Ses insanın kişiliğini yansıtır. Gözlem yeteneği güçlü bir kimse her hangi biri ile birkaç dakikalık konuşma sırasında onun hangi özellikte bir insan olduğu hakkında genel yargıya varabilir.
Diksiyonda başarı; kişinin okuduğunu söylediğini içinde duyabilmesine içinden geldiği gibi sıcak içten söyleyebilmesine bağlıdır. Havasına girebilen bir kişi söylediklerine bir anlam derinliği ve inceliği kazandırır. (S. SARICA - M. GÜNDÜZ Güzel Konuşma Yazma s. 243)
Bazen bir tek kelimenin telâffuzu bile o kişinin geçmişi öğrenim derecesi zihin faaliyeti ve yeteneği hakkında fikir verebilir. Ses; dalgınlık kayıtsızlık korkma utanma kibirlilik kendini beğenme dikkatsizlik bünyece zayıflık vb. birçok özellikleri ortaya koyabilir. Aynı zamanda o kimsenin uyanık yetenekli dengeli atak makul cesur olduğunu da gösterebilir. Kaba pürüzlü sert haşin genizsil çok ince sesler; dinleyenler üzerinde iyi bir etki bırakmaz.
Sesimizin niteliği hakkında bilgi sahibi olabilmek için kimi basit paragrafları yüksek sesle birçok kez okumak yararlıdır. Böylelikle sesimizin başkaları üzerinde bırakabileceği etkileri ve kusurlarımızı öğrendikten sonra sıkı bir çalışmayla sesin az çok eğitilebilmesi mümkündür.
Bu alanda başarılı olabilmek için aşağıda belirtilen iyi bir konuşma sesinin niteliklerini bilmek gerekir.
* Sesin işitilebilir olması
* Canlılık
* Sesin ayarlanması
* Anlatımda değişiklik
* Temiz ve doğru söyleyiş
“Hitabette galip gelen kelimeler değil; kelimelerin nasıl söylendiğidir.”
Karşılıklı konuşmanın ilk istediği şey açıklık ve bütünlüktür. Sözün ağızdan çıktığı anda anlaşılmasını sağlayacak bir telâffuz yeteneği topluluk önünde konuşanlar için son derece önemlidir.
Dinleyiciler hatibin sesinin tonundan ya da kalitesinden ötürü hatip hakkında yanlış intiba edinirlerse büyük bir ihtimalle kabahat hatibindir. Sert tiz ya da zayıf bir ses gevşek bir telâffuz hatibin mesajından çok şey eksiltir. Sözlü anlatım çalışmalarının ilk kısmında sesin yeterli ve uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Ses doğru çıkaklarında çıkarılmalı ve iyi tınlamalıdır. Bazı sesler tınısı bakımından kulağa hoş gelir; ama bazıları da ses tonunun iyi ayarlanamamasından ya da çok sert çok tiz olduklarından kulağı tırmalar. Tınısız ya da donuk bir ses inandırıcı olamaz ve beklenen etkiyi meydana getiremez. Bunun için çıkarılan ses iyi ayarlanmış ve ahenkli olmalıdır. Söyleyişte en küçük bir yanlışa bile rastlanmamalıdır; ton değişikliği duygu ve düşüncelerin bütün özelliklerini en iyi şekilde yansıtmalıdır.
Ses perdesinin düzeyi (esneklik); pes orta ya da tiz olabilir. Esneklik ses hacminin değişikliğe bağlı olan ses tonunu ya da perde değişikliğini kap-sar. Ses yükseltildiği zaman hacimce büyür; alçaltıldığı zaman ise küçülür. Konuşmaların tekdüzelikten kurtulması için ses hacminin ve perdelerinin karışık olarak kullanılması gerekir.
Sesin esnek olmasının şu anlamları vardır:
Kuvvetli ve yüksek ton: öfke hoşnutsuzluk
Tatlı ve biraz yükselen ton: sevgi şefkat
Hafif sesle orta ton : düşünce ve sükûnet
Bir yukarıdakinin daha üstünde ton : ateşlilik ve ciddiyet
Kuvvetli bir sesle alçak ton: duygu ve düşüncede dayanıklılık
Tatlı bir ses ve alçak ton: ağırlık
Fısıltı hâlinde ton: sinsi ve aldatıcı bir durum
Sesin ton değişiklikleri önemli yerleri vurgulamayı ve tekdüzeliği önlemeyi sağlar. Genel olarak konuşmaya orta bir tonla başlanır ses yavaş yavaş yükseltilir.

elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  

Alt 29-03-2011, 10:18   #2 (permalink)
Kayıtsız Üye
Avatar Yok
 
Soru

çok güzel bir sitesiniz fakat sözlü kuralların ne olduğunu biraz açıklayabilir ve örnekler verebilir misiniz?

 
Alt 30-03-2011, 01:39   #3 (permalink)
Я
 
Я - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart

Sözlü Anlatım
Konuşma

Düşünce ve duyguların başkalarına sözlü olarak bildirilmesine konuşma yada sözlü anlatım denir. Konuşma insanın çevresiyle doğrudan iletişim kurmasının en etkili yoludur. Konuşma için sesli düşünme de denir. Buna göre insanlar düşüncelerini başkalarına seslerle iletirler. Ancak bunu yaparken de sözlerini etkili kılmak için jest mimik tonlama vurgulama… gibi konuşmayı tamamlayıcı öğelere başvururlar. Konuşma olgusu; dil düşünce duygu ses ve konuşma organları gibi öğelerle doğrudan ilgilidir. Bunlardan birinin eksikliği yada yetersizliği çeşitli konuşma kusurlarına yol açar.
Konuşma İlkeleri

İyi konuşma güzel konuşma; her şeyden önce iyi ve sağlıklı düşünmeyle ilgilidir. İyi ve sağlıklı düşünmeyse kişinin yeteneği yanında doğuştan itibaren edindiği bilgi beceri birikimine ve gördüğü eğitime bağlıdır.
Ancak her konuda olduğu gibi konuşmada da yetenek tek başına belirleyici etken değildir. Yetenek ancak bilgi ve deneyimle birleşirse bir anlam taşır.Ayrıca burada ele alacağımız konuşma türlerinin çoğu için özel bir yeteneğe gerek yoktur. Bunlar belli bir eğitimle herkesin başarabileceği türden konuşmalardır.
İyi bir konuşmacının başlıca ilkeleri şunlardır :
· Yapıcılık : Toplumun değer yargılarına inançlarına gelenek ve göreneklerine ters düşen onları yok sayan söz ve davranışlardan kaçınılmalıdır.
· İnandırıcılık : Konuşmacı ; sözleriyle davranışlarıyla yargılarıyla konuya hakimiyetiyle dinleyicide güven duygusu yaratmalıdır.
· Amaca dayanma : Konuşmacı niçin konuştuğunu bilmeli ve dinleyici üzerinde bu amaca yönelik bir etki bırakabilmelidir.
· İlginçlik : Konuşma konusu gerek konuşmacı gerekse dinleyici yönlerinden ilgi çekici olmalıdır. İyi bir konuşmacı pek ilginç olmayan hatta sıkıcı sayılan bir konuda dahi ilgi yaratmayı bilmelidir.
· Bilgi sağlamlığı : İyi bir konuşma sağlam bilgi ve belgelere dayanmalıdır.
· Ön çalışma :Konuşmanın hazırlanmasında; konu dinleyici konuşma süresi göz önünde bulundurulmalıdır.
· Yöntem : İyi bir konuşmada yöntem önceden belirlenmelidir ; birlikte düşünme ve tartışma öğretme duygulandırma yöntemlerinden hangilerinin seçileceği bilinmelidir.
· Konuşmayı destekleyen öğeler : Konuşma söz yanında bir takım el yüz hareketleri ( jest mimik ) ve iyi bir tonlama ile desteklenmelidir.
· Dil ve üslup : İyi bir konuşma elbette ki iyi bir dil ve üslup becerisi gerektirir. Kelimelerin seçimine cümledeki yerlerine kültür dilindeki biçimleriyle kullanılmalarına özen gösterilmelidir.

Konuşma Türleri

Günlük Konuşmalar
Günlük konuşmalar; insanların günlük yaşamda çok sık olarak yaptıkları hazırlıksız anlık doğal konuşmalardır. Konuşmalar gelişigüzel de denilen bu türlerin elbette kendine özgü kuralları vardır. Bunların başında da içtenlik incelik saygı ve hoşgörü gelir. Ayrıca günlük konuşmaların pek çoğunda ortak bir kültür dilinin herkesçe kullanılan söz kalıpları bulunur.
Selamlaşma

Selam bir yerde buluşanbir yolda karşılaşan kişilerin birbirlerine karşı duydukları sevgi ve saygının sözle ve davranışla anlatımıdır; uygar insan olmanın gereğidir. Merhaba günaydın iyi günler hoşça kal Allahaısmarladık güle güle yolun açık olsun… gibi sözler; dilimizde yerine zamanına hatta kişisine göre sırası geldiğinde kullanılması gereken hazır söz kalıplarıdır.
Güzel dilimizde ve kültürümüzde yeri olmayan Hadi çav hadi by by ( bay bay )… gibi sözlerden kaçınılmalıdır.

Hatır sorma

Karşılaşan insanlar birbirlerine hal hatır sorarlar. Hal hatır sormada durumun gerektirdiği biçimde nasılsınız? iyi misiniz?… sözleri; bunlara karşılık olarak da teşekkür ederim iyiyim siz nasılsınız sizi sormalı… sözleri en sık kullanılan kalıplardır.

Tanışma ve Tanıştırma

İlk kez karşılaşan insanların birbirlerine adlarını soyadlarını gerekliyse mesleklerini söylemeleri görgü ve uygarlık gereğidir. Buna tanışma denir. Tanışma sırasında karşılıklı olarak Memnun oldum ben de gibi sözler söylenmelidir.
Birbirlerini tanımayan insanlar üçüncü kişilerle karşılıklı tanıtılıyorsa buna da tanıştırma denir.
UYARI : Tanıştırma sırasında sizi arkadaşıma tanıtayım demek yanlıştır. Doğrusu sizi arkadaşımla tanıştırayımdır. Ayrıca tanışma sırasında bendeniz kulunuz köleniz… gibi abartılı ve küçültücü sözlerden kaçınılmalıdır.

Soru sorma-Cevap verme

Ulaşımın çok geliştiği günümüzde her an kendimizi yabancı bir çevrede yabancı insanlarla karşı karşıya bulabilir onlara soru sormak yada onların sorularına cevap vermek durumuyla karşılaşabiliriz. Böyle durumlarda sorular yada cevaplar açık ve kısa olmalıdır.
Konuşma sırasında duruma göre affedersiniz bakar mısınız? yetişkinler için hanımefendi gençler ve çocuklar için kardeşim yavrum…? gibi hitaplar kullanılmalı; hey! hişt! baksana!… gibi ünlemler birader dayı babalık… gibi sözler kullanılmamalıdır. Tanımadığımız ve yaşını kestiremediğimiz kişilere amca teyze… gibi sözlerle hitap etmek de yanlıştır.

Kutlama

Kutlama; insanların kazandıkları bir başarı yükseldikleri makam yada eriştikleri bir mutluluktan dolayı onların sevinçlerini paylaşmak amacıyla söylenen sözlerdir.
Yüzyüze kutlamalarda önce kutlamaya konu olan olay belirtilir.Sonra kişinin konumun ve onunla olan ilişkinin özelliğine göre sevincimizi bildiren sözler ve mutluluğun artması dileğiyle bitirilir.

Baş sağlığı (Taziye)

İnsanlar bir yakınlarını kaybettiklerinde acılarını paylaşacak kendilerini teselli edecek dostlar ararlar. Dilimizdeki dost kara günde belli olur sözü bu gerçeğin en özlü anlatımıdır.
Başsağlığı ziyaretleri yakınlık derecesiyle uyumlu olmalıdır. Böyle günler üzüntülerin yoğun biçimde yaşandığı anlardır. Konuşmalar; insanları yatıştıracak teselli edecek nitelikte kısa içten ve abartısız olmalıdır.
Duruma göre başınız sağolsun Allah sabır versin Allah taksiratını affetsin Allah rahmet eylesin nur ( huzur ) içinde yatsın Allah başka acı göstermesin… gibi söz kalıpları yanında içten duyguları dile getirecek sözler de kullanılabilir. Ayrıca Anadolu bölge ağızlarında kullanılan ve insanların bu acılarını unutturacak başka büyük acılar görmemeleri dileğini güçlü biçimde anlatan Allah bu acınızı unutturmasın gibi sözler de duygularımızı dile getirmede etkili olabilir.

Özür Dileme

İnsanlar bazen yanlış söz ve davranışlarıyla arkadaşlarını dostlarını elde olmayan nedenlerle kırabilirler. Bazen bu kırgınlıklar dostlukları kopma noktasına getirebilir. Bunu önlemek için yapılan yanlışın söz yada davranışla giderilmesi gerekir. Buna özür dileme denir.
Özür dilenirken önce konu belirtilmeli ardından yapılan yanlışlığın varsa bağışlanabilir sebebi açıklanmalıdır. Hiçbir sebep yokken böyle bir surum doğmuşsa yapay nedenlere sığınmadan hata itiraf edilmeli asla yalana başvurulmamalıdır. Özür dileyen kişi karşısındaki insanın sitem ve kızgınlığını anlayışla karşılamalı gerekirse alttan almalıdır. Yoksa özrü kabahatinden büyük sözüne hak verdirecek yeni yanlışlıklara düşebilir.

Telefonla Konuşma

Gelişen iletişim teknolojisi telefonu günümüz insanının vazgeçilmez aracı durumuna getirmiştir. Gün geçmiyor ki evimizde işyerimizde… en az birkaç kez telefon konuşması yapmış olmayalım.
Elbette ki telefonla konuşmanın da yöntem ve kuralları vardır. Şimdi bunları sıralayalım :
· Telefonun yanında sürekli bir kalem not defteri ve rehber bulunmalıdır.
· Uzun ve ayrıntılı konuşmalar için önceden hazırlık yapmalı iletilecek istekler ve görüşler sorulacak sorular karşılaşabileceğimiz sorulara vereceğimiz cevaplar açık seçik belirlenmelidir.
· Telefon açılınca ilk söz olarak karşı numara sorulmalı aradığımız numaranın doğruluğu anlaşılınca kendimizi tanıtmalıyız.
· Daha sonra aradığımız kişi sorulmalı ve kendisiyle konuşmaya başlamamız sağlanmalıdır.
· Karşılıklı konuşma kısa özlü olmalı gereksiz ayrıntılara girilmemelidir.
· Telefon konuşmasını arayan kişinin bitirmesi ve telefonu yine arayan kişinin kapatması bir incelik gereğidir. Aranan kişinin telefonu önce kapatması kaba bir davranıştır. Kapatmadan önce ayrılış selamı verilir iyi dilekler iletilir.

Я isimli Üye şimdilik offline konumundadır  
Alt 30-03-2011, 01:40   #4 (permalink)
Я
 
Я - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart

Kitle Konuşmaları

Bir konuda toplumu aydınlatmak bu alanda kamuoyu oluşturmak amacıyla yapılan konuşmalardır. Kitle konuşmaları tek kişi tarafından belli bir topluluğa yönelik olabileceği gibi birden çok kişinin katılımıyla gerçekleşen toplu görüşmeler yada tartışmalar biçiminde de olabilir.

Konferans

Bilim ve sanat konularında yazar bilim adamı sanatçı ve düşünürlerin bir konu hakkında derin bilgisi görüşleri olan kimselerin özel toplantılarda dinleyicilerine karşı düşüncelerini bilgilerini açıklamak öğretmek amacıyla yaptıkları konuşmalardır.
Bilimsel bir düşünceyi akademik bir konuyu orijinal bir görüşü anlatmak bir tezi savunmak konferansın en belirgin amacıdır.
Konferanslar; genellikle bir topluluğa bir kitleye bilim teknik düşünce ve sanat öğeleriyle ilgili konuları açıklar. Her türden kompozisyonda olduğu gibi konferansta konunun ilgi çekici olması birlik açıklık ses güzel Türkçe dinleyenlerin sabır dereceleri dikkat edilecek temel kurallardır.

Açık Oturum

Toplumu yakından ilgilendiren güncel bir konunun değişik görüşlerdeki uzman kişiler tarafından seçkin bir izleyici önünde tartışılmasıdır. Açık oturumda değişik görüşlerin eşit oranda temsil edilmesi temel ilkedir tartışmayı bir başkan yönetir. Başkan konuyu belirler konuşmacıları tanıtır sonra konuşmacılara sırasıyla söz verir. Konuşmacılar birbirlerini dikkatle dinler gerekirse not alırlar. Başkan genellikle yapılan konuşmaları oturumun sonunda toparlayıp özetler.

Panel

Bir başkanın yönetiminde küçük bir tartışmacı grubun izleyiciler önünde belli bir konuya ilişkin görüş ve düşüncelerini belirttikleri grup tartışmasıdır. Açık oturumdan farklı olarak konuşmacıların görüşlerini bildirmelerinden sonra izleyiciler soru olarak tartışmaya katılabilir kendi görüşlerini açıklayabilirler. Sonunda başkan konuşmaları toparlayarak görüşleri özetler.

Sempozyum

Bir dinleyici topluluğu karşısında özellikle bilim sanat ve fikir ağırlıklı konularda değişik konuşmacıların önceden hazırlanmış bir dizi konuşma yapmalarıdır. Her konuşma 5-20 dakika ile sınırlıdır. Sempozyumda ele alınan ortak konu çeşitli yönlerden incelenir değişik görüşler ve yorumlar dile getirilir.
Sempozyumda da bir başkan bulunur. Konuyu bölümlere ayırır. Her bölüm için değişik mesleklerden belli sayıda konuşmacı bulunur. Başkan sempozyumu açarken konuyu belirler gerekli açıklamaları yapar. Konuşmacıları tanıtır. Konuşmaların sonunda görüşleri kısaca özetler.
Sempozyumda yapılan değişik konuşmalar konuyu bütünleyici niteliktedir. Burada tartışmadan çok sohbet havası vardır. Konuşmalardan sonra dinleyiciler soru sorabilirler.

Forum

Panel gibi bir toplu tartışma türüdür. Belli bir konuda ortaklığı bulunan bir grubun ortak sorunlarının çözümlenmesinde görüş birliğine varmak üzere düzenlenen toplu tartışmaya forum denir. Genellikle grup başkanı denilen bir kişi tarafından yönetilen forumda topluluğun her üyesinin konuşmada ve görüşlerini bildirmede eşit hakkı vardır. Forum sonunda tartışma konusu olan sorunun çözümünde tutulacak ortak yolun belirlenmesi amaçlanır. Burada başkanın hem konuşmacıları hem de dinleyicileri yönetmesi daha güçtür. Bu bakımdan forum başkanının yönetmede ve konuşmada yetenekli ve birleştirici olması gerekir.

Я isimli Üye şimdilik offline konumundadır  
Alt 30-03-2011, 01:42   #5 (permalink)
Я
 
Я - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart

Sözlü Anlatım ve Sözlü Anlatım Kuralları

Konu Başlıkları
  • Konuşmanın tanımı
  • Konuşma İlkeleri
  • Konuşma Türleri
    • Günlük konuşmalar
      • Selamlaşma
      • Hatır sorma
      • Tanışma ve Tanıştırma
      • Soru sorma - Cevap verme
      • Kutlama
      • Başsağlığı (Taziye)
      • Özür Dileme
      • Telefonla konuşma
    • Kitle konuşmaları
      • Konferans
      • Açık Oturum
      • Panel
      • Sempozyum
      • Forum
Konuşma
Düşünce ve duyguların başkalarına sözlü olarak bildirilmesine konuşma yada sözlü anlatım denir.
Konuşma insanın çevresiyle doğrudan iletişim kurmasının en etkili yoludur. Konuşma için sesli düşünme de denir. Buna göre insanlar düşüncelerini başkalarına seslerle iletirler. Ancak bunu yaparken de sözlerini etkili kılmak için jest mimik tonlama vurgulama... gibi konuşmayı tamamlayıcı öğelere başvururlar.
Konuşma olgusu; dil düşünce duygu ses ve konuşma organları gibi öğelerle doğrudan ilgilidir. Bunlardan birinin eksikliği yada yetersizliği çeşitli konuşma kusurlarına yol açar.

Konuşma İlkeleri
İyi konuşma güzel konuşma; her şeyden önce iyi ve sağlıklı düşünmeyle ilgilidir. İyi ve sağlıklı düşünmeyse kişinin yeteneği yanında doğuştan itibaren edindiği bilgi beceri birikimine ve gördüğü eğitime bağlıdır.
Ancak her konuda olduğu gibi konuşmada da yetenek tek başına belirleyici etken değildir. Yetenek ancak bilgi ve deneyimle birleşirse bir anlam taşır.Ayrıca burada ele alacağımız konuşma türlerinin çoğu için özel bir yeteneğe gerek yoktur. Bunlar belli bir eğitimle herkesin başarabileceği türden konuşmalardır.
İyi bir konuşmacının başlıca ilkeleri şunlardır :
  • Yapıcılık: Toplumun değer yargılarına inançlarına gelenek ve göreneklerine ters düşen onları yok sayan söz ve davranışlardan kaçınılmalıdır.
  • İnandırıcılık: Konuşmacı ; sözleriyle davranışlarıyla yargılarıyla konuya hakimiyetiyle dinleyicide güven duygusu yaratmalıdır.
  • Amaca dayanma: Konuşmacı niçin konuştuğunu bilmeli ve dinleyici üzerinde bu amaca yönelik bir etki bırakabilmelidir.
  • İlginçlik: Konuşma konusu gerek konuşmacı gerekse dinleyici yönlerinden ilgi çekici olmalıdır. İyi bir konuşmacı pek ilginç olmayan hatta sıkıcı sayılan bir konuda dahi ilgi yaratmayı bilmelidir.
  • Bilgi sağlamlığı: İyi bir konuşma sağlam bilgi ve belgelere dayanmalıdır.
  • Ön çalışma : Konuşmanın hazırlanmasında; konu dinleyici konuşma süresi göz önünde bulundurulmalıdır.
  • Yöntem: İyi bir konuşmada yöntem önceden belirlenmelidir ; “birlikte düşünme ve tartışma” “öğretme” “duygulandırma” yöntemlerinden hangilerinin seçileceği bilinmelidir.
  • Konuşmayı destekleyen öğeler: Konuşma söz yanında bir takım el yüz hareketleri (jest mimik ve iyi bir tonlama ile desteklenmelidir.
  • Dil ve üslup: İyi bir konuşma elbette ki iyi bir dil ve üslup becerisi gerektirir. Kelimelerin seçimine cümledeki yerlerine kültür dilindeki biçimleriyle kullanılmalarına özen gösterilmelidir.
Konuşma Türleri

1. Günlük Konuşmalar
Günlük konuşmalar; insanların günlük yaşamda çok sık olarak yaptıkları hazırlıksız anlık doğal konuşmalardır. Konuşmalar gelişigüzel de denilen bu türlerin elbette kendine özgü kuralları vardır. Bunların başında da içtenlik incelik saygı ve hoşgörü gelir. Ayrıca günlük konuşmaların pek çoğunda ortak bir kültür dilinin herkesçe kullanılan söz kalıpları bulunur.

1.1. Selamlaşma
Selam bir yerde buluşanbir yolda karşılaşan kişilerin birbirlerine karşı duydukları sevgi ve saygının sözle ve davranışla anlatımıdır; uygar insan olmanın gereğidir. “Merhaba günaydın iyi günler hoşça kal Allahaısmarladık güle güle yolun açık olsun...” gibi sözler; dilimizde yerine zamanına hatta kişisine göre sırası geldiğinde kullanılması gereken hazır söz kalıplarıdır.
Güzel dilimizde ve kültürümüzde yeri olmayan “Hadi çav” “hadi by by ( bay bay )...” gibi sözlerden kaçınılmalıdır.

1.2. Hatır sorma
Karşılaşan insanlar birbirlerine hal hatır sorarlar. Hal hatır sormada durumun gerektirdiği biçimde “nasılsınız? iyi misiniz?...” sözleri; bunlara karşılık olarak da “teşekkür ederim iyiyim siz nasılsınız sizi sormalı...” sözleri en sık kullanılan kalıplardır.

1.3. Tanışma ve Tanıştırma
İlk kez karşılaşan insanların birbirlerine adlarını soyadlarını gerekliyse mesleklerini söylemeleri görgü ve uygarlık gereğidir. Buna “tanışma” denir. Tanışma sırasında karşılıklı olarak “Memnun oldum ben de” gibi sözler söylenmelidir.
Birbirlerini tanımayan insanlar üçüncü kişilerle karşılıklı tanıtılıyorsa buna da “tanıştırma” denir.
UYARI: Tanıştırma sırasında “sizi arkadaşıma tanıtayım” demek yanlıştır. Doğrusu “sizi arkadaşımla tanıştırayım”dır. Ayrıca tanışma sırasında “bendeniz kulunuz köleniz...” gibi abartılı ve küçültücü sözlerden kaçınılmalıdır.

1.4. Soru sorma-Cevap verme
Ulaşımın çok geliştiği günümüzde her an kendimizi yabancı bir çevrede yabancı insanlarla karşı karşıya bulabilir onlara soru sormak yada onların sorularına cevap vermek durumuyla karşılaşabiliriz. Böyle durumlarda sorular yada cevaplar açık ve kısa olmalıdır.
Konuşma sırasında duruma göre “affedersiniz” “bakar mısınız?” yetişkinler için “hanımefendi” gençler ve çocuklar için “kardeşim” “yavrum...?” gibi hitaplar kullanılmalı; “hey! hişt! baksana!...” gibi ünlemler “birader dayı babalık...” gibi sözler kullanılmamalıdır. Tanımadığımız ve yaşını kestiremediğimiz kişilere “amca teyze...” gibi sözlerle hitap etmek de yanlıştır.

1.5. Kutlama
Kutlama; insanların kazandıkları bir başarı yükseldikleri makam yada eriştikleri bir mutluluktan dolayı onların sevinçlerini paylaşmak amacıyla söylenen sözlerdir.
Yüzyüze kutlamalarda önce kutlamaya konu olan olay belirtilir.Sonra kişinin konumun ve onunla olan ilişkinin özelliğine göre sevincimizi bildiren sözler ve mutluluğun artması dileğiyle bitirilir.

1.6. Baş sağlığı (Taziye)
İnsanlar bir yakınlarını kaybettiklerinde acılarını paylaşacak kendilerini teselli edecek dostlar ararlar. Dilimizdeki “dost kara günde belli olur” sözü bu gerçeğin en özlü anlatımıdır.
Başsağlığı ziyaretleri yakınlık derecesiyle uyumlu olmalıdır. Böyle günler üzüntülerin yoğun biçimde yaşandığı anlardır. Konuşmalar; insanları yatıştıracak teselli edecek nitelikte kısa içten ve abartısız olmalıdır.
Duruma göre başınız sağolsun Allah sabır versin Allah taksiratını affetsin Allah rahmet eylesin nur (huzur) içinde yatsın Allah başka acı göstermesin... gibi söz kalıpları yanında içten duyguları dile getirecek sözler de kullanılabilir. Ayrıca Anadolu bölge ağızlarında kullanılan ve insanların bu acılarını unutturacak başka büyük acılar görmemeleri dileğini güçlü biçimde anlatan “Allah bu acınızı unutturmasın” gibi sözler de duygularımızı dile getirmede etkili olabilir.

1.6. Özür Dileme
İnsanlar bazen yanlış söz ve davranışlarıyla arkadaşlarını dostlarını elde olmayan nedenlerle kırabilirler. Bazen bu kırgınlıklar dostlukları kopma noktasına getirebilir. Bunu önlemek için yapılan yanlışın söz yada davranışla giderilmesi gerekir. Buna özür dileme denir.
Özür dilenirken önce konu belirtilmeli ardından yapılan yanlışlığın varsa bağışlanabilir sebebi açıklanmalıdır. Hiçbir sebep yokken böyle bir surum doğmuşsa yapay nedenlere sığınmadan hata itiraf edilmeli asla yalana başvurulmamalıdır. Özür dileyen kişi karşısındaki insanın sitem ve kızgınlığını anlayışla karşılamalı gerekirse alttan almalıdır. Yoksa “özrü kabahatinden büyük” sözüne hak verdirecek yeni yanlışlıklara düşebilir.

1.7. Telefonla Konuşma
Gelişen iletişim teknolojisi telefonu günümüz insanının vazgeçilmez aracı durumuna getirmiştir. Gün geçmiyor ki evimizde işyerimizde... en az birkaç kez telefon konuşması yapmış olmayalım.
Elbette ki telefonla konuşmanın da yöntem ve kuralları vardır. Şimdi bunları sıralayalım :
· Telefonun yanında sürekli bir kalem not defteri ve rehber bulunmalıdır.
· Uzun ve ayrıntılı konuşmalar için önceden hazırlık yapmalı iletilecek istekler ve görüşler sorulacak sorular karşılaşabileceğimiz sorulara vereceğimiz cevaplar açık seçik belirlenmelidir.
· Telefon açılınca ilk söz olarak karşı numara sorulmalı aradığımız numaranın doğruluğu anlaşılınca kendimizi tanıtmalıyız.
· Daha sonra aradığımız kişi sorulmalı ve kendisiyle konuşmaya başlamamız sağlanmalıdır.
· Karşılıklı konuşma kısa özlü olmalı gereksiz ayrıntılara girilmemelidir.
· Telefon konuşmasını arayan kişinin bitirmesi ve telefonu yine arayan kişinin kapatması bir incelik gereğidir. Aranan kişinin telefonu önce kapatması kaba bir davranıştır. Kapatmadan önce ayrılış selamı verilir iyi dilekler iletilir.

2. Kitle Konuşmaları
Bir konuda toplumu aydınlatmak bu alanda kamuoyu oluşturmak amacıyla yapılan konuşmalardır. Kitle konuşmaları tek kişi tarafından belli bir topluluğa yönelik olabileceği gibi birden çok kişinin katılımıyla gerçekleşen toplu görüşmeler yada tartışmalar biçiminde de olabilir.

2.1. Konferans
Bilim ve sanat konularında yazar bilim adamı sanatçı ve düşünürlerin bir konu hakkında derin bilgisi görüşleri olan kimselerin özel toplantılarda dinleyicilerine karşı düşüncelerini bilgilerini açıklamak öğretmek amacıyla yaptıkları konuşmalardır.
Bilimsel bir düşünceyi akademik bir konuyu orijinal bir görüşü anlatmak bir tezi savunmak konferansın en belirgin amacıdır.
Konferanslar; genellikle bir topluluğa bir kitleye bilim teknik düşünce ve sanat öğeleriyle ilgili konuları açıklar. Her türden kompozisyonda olduğu gibi konferansta konunun ilgi çekici olması birlik açıklık ses güzel Türkçe dinleyenlerin sabır dereceleri dikkat edilecek temel kurallardır.

2.2. Açık Oturum
Toplumu yakından ilgilendiren güncel bir konunun değişik görüşlerdeki uzman kişiler tarafından seçkin bir izleyici önünde tartışılmasıdır. Açık oturumda değişik görüşlerin eşit oranda temsil edilmesi temel ilkedir tartışmayı bir başkan yönetir. Başkan konuyu belirler konuşmacıları tanıtır sonra konuşmacılara sırasıyla söz verir. Konuşmacılar birbirlerini dikkatle dinler gerekirse not alırlar. Başkan genellikle yapılan konuşmaları oturumun sonunda toparlayıp özetler.

2.3. Panel
Bir başkanın yönetiminde küçük bir tartışmacı grubun izleyiciler önünde belli bir konuya ilişkin görüş ve düşüncelerini belirttikleri grup tartışmasıdır. Açık oturumdan farklı olarak konuşmacıların görüşlerini bildirmelerinden sonra izleyiciler soru olarak tartışmaya katılabilir kendi görüşlerini açıklayabilirler. Sonunda başkan konuşmaları toparlayarak görüşleri özetler.

2.4. Sempozyum
Bir dinleyici topluluğu karşısında özellikle bilim sanat ve fikir ağırlıklı konularda değişik konuşmacıların önceden hazırlanmış bir dizi konuşma yapmalarıdır. Her konuşma 5-20 dakika ile sınırlıdır. Sempozyumda ele alınan ortak konu çeşitli yönlerden incelenir değişik görüşler ve yorumlar dile getirilir.
Sempozyumda da bir başkan bulunur. Konuyu bölümlere ayırır. Her bölüm için değişik mesleklerden belli sayıda konuşmacı bulunur. Başkan sempozyumu açarken konuyu belirler gerekli açıklamaları yapar. Konuşmacıları tanıtır. Konuşmaların sonunda görüşleri kısaca özetler.
Sempozyumda yapılan değişik konuşmalar konuyu bütünleyici niteliktedir. Burada tartışmadan çok sohbet havası vardır. Konuşmalardan sonra dinleyiciler soru sorabilirler.

2.5. Forum
Panel gibi bir toplu tartışma türüdür. Belli bir konuda ortaklığı bulunan bir grubun ortak sorunlarının çözümlenmesinde görüş birliğine varmak üzere düzenlenen toplu tartışmaya forum denir. Genellikle grup başkanı denilen bir kişi tarafından yönetilen forumda topluluğun her üyesinin konuşmada ve görüşlerini bildirmede eşit hakkı vardır. Forum sonunda tartışma konusu olan sorunun çözümünde tutulacak ortak yolun belirlenmesi amaçlanır. Burada başkanın hem konuşmacıları hem de dinleyicileri yönetmesi daha güçtür. Bu bakımdan forum başkanının yönetmede ve konuşmada yetenekli ve birleştirici olması gerekir.

Я isimli Üye şimdilik offline konumundadır  
Alt 30-03-2011, 01:42   #6 (permalink)
Я
 
Я - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart

. SÖZLÜ ANLATIM :
1. Doğru ve düzgün konuşma iyi konuşanlar örnek alınarak elde edilebilir. Bunun için öğretmen çocuklara iyi konuşma örneği olmalı; kendisi de düzgün ve güzel konuşmalı; kelimeleri iyi telaffuz etmelidir.
2. Sözlü anlatım derslerden ders dışı faaliyetlerden faydalanılarak geliştirilir. Bu maksatla özellikle ileri merhalelerde "dilbilgisi"nden faydalanılmalıdır. Ayrıca şiir ve nesir okuma yarışmaları tartışmalar düzenlenerek çocukların konuşma kabiliyetleri geliştirilmelidir.
3. Çocuklar cesaretleri kırılmadıkça büyük bir konuşma hevesi gösterirler. Başlangıçta onlara kendi alışkanlıkları şekilde konuşma imkanı verilmelidir.
4. Çocuklar toplu konuşmada başkan seçimi gündem düzenlenmesi söz alma oylama v.b. kuralları öğrenmelidirler. Söze karışmayan öğrencileri konuşturmak için tedbirler alınmalı sık sık söz isteyen öğrencilere her zaman söz verilmelidir.
5. Çocukları konuşturmak amacıyla küçük dramatizasyon çalışmaları da yapılmalıdır. Dramatizasyon belli konuların vücut hareketleriyle canlandırılmasına da fırsat ve imkan verir. Öğretmen çocuklara dinledikleri veya okudukları bir masalı bir hikayeyi veya derste geçen bir konuyu sınıfça temsil ettirmeli. Bu türlü faaliyetlere öğretimin ilk yılından itibaren yer verilmelidir. Burada sözü edilen basit dramatizasyon çocukların kendilerini dinledikleri veya okudukları şeylerde geçen şahısların yerine koyarak bir olayı temsil etmeleridir.
6. Ağız farklarını ve telaffuz yanlışlıklarını düzeltmek için söz korosu da yapılmalıdır. Söz korosu bir şiir veya nesir parçasının koro halinde okutulmasıdır. Öğretmen bazan bütün sınıfa bazan da ayırdığı gruplara bir parçayı koro halinde okutabilir. Bu çalışma bütün öğrencileri faaliyete katacağından dersin canlı geçmesini de sağlar. 7. İlk Türkçe okuma yazma çalışmalarına çocukların bulundukları yabancı okulda o ülkenin diliyle okuyup yazmayı tereddütsüz becerebildikleri zaman başlanacağı gözönünde bulundurulmalı henüz bu seviyeye ulaşmamış olanlar için bol bol sözlü anlatım çalışmaları yapılmalıdır.

Я isimli Üye şimdilik offline konumundadır  




Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Sözlü Anlatımın Genel Kuralları Nelerdir?Sözlü Anlatım Hakkında

Sözlü Anlatımın Genel Kuralları Nelerdir?Sözlü Anlatım Hakkında konusu, Eğitim ve Öğretim / Türkçe ve Edebiyat forumunda tartışılıyor.



Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Genel Forum Kuralları Я Forum Kurallar - Destek 2 20-12-2013 05:52
Tıp Bayramı Hakkında Genel Bilgi elif Genel Kültür Paylaşımlarınız 0 17-06-2009 10:22
Tüp Bebekte Genel İpuçları Nelerdir? elif Tüp Bebek Bölümü 0 18-09-2008 09:13
Futbolcu Oktay'a sazlı sözlü jübile Bakimli Bayan Sabah - Günaydın 0 16-08-2008 10:46
Saç Dökülmesi Hakkında Genel Bilgiler Bkmlyz Saç Dökülmesi 0 25-06-2008 04:59

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 07:43 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats