bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Eğitim ve Öğretim > Türkçe ve Edebiyat

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 25-06-2009, 01:48   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Betimleme Nedir?-Betimleme Hakkında

Betimleme Nedir?-Betimleme Hakkında

Betimleme bir varlığın ya da manzaranın göz önünde canlanacak biçimde kendine özgü yönlerini belirterek söz ya da yazıyla anlatılmasıdır. Neler betimlenir tasvir edilir? Gözle görebildiğimiz ya da hayalimizde canlandırabileceğimiz her şey... Elimize aldığımız bir kitap ya da kalem oturduğumuz oda pencereden bakınca dışarıda gördüklerimiz bulunduğumuz semt yaşa*dığımız kent gökyüzü bulutlar dünya evren... betim*lenebilir.

Betimleme görülenlerin gözlemlerin sözcüklerle anlatılmasıdır bir bakıma. Betimlemede mutlaka görsellik vardır. Varlığı gözle algılanan ayrıntılardan söz edilebilir. Yani betimleme gözleme dayanır. Yazar bir varlığı ya da manzarayı betimlerken niteleyici sözcüklerden yararlanır:

"Son derece sakin sinek uçsa sesi duyulacak kadar sessiz bir odadayız."

"Gözümüzün önünde uzayıp giden uçsuz bucaksız masmavi deniz ve çam ağaçlarına şarkı söyleten rüzgâr insana yaşama sevinci veriyordu."

Betimleme bir anın bir durumun bir grup insanın fotoğrafının çekilmesidir. "Fotoğraf" betimlemeyi baş*ka tekniklerden -özellikle öykülemeden- ayırmak için anahtar kavramdır. Bir sınıf düşünelim o sınıfın bütün sınıfa hâkim bir noktadan fotoğrafını çekelim. Fotoğ*rafta görünenlerin anlatılması betimlemedir. Bir öğren*ci defterine bir şeyler yazıyor biri arkasına dönmüş bir başkası dışarı bakıyor olabilir. Bunları anlatan cüm*leler betimlemeyi oluşturur.

Betimleme tekniğinde sanatlı anlatım söz konusudur. Yazar sözcükleri mecaz anlamda kullanabilir. Betim*lediği durumla ilgili duygularını beğenisini ortaya koya*bilir. Yazar anlatım sırasında değişik söz sanatların*dan yararlanabilir.



Örnek:"Bulunduğumuz yer denizden bin beş yüz metre kadar yüksekte idi. Akcedil; ay iskelesinin önünde du*ran kayıklar ağaçların arasındaki seyrek binalar iğne topuzu kadar ufaktı. Karşıda Burhaniye'nin arkasında yatan Madra dağları şekilsiz bir yığından ibaretti. Güneşin altında göz kamaştırıcı pırıltılarla yanan deniz ta uzaklarda açıklı koyulu gölgelere bürünen Midilli Adası'na kadar uzanıyor bunun sağ yanından geçerek ufukta sisler içinde gökle birleşiyordu. Kazdağı'nın körfeze kadar yaklaşan eteklerini sayılamayacak kadar çok her biri başka renk ve biçimde irili ufaklı dağlar ve tepeler çevi*riyordu. Arkamızda Sarıkız bu dağların en yüksek tepesi ağaçsız başını beyaz bulutlara uzatıyordu."(Sabahattin Ali)

Yazar bulunduğu yüksek yerden bakınca gördüklerini betimlemiş. Eğer aynı yeri bir başka yazar betimleseydi farklı bir betimleme ortaya çıkardı. Yazar gözlemle*rine duygularını katarak betimleme yapıyor. Söz sanatlarından (benzetme kişileştirme abartma) yarar*lanıyor. Anlattıklarının okurun gözünde canlanmasın sağlamaya çalışıyor.

Betimleme yazarın anlatımına ve duygularını katıp katmamasına göre ikiye ayrılır:

a) İzlenimsel Betimleme

Duyguların öznelliğin ağır bastığı betimleme türüdür. Anlatılanlar kişiye göre değişen nitelikler ve ayrın*tılardır. "Sınıfın insanın içini karartan bir havası vardı." cümlesinde kişiden kişiye değişen bir yargı söz konusudur. Aynı sınıfı bir başkası farklı biçimde algılayabilir. Yukarıda S. Ali'den alınan parça da bir izlenimsel betimleme örneğidir.

Edebi yazılardaki betimlemeler genellikle izlenimsel betimleme örneğidir. Çünkü yazar gördüklerini du= ygu*larına bağlı olarak anlatır anlatıma duygularını da katar.

Aşağıdaki paragrafı okuyalım:

"Yeşil yumuşak çimenlerin üzerine oturmuş göz*lerinden birbiri ardı sıra yuvarlanan gözyaşları arasından bana bakıyor. Oturduğu yerdeki çimen*lerin sarı yeşil parıltısı gözlerimi kamaştırdı. Gerideki bahçe duvarını gözden saklayan mor ley*laklardan etrafa hafif serin bir koku yayılıyordu." (Tektaş AĞAOĞLU)

Yazar karşısındaki kişiyi ve oturduğu yeri kendi bakış açısı ile anlatıyor. Bu paragraf duyguların ön plana çık*tığı bir öznel betimleme örneğidir. .

ÖRNEK SORU:

Kenar mahalleler... Birbirine geçmiş yaslanmış tahta evler... Kiminin kaplamaları biraz daha kararmış kiminin balkonu biraz daha öne eğilmiş kimi biraz daha çömelmiştir. Hepsi hastadır; onları seviyorum; çünkü onlarda kendimi buluyorum.

Bu parçanın anlatım biçimi aşağıdakilerden hangi*sine bir örnektir?

A) Betimleme (tasvir)
B) Tartışma
C) Açıklama
D) Öyküleme (hikâye etme)
E) Örnekleme(1987/ÖYS)

ÇÖZÜM:Yazar bu kısa parçada kendisine yakın bulduğu kenar semtlerin evlerini tasvir ediyor. Evler için "çömelmiş" demesi evlerin hasta olduğunu söylemesi duyguların etkisiyle söylenen ayrıntılardır. Kısacası bu kısa para*graf güzel bir öznel (izlenimsel) betimleme örneğidir.(Cevap A)

b) Açıklayıcı Betimleme

Yazarın anlatıma duygularını katmadan gözlemlerini nesnel biçimde anlattığı betimleme türüdür. Açıklayıcı betimlemenin örneği olan yazılarda yazar alabildiğine nesnel davranır gözlemlerini anlatırken kendinden bir şeyler katmamaya özen gösterir.

Aşağıdaki paragrafı gözden geçirelim:

"Bu küçük yerleşim merkezindeki tüm caddeler merkezinde hükümet konağının bulunduğu mey*dana çıkıyordu. Hükümet konağı en azından yüz yıllık bir taş yapı idi. Onun tam karşısında hükümet konağına göre çok yeni sayılabilecek belediye binası yer alıyordu. Belediye binası ile Şehir Parkı birbirine bitişikti. Parkın içinde yaz - kış yeşilliğini koruyan elliye yakın büyük çam ağacı vardı. İlçede*ki iki bankanın reklam amaçlı koyduğu banklar bu ağaçların altında duruyordu..."

Bu parçada öznel olarak nitelendirilecek hiçbir ayrıntı yok. Anlatımda kesin objektif bilgilere yer verilmiş. Anlatılanların kişiye göre değişen bir yanı yok.

Şimdi de bir coğrafya kitabından alınan aşağıdaki parçayı inceleyelim:

"İstanbul'da beklenmeyen bir şekilde nüfusun art*ması ve buna bağlı olarak gecekonduların çoğal*ması altyapının kurulmasını zorlaştırmakta su yol gibi sorunlar çözümsüz kalmaktadır. Kentlerin dokusunda önemli değişmeler görülmektedir. İstan*bul'un eski semtleri olan Beyoğlu Sirkeci Emi*nönü ve Beyazıt'ta taş ve ara sokaklarda ahşap binalar birbirlerini kesen dar sokak ve caddeler yer almaktadır. Bakırköy Caddebostan Etiler Nişantaşı Levent gibi yeni semtlerde çoğu kez doğrusal uzanış gösteren ve birbirlerini dik olarak kesen cadde ve sokaklar vardır. Ataköy Bahçeşehir gibi planlı olarak kurulan semtlerde daha düzenli caddeler yer almakta çok katlı binalar ya*pılmaktadır."(Prof. Dr. ibrahim ATALAY)

Yazar istanbul'la ilgili gözlemlerini kendi alanı açısın*dan duygusallıktan uzak bir anlatımla ortaya koymuş*tur. Yazar kendi bakış açısı ile ama öznel olmayan bir üslupla betimleme yapıyor. Oldukça yalın gerçeğe uygun sanatl söyleyişlere başvurulmayan bir anlatım söz konusu.

İnsanla kişi tasvirleri ile ilgili betimlemelere "portre" denir. Portre fiziksel (tensel) portre ve ruhsal (tinsel) portre olarak ikiye ayrılır. Fiziksel portrede kişinin görünümü boyu yüzü saçı giyimi anlatılır. Ruhsal portrede ise kişilik özellikleri; karakteri içtenliği zevk*leri anlatılır. Ruhsal portrede varlığı göz ile anlaşılan görsel ayrıntılar bulunmayabilir.

"Cana yakın biri olduğu sıcacık ses tonundan anlaşılırdı." cümlesi ruhsal portre ile ilgili bir ayrıntıdır bu ayrıntıda gözlem söz konusu değildir.

ÖRNEK SORU:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde betimleme yoktur?

A)Söylenenleri hiç duymuyormuşçasına dalgındüşünceli bir tavırla işini yapmayı sürdürdü.
B)Artık bahar geldi derken birdenbire hava bozmuş;damlar sokaklar kırlar karla örtülmüştü.
C)Az konuşan doğruyu söyleyen söylediğini tartan bir insandı.
D)İçli çok duygulu bir adamdı konuşurken hem ağlar hem ağlatırdı.
E)Benim gibi babamın da dedemin de çocukluk ve ilk gençlik günleri bu konakta geçmişti.(1993/ÖYS)

ÇÖZÜM:
B seçeneğindeki cümlede dış dünya betimlenmiştir. A C ve D'deki cümleler kişi betimlemesi (portre) ile ilgilidir. C ve D seçeneklerindeki cümleler özellikle ruh*sal portre ile ilgilidir. Bu seçeneklerde yer alan ayrın*tılar görsel değildir. A'da görsellik vardır; dalgın ve düşünceli olması görerek fark edilir. E seçeneğindeki cümlede betimleme yoktur. Betimleme olması için sözü edilen kişilerin ya da konağın niteliklerinin sıra*lanması gerekir.(Cevap E)
Sanatsal Betimleme:
1.İzlenim kazandırmak amacıyla yazılır.
2.Değişik duyulara seslenen özel ayrıntılar üzerinde durulur.
3.Ayrıntılar sübjektif olarak verilir.
4.Amaç sanat yapmaktır.
Örnek metinler:s.91-92”İnce Memed” ve “Çarşı”

Açıklayıcı Betimleme:
1.Bilgi vermek amacıyla yazılır.
2.Genel ayrıntılar üzerinde durulur.
3. Ayrıntılar objektif (olduğu gibi)olarak verilir.
4.Amaç sanat yapmak için değil bir konu hakkında bilgi vermektir.
5. Değişik duyulara seslenen özel ayrıntılar üzerinde durulmaz.
6.Betimlenecek varlığa kişisel duygu ve düşünceler katılmaz.
Betimleme Nedir

betimleme: bir ortamı olayı varlığı imgeyi ve kavramı özel niteliklerini canlandıracak biçimde yazı ya da sözle anlatma.

Betimleme (tasvir Etme)

Betimleme varlıkları en belirgin özellikleriyle tanıtma göz önünde canlandırma işidir. Başka bir deyişle ”varlıkların sözcüklerle resmini yapmaktır” tır.

Kişi çevresindeki maddi varlıklardan (ev hayvan insan kitap orman…) ayrı düşünülemez; yani maddi varlıklardan soyutlanamaz. Bizi kuşatan ilişkide olduğumuz varlıklar üzerimizde türlü izlenimle bırakırlar.Bu izlenimleri başkalarına da duyurmak anlatmak isteriz beğendiğimiz bir öğretmenimizi gördüğümüz bir köyü yeni bir aracı… çevremizdekilere tanıtmak; gereksinimi duyarız. İşte türlü varlıklara özgü izlenimlerimizi çevremizdekilere anlatabilmek için ”betimlemeden” yararlanırız. Betimleme; hem konuşmada hem de yazmada başvurduğumuz bir anlatım biçimidir. ”Açıklama” ”öyküleme” gibi ”betimleme” nin de günlük yaşamımızdaki yeri büyüktür.


Betimleme bir konuşmadaki ya da yazıdaki olayların yerini kişilerini; olayla ilgili hayvanları eşyaları görünümleri… tanıtmak göz önüne sermek; anlatımı kuruluktan tekdüzelikten (monotonluktan) kurtarıp canlı etkili kılmak için başvurulması zorunlu bir anlatım biçimidir. Bu işleviyle betilemeden konuşmada da yazmada da sık sık yararlanırız. Aşağıdaki parçaya bu açıdan bakalım.

”Derken kız büyüyüp serpilmiş. Aklı başında bir ergen oluvermiş. Bele dek saçlar elâ gözler yavru balaban bakışlar.Ağzı oğul balı yanakjları al kiraz. Dudakları lokum boyu selvi. Sanırsın bir peri. Yüzü güleç dili tatlı iyiliklerin meleği. Ama çekememişler komşu kızlar bunu başlamışlar eğlenmeye ”oduncunun kızı işçi kızı” demeye… Asaletin ölçüsüymüş zenginlik o devirlerde”

Betimlemede Gözlemin Önemi

Başarılı betimleme yapabilmek için varlıklara bakmak yani gözlem yapmak gerekir. Gözlem; görme işitme koklama dokunma tatma organlarımızla sağladığımız duyumların tümüdür. Duyu organlarımız aracılığıyla varlıkları incelemek onların benzerlerinden ayrılan yanlarını seçmek betimlemenin ilk koşuludur. Özdeş varlıkların birbirlerine benzeyen yanları bulunduğu gibi ayrılan yanları da vardır. Sözgelimi bütün okulların yapısı bahçesi derslikleri öğrencileri öğretmenleri hizmetlileri… vardır. Ama hiçbirininki diğerlerine benzemez. Bu nedenle tüm kaygımız betimleyeceğimiz varlıkların kendilerine özgü göz alıcı ilginç yanlarını bulup ortaya çıkarmak olmalıdır.


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  

Alt 23-02-2013, 01:48   #2 (permalink)
Misafir
Avatar Yok
 
Standart

örnekler a b c d diyemi olacak ? ödev pzrtesiye söleyin ltfn


 

Alt 26-01-2016, 09:44   #3 (permalink)
MRK
Avatar Yok
 
Standart

Evet olsun ama daha fazla bilgi olsun ama yinede verdiğiniz için teşekkür ederim ama size teşekkür ettiğim için bana daha fazla bilgi vermiyecekseniz sizden bir daha isteyen girmem ona göre


 




Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Betimleme Nedir?-Betimleme Hakkında

Betimleme Nedir?-Betimleme Hakkında konusu, Eğitim ve Öğretim / Türkçe ve Edebiyat forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: ruhsal betimleme, betimleme nedir kısaca, ruhsal betimleme nedir, betimleme nedir, fiziksel betimleme örnekleri, ruhsal betimleme örnekleri, 5sınıf türkçe betimleme nedir, betimleme nedir 4 sınıf, betimleme örnekleri 4 sınıf, 6sınıf türkçe betimleme, betimle nedir, 4sınıf betimleme örnekleri, sınıfı betimleme, betimleyiniz ne demek, 6sınıf betimleme örnekleri,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Kinaye Nedir?-Kİnaye Sanatı Hakkında elif Türkçe ve Edebiyat 0 24-06-2009 04:09
Dökümantasyon ve Enformasyon Bölümü Nedir? / Hakkında gizem Meslekler Rehberi ve Meslek Seçimi 0 24-06-2009 03:38
Deniz Teknolojisi Mühendisliği Bölümü Nedir? / Hakkında gizem Meslekler Rehberi ve Meslek Seçimi 0 24-06-2009 03:09
Deniz İşletmeciliği ve Yönetimi Bölümü Nedir? / Hakkında gizem Meslekler Rehberi ve Meslek Seçimi 0 24-06-2009 03:07
Dil Nedir?-Dilin Özellikleri Hakkında elif Türkçe ve Edebiyat 0 24-06-2009 02:12

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 06:13 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats