bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Eğitim ve Öğretim > Türkçe ve Edebiyat

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 25-06-2009, 01:51   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Cümlede Duruluk Nedir?-Cümlede Duruluğu Neler Bozar?

Cümlede Duruluk Nedir?-Cümlede Duruluğu Neler Bozar?

İyi ve sağlam bir cümlenin niteliklerinden biri de duruluktur. Duruluk cümlede gereksiz
sözcüklerin bulunmamasıdır. Daha kısa bir deyişle düşüncemizi
olabildiğince az sözcükle anlatmadır. Bu niteliği sağlamak için
düşüncenin belirtilmesinde belli bir görevi olmayan sözcükleri
cümleden atmalıyız. Cümlelerimizi bu gereksiz sözcüklerden
ayıklama hem söylemek istediklerimizi doğrudan anlatmaya hem de
anlatımımıza yalınlık ve doğallık kazandırmaya yarar.
Gereksiz sözcüklerden kurtulmanın en kestirme yolu
düşünceleri zihnimize doğduğu gibi yazmadır. Her türlü yapmacıktan
ve özentiden kaçınmadır. Bunun ölçüsü de şu olmalıdır: Cümleden bir
sözcüğü attığımızda cümlenin anlamında bir daralma anlatım
gücünde bir zayıflama olursa o sözcük gerekli; olmuyorsa o sözcük
gereksizdir. Cümlelerimizi bu ölçüye göre değerlendirme iyi bir
yazıda bulunması gereken özlülük yalınlık duruluk ve etkililik gibi
olumlu nitelikleri de yazımıza kazandırır.


Cümlelerimizde duruluğu sağlamak için yukarıdaki noktalarla
birlikte şunlara da dikkat etmeliyiz:
1. Her türlü süs ve özentiden kaçınmalıyız. Bu bakımdan
düşünceyi belirlemekten çok sözü uzatmaya yarayan sözcükleri
atmalıyız. Şu cümleye bakalım:
“Bu güzelim hayatın bin bir çeşit güzelliklerine veda ederek
ezelî ve ebedî bir diyara ölüm ülkesine göçtü.”
Bu cümlede anlatılmak isteneni tek sözcükle anlatabiliriz. Söz.
gelişi “öldü” diyerek de cümlenin anlatmak istediğini belirtebiliriz.
Demek ki cümlede yer alan öbür bütün sözcükler gereksizdir.
2. Bağlayıcı ögeleri Bağlaçları ve ilgeçleri kullanmada titiz
davranmalı gelişigüzel kullanmaktan kaçınmalıyız. Bağlaçlar ve
ilgeçler yerli yerinde ve gerektiği zaman kullanılmazsa anlatıma
tutukluk cümleye ağırlık verdiği gibi doğallık niteliğini de engeller
cümlenin. Şu örneğe bakalım:

“Kum ve çakıl ve taş ve bunların hazırlanmasını bildirmiştim.”
Cümlede “ve” bağlacı gelişigüzel kullanılmaktadır. Bunun yerine “
işareti koyarak cümleyi doğal etkili bir duruma getirebiliriz: “Kum
çakıl taş gerektiğini belirtmiş; bunların hazırlanmasını istemiştim.”
3. Birkaç sözcüğün anlamını karşılayabilecek kimi ad ve
sıfatlarla da gereksiz sözcükleri kullanmaktan kaçınır duruluğu
sağlayabiliriz. Özellikle seçkin sözcükler küçültme ekleriyle kurulmuş
ad ve sıfatlardan yararlanabiliriz. Sözgelimi “Elmanın tadı birazcık
ekşi gibi.” cümlesini “Elmanın tadı ekşimsi.” biçimine dönüştürebiliriz.
Aynı biçimde “ekşice” “ekşimtırak” sözcüklerinden birini kullanarak da
duruluğu sağlayabiliriz.
4. Olmak etmek eylemek kılmak gibi yardımcı eylemlerin
yerine canlı eylemler kullanarak da duruluğu sağlayabiliriz. Örneğin
“Hasta oldu.” yerine “Hastalandı.” “Su bulanık bir hale geldi.” yerine
“Su bulandı.” diyebiliriz.
5. Aynı anlama gelen sözcükleri yan yana getirmekten
kaçınmalıyız. Örneğin şöyle bir cümle duru ve doğal değildir:
“Parası pulu çok varlıklı zengin yoksul diyemeyeceğimiz bir
kişiydi.”
Bu cümleyi “Zengin bir kişiydi” ya da tek sözcükle “Zengindi”
biçiminde kurarak duruluğu sağlayabiliriz


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Cümlede Duruluk Nedir?-Cümlede Duruluğu Neler Bozar?

Cümlede Duruluk Nedir?-Cümlede Duruluğu Neler Bozar? konusu, Eğitim ve Öğretim / Türkçe ve Edebiyat forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: duruluk nedir, duruluk, duruluk ne demektir, duruluk nedir örnek, duruluk vikipedi, duruluk nedir vikipedi, duruluk örnekleri, türkçede duruluk, duruluk ne demek, türkçede duruluk nedir, edebiyatta duruluk nedir, duruluk örnek, cümlede daralma, cümlede duruluk nedir, cümlede duruluk,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Cümlede Gereksiz Kullanılan Yardımcı Eylemler Nelerdir?-Yardımcı Eylemler Hakkında elif Türkçe ve Edebiyat 2 05-11-2011 07:15
neler çıkıyor neler buda pırlanta çerçeveli lens modeli Bkmlyz Moda Hakkında Herşey 1 23-09-2008 12:52
Boya Saçı Bozar mı ? Bkmlyz Saç Boyaları 0 01-07-2008 11:54
Neler yemeli neler içmeli Hürriyet Sağlık Hürriyet / E - Kolay / Sabah Sağlık 0 27-05-2008 03:50

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 07:10 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2018, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats