bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Eğitim ve Öğretim > Türkçe ve Edebiyat

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 25-06-2009, 01:52   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Bağlaç Nedir?-Bağlaç Hakkında

Bağlaç Nedir?-Bağlaç Hakkında

Tek başına anlamı olmayan anlamca birbiriyle ilgili cümleleri veya cümlede görevdeş sözcük ve söz öbeklerini bağlamaya yarayan kelimelere bağlaç denir.
açıkçası
ama
ancak
bile
çünkü
dahi
dE
dE.....dE
demek ki
fakat
gene
gerek...gerek(se)
ha........ha
hâlbuki
hatta
hele
hem
hem de
hem.....hem (de)
ile
ise
ister.....ister(se)
kâh..........kâh
kısacası
ki
lâkin
madem(ki)
nasıl ki
ne var ki
ne yazık ki
ne......ne (de)
nitekim
oysa
oysaki
öyle ki
öyleyse
üstelik
ve
veya
veyahut
ya da
ya....ya (da)
yahut
yalnız
yeter ki
yine
yoksa
zira

Özellikleri

]Edatlardan farkı zaten var olan anlam ilgilerine dayanarak bağ kurmasıdır. Edatlar ise yeni anlam ilgileri kurarlar.
]Bağlaçların yerine noktalama işaretleri kullanılabilir.
]Bağlaçlar cümleden çıkarılınca anlam bozulmaz ama daralabilir. Bağlaçlar (ile hariç) önceki ve sonraki kelimeden ayrı yazılır. Bitişik yazılanlar bağlaç değil ektir.

Eve gittim fakat onu bulamadım. (bağlaç)
Konuşmak üzere ayağa kalktı. (edat)
Sözlüden yine zayıf almış. (zarf)
Ben de seninle geleceğim. (bağlaç)
Evde rahat çalışamadı. (çekim eki)
Sözde Ermeni soy kırımı (yapım eki)
Sen ki hep çalışmamı isterdin... (bağlaç)
Seninki de lâf işte... (çekim eki)
Evdeki hesap (yapım eki)


BAĞLAÇ ÇEŞİTLERİ

a. Sıralama Bağlaçları

“ve”

Cümleleri anlam ve görev bakımından benzer veya aynı olan kelimeleri sözleri ve öğeleri birbirine bağlar.
Duygu ve düşünce bir olmalıdır. özneleri
Köyünü yaşlı dedesini ve ninesini özlemişti. nesneleri
Şiir ve roman okuma alışkanlığı edinin. nesneleri
Bana baktı ve güldü. cümleleri
Anlatılanları dinliyor ve çocuğa hak veriyordu. cümleleri
Aylarca ve yıllarca sustu. benzer kelimeleri
Binlerce yerli ve yabancı turist geldi. sıfatları

“ve” bağlacı yerine virgül veya “-İp” “-ErEk” zarf-fiil ekleri de kullanılabilir:
Masaya yaklaştı ve kitabı aldı.
Masaya yaklaştı kitabı aldı.
Masaya yaklaşıp kitabı aldı.
Masaya yaklaşarak kitabı aldı.
Not: “ve” bağlacından önce noktalama işareti kullanılmaz bu bağlaçla cümle başlamaz. Çağdaş şiirde söze etki ve çekicilik katmak için kullanılmaktadır ama doğru değildir.
“ve” bağlacı yerine & işaretini kullanmak son derece yozlaştırıcıdır.

“ile -lE”

“ve” ile görevleri aynı olmasına rağmen her zaman birbirinin yerine kullanılamazlar. “ile”nin kullanım alanı daha dardır.
“ile” cümleleri birbirine bağlamaz; sadece aynı görevdeki kelimeleri bağlar.
Duygu ile düşünce bir olmalıdır.
Yaşlı dedesi ile ninesini özlemişti.
Edebiyatımızda en çok eser verilen türler şiir ile romandır
Not: Edat olarak kullanılan ve zarf yapan “ile”den farklıdır.
Mehmet ile Ali sinemaya gittiler. (bağlaç)
Mehmet Ali’yle sinemaya gitti. (edat)
Mehmet heyecanla yerinden kalktı. (edat)


b. Eşdeğerlik Bağlaçları

“ya da veya yahut veyahut”

Aynı değerde olup da birinin tercih edilmesi gereken iki seçenek arasında kullanılırlar.
Biriniz gideceksiniz: Sen ya da kardeşin.
Bisiklet veya motosiklet alacağım.
Sen ben veya başkası...
Sen olmasan yahut (veyahut) seni görmesem dayanamam.

c. Karşılaştırma Bağlaçları

“ya....ya”

İki seçenek sunulduğunda kullanılır.
Bunlar birbirinin zıttı olabilir
Biri yapılmadığında diğerinin yapılması gerekebilir.
Ya beni de götür ya sen de gitme.
Ya gel ya gelme.
Ya bu deveyi güdeceksin ya bu diyardan gideceksin


“hem.....hem (de)”

Her ikisi de geçerli olan iki durumu anlatır. Bunlar zıt da olabilir eşdeğer da.
Hem çalışmıyor hem (de) yakınıyorsun.
Hem kitap okuyor hem de müzik dinliyor. Aynı anda

“ne......ne (de)”

]Aynı görevdeki kelimeleri kelime gruplarını ve öğeleri birbirine bağlar.
Ne şiş yansın ne kebap. özneleri
Gönül ne kahve ister ne kahvehane. nesneleri
Ne İzmir’e gitmiş ve Bursa’ya. dolaylı tümleçleri

]Cümleleri de birbirine bağlar:
Üç yıldır ne bir telefon açtı ne de bir mektup yazdı.
Onu ne gördüm ne de tanıdım.
Ne aradı ne (de) sordu.
Ne kızı verir ne de dünürü küstürür.
Ne doğan güne hükmüm geçer
Ne halden anlayan bulunur.

]Cümleleri -yapı bakımından olumlu oldukları hâlde- olumsuz yapar. Yüklem olumlu durumdadır.
Ne kendi rahatsız oldu ne de halkı huzursuz etti. (kendisi rahatsız olmadı halkı da huzursuz etmedi)
Yüklem olumsuz çekimlenirse anlatım bozukluğu meydana gelir.
Ne çay ne kahve içmedi.› “Ne çay içti ne kahve” olmalıydı.

] Zıt anlamlı iki sıfatla birlikte kullanılarak onların arasında bir durum ifade eder.
Dışarıdaki hava ne soğuk ne sıcak.
Yaptığı işe ne kolay ne de zor denebilir.
Not: “Ne zor ne acı günler yaşadık” örneğinde “ne zor” ve “ne acı” sözleri ayrı ayrı da (biri olmadan) kullanılabileceği için buradaki “ne”ler bağlaç oluşturmaz.

“dE....dE gerek......gerek olsun.....olsun kâh......kâh ha......ha”

Öğeleri ya da cümleleri birbirine bağlarlar.
Öğretmeni de arkadaşları da onu çok merak ettiler. özneleri bağlamış.
Annesini de babasına da özlemişti. nesneleri bağlamış.
Tatil boyunca dinlenmiş de gezmiş de. yüklemleri bağlamış.
İzmir’e de Aydın’a da uğrayacağız. dolaylı tümleçleri
Fizikten de anlamam kimyadan da.
Gerek sen gerek(se) o güzel çalıştınız.
Gerek baba gerek anne tarafından bir akrabalıkları yok.
Ali olsun Ahmet olsun ikisi de çalışkan ve zekîdirler.
Kâh yıkılıyor kâh kalkıyor ama yılmıyor.
Ha Ali ha Veli ne fark eder?

d. Karşıtlık Bağlaçları

“ama fakat lâkin yalnız ancak ne var ki ne yazık ki”

“ama fakat lâkin” aynı anlamlı bağlaçlardır. “yalnız ancak ne var ki ne yazık ki” de bunlara yakın bağlaçlardır.
]“ama fakat lâkin yalnız ancak ne var ki ne yazık ki” bağlaçları aralarında zıtlık bulunan iki ayrı ifadeyi cümleyi birbirine bağlar.
Çok tembeldi ama başarılı oldu.
Yemek az ama doyurucu.
Yerinde ve zamanında konuşmaya dikkat ediyorum ama bazen yanlış anlaşılıyorum.
Hızlı yürüdü ancak yetişemedi.
Bu işe başlıyorum ancak bugün bitiremem.
Hava nemliydi fakat yağmur yağmıyordu.
Altmış yaşında kır saçlı; fakat dinç bir adam bağırdı.
Bunları götür yalnız diğerlerini getirmeyi unutma.
Not: Bir cümle bu bağlaçlardan biriyle başlayabilir. Bu durumda bu bağlaçlar iki bağımsız cümleyi birbirine bağlamış olur..
... Ne var ki sanatçıyı bu yüzden eleştirmek doğru olmaz.
] “ne yazık ki” bağlacı çok kötü ve acı sonları bildirir.
İnsanlara hep vefa gösterdi; ne yazık ki kendisi onlardan vefa görmedi.
] “ne var ki” bağlacı çaresizlik ifade eder.
En yüce duyguların tohumları ekildi; ne var ki dünya insanları kendisine benzetmişti.
]“ama fakat lâkin yalnız ancak” neden şart uyarma bildirir
Arkadaşının kalbini kırdı ama çok pişman oldu.
Bizimle gelmene izin veririz ama yolda fazla soru sormayacaksın.
] Sadece “ama” bağlacı pekiştirme anlamı katar.
Güzel ama çok güzel eserler bırakmış atalarımız.
]Yine sadece “ama” cümle sonunda dikkat çekmek için kullanılır.
Bak kızarım ama!
Böyle söylersen darılırım ama!
“hiç olmazsa” ve “hiç değilse”

Çarşıdan elimiz boş döndük. Hiç olmazsa iki kaset alsaydık.
“oysa oysaki hâlbuki”

Aralarında zıtlık aykırılık bulunan iki cümleyi “tersine olarak -dİğİ hâlde” anlamlarıyla birbirine bağlar.
Onu özledim oysa gideli çok olmadı.
Gelemeyeceğini söyledi hâlbuki vakti vardı.
Not: Bu bağlaçlar anlam bakımından zıt olmayan cümleler arasında kullanılırsa anlatım bozukluğuna yol açar.
Her zaman birinciydi oysa çok çalışırdı. (anlatım bozuk)

e. Gerekçe Bağlaçları

“çünkü”

“Şundan dolayı şu sebeple” anlamlarına gelir.
Neden bildirir.
Eve gittim çünkü babam çağırmıştı.
Otobüse yetişemedik; çünkü evden geç çıkmıştık.
“madem(ki)”

Madem gelecektin haber verseydin.
“zira”

“çünkü” anlamında kullanılır.
Allah'a sığın şahs-ı halîmin gazabından
Zira yumuşak huylu atın çiftesi pektir
“yoksa”

Ver diyorum yoksa yersin dayağı.
“nasıl ki”

Acele etmez ağırdan alır; nasıl ki bu akşam ağırdan alıyor.
“değil mi ki”

f. Özetleme Bağlaçları

“kısacası demek ki açıkçası öyleyse yani özetle o hâlde anlaşılıyor ki”
... Kısacası kendimizi toparlamalıyız.
... Demek ki ülkemiz bunlardan dolayı gelişmiyor.
... Açıkçası bu işi istemiyorum.
... Öyleyse gidelim arkadaşlar.
g. Pekiştirme Bağlaçları

“bile dE hem de dahi üstelik hatta ayrıca bundan başka”

Bu bağlaçlardan bazıları bazı durumlarda birbirlerinin yerine kullanılabilirler.
]“bile” kullanılan bir cümle daha önce kullanılmış bir cümlenin ya devamıdır ya da devamı gibi görünür.
Bunu sen bile başarabilirsin.
Bağırsan bile duymaz.
Tembel adam olur demiş. Demiş ama yerinden bile kalkmamış.
Hatta parasını bile ödemişti. / Hatta parasını ödemişti bile.
Çölde suyun bir damlası bile değerlidir.
] “bile” yerine “de” veya “dahi” de kullanılabilir.
Bunu sen de başarabilirsin.
Bağırsan da duymaz.
Tembel adam olur demiş. Demiş ama yerinden dahi kalkmamış.
Hatta parasını dahi ödemişti. / Hatta parasını ödemişti dahi.
Çölde suyun bir damlası dahi değerlidir.
] “hatta hem de ayrıca üstelik”
Belle kazmayla hatta elleriyle kazıdılar.
Gördüm hatta konuştum da.
Konuşmuyor; üstelik gülmüyor da.
Çalışıyor hem de sabahtan akşama kadar.
h. “de ki ise” bağlaçları

“dE”

] Her zaman kendinden önceki kelimeden ayrı ve de da şeklinde yazılır; bitiştirilmez te ta şeklinde yazılmaz. “ya” ile birlikte kullanıldığında da ayrı yazılır: “ya da”
Kelimenin son hecesine kalınlık-incelik bakımından uyar.

] Genellikle “dahi bile üstelik hatta” bağlaçlarıyla özdeştir.
Bu soruyu Ali de bildi dahi bile
Artık gönlümü alsa da önemi yok. dahi bile
] Cümleleri aynı görevdeki kelimeleri ve sözleri birbirine bağlar ve değişik anlamlar katar:
Sorsan da söylemem asla
Erzakını hazırla da pikniğe gidelim.
Cümleleri bağlamış burada pikniğe gitmek için erzak hazırlama şartı var.
Biraz müsaade etsen de işime baksam rica istek yalvarma
Büyüyecek de bana bakacak. Küçümseme alay
Çalışıp da kazanacaksın. şart
Dün bizi bekletti de gelmedi. yakınma
Çalışayım da gör neler yapacağımı. övünme
Düzenli çalıştı da başarılı oldu. için neden-sonuç
Koşsan da yetişemezsin. değişmezlik
Bütün yıl okumamış da şimdi kitap kurdu oluverdi.
Zıt anlamlı cümleler arasına girmiş.
] Tekrarlanan kelimelerin arasına girerek anlamı güçlendirir:
Ev de ev olsa bari küçümseme
Çalış da çalış... abartma
] “ama” bağlacının yerine kullanılabilir; cümleleri ve öğeleri birbirine bağlayabilir:
Hızlı hızlı koştu da yetişemedi. cümleleri bağlamış
] Edattan ve zarftan sonra gelerek anlamı pekiştirebilir:
O kadar da soğuk değil.
Böyle davranmanız hiç de iyi olmadı.
“ki”

Sadece “ki” biçimi vardır.
Kendinden önceki ve sonraki kelimelerden ayrı yazılır.
Türkçe değil Farsça bir bağlaçtır ve Türkçe cümle yapısına aykırı olarak kullanılır.
]Anlam bakımından birbiriyle ilgili cümleleri birbirine bağlar.
Bir şey biliyor ki konuşuyor. (sebep-sonuç)
Baktım ki gitmiş. (şaşkınlık)
Ancak ne yazık ki böyle olmadı.
]Birisinden alıntı yapılacağı zaman kullanılır.
Atatürk diyor ki: ... (açıklama)
]Özneyle veya tümleçlerle ilgili açıklama yapılacağı zaman kullanılır. Bazen “ki” ile başlayan bu açıklama iki kısa çizgi arasında verilir.
Ben ki hep sizin için çalıştım. (pekiştirme)
Siz ki beni tanırsınız neden böyle düşünüyorsunuz?
O yerden -ki herkes kaçar- sen de kaç.
]”ki” kullanılan bazı cümlelerin “ki”den sonraki kısmı söylenmez.
Sınavı kazanabilir miyim ki... (kuşku)
Bu adama güvenilmez ki! (yakınma)
Acaba çocuğa kızarlar mı ki? (endişe)
]Tekrar edilen kelimeler arasında kullanılır.
Adam belâ ki ne belâ...
]Abartma anlamı katar.
Bugün öyle yorgunum ki...
]Bu bağlaç birkaç örnekte kalıplaşarak bitişik yazılmaktadır.
Belki çünkü (burada ünlü uyumuna girmiş) hâlbuki mademki meğerki oysaki sanki.
“ise”

Karşılaştırma ilgisi kurar karşıtlığı güçlendirir.
Yağmur yağıyor evim ise çok uzakta. (bağlaç)
Adam konuşuyor çocuksa hep susuyordu. (bağlaç)
Ek-fiilin şart çekimiyle karıştırılabilir.
Çocuk başarılıysa sınıfını geçer. (ek-fiilin şartı)
YAPI BAKIMINDAN BAĞLAÇLAR

1. Basit Bağlaçlar

Ek almamış (kök hâlindeki) bağlaçlardır. ve ile de fakat eğer...
2. Türemiş Bağlaçlar

Yapım eki almış bağlaçlardır. kısaca yalnız üstelik...
3. Birleşik Bağlaçlar

Birden fazla kelimeden oluşurlar ve bitişik yazılırlar. yoksa hâlbuki...
4. Öbekleşmiş Bağlaçlar

Birden fazla kelimeden oluşur ve ayrı yazılırlar. ya da ne var ki hem de...


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Bağlaç Nedir?-Bağlaç Hakkında

Bağlaç Nedir?-Bağlaç Hakkında konusu, Eğitim ve Öğretim / Türkçe ve Edebiyat forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: bağlaç nedir kısaca, hatta ile ilgili cümle, bağlaç kısaca, bağlaç nedir kısa bilgi, kısaca bağlaçlar, bağlaç nedir kısaca bilgi, bağlaç hakkında kısa bilgi, kısaca bağlaç nedir, bağlaçlar kısaca, bağlaçlar nedir kısaca, kısaca bağlaç, bağlaç kısa anlatım, baglac nedir kısaca, yani açıkçası doğrusu hatta, bağlaç kısaca nedir,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Kinaye Nedir?-Kİnaye Sanatı Hakkında elif Türkçe ve Edebiyat 0 24-06-2009 04:09
Dökümantasyon ve Enformasyon Bölümü Nedir? / Hakkında gizem Meslekler Rehberi ve Meslek Seçimi 0 24-06-2009 03:38
Deniz İşletmeciliği ve Yönetimi Bölümü Nedir? / Hakkında gizem Meslekler Rehberi ve Meslek Seçimi 0 24-06-2009 03:07
Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Bölümü Nedir? / Hakkında gizem Meslekler Rehberi ve Meslek Seçimi 0 24-06-2009 02:03
Dil Nedir?-Dilin Özellikleri Hakkında elif Türkçe ve Edebiyat 0 24-06-2009 02:12

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 06:10 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats