bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Eğitim ve Öğretim > Türkçe ve Edebiyat

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 28-04-2010, 10:41   #1 (permalink)
 
mormavi - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Arrow Deyimler Ve Ozellikleri Nelerdir?

1. Kalıplaşmış sözlerdir. Yerleri değiştirilemez; bir kelime çıkarılıp aynı anlama da gelse yerine başka bir kelime konamaz. "Eli yüzü düzgün" deyimi "yüzü eli düzgün" biçiminde; "baş kaldırmak" deyimi "kafa kaldırmak" biçiminde değiştirilip söylenemez; söylense de deyim olmaz.

2. Bir araya gelirken çoklukla kendi gerçek anlamlarından ayrı bir anlam belirtirler. "Altın kesmek" deyimi "altını kesip doğramak parçalara ya da dilimlere ayırmak" anlamında kullanılmaz; bu söz "çok para kazanmak kazanır durumda olmak" anlamında kullanılır. Ancak kimi deyimlerde kalıplaşmış sözden çıkan anlam gerçek anlamın dışında değildir. "Sesi çıkmamak; çoğu gitti azı kaldı" deyimlerinde olduğu gibi.

3. Kısa ve özlü ifadeler taşırlar. Bir kavramı bir düşünceyi bir olayı az sözle belirtmek ya da daha etkili kılmak için kullanılırlar.

4. En az iki kelimeden oluşurlar. Bir kısmı kelime grubu bir kısmı da cümle hâlinde biçimlenmiştir. "Günaha sokmak içini dökmek" ve "elifi görse mertek sanır" "burnu yere düşse almaz" gibi.

5. Çoklukla mastar hâlinde olduklarından fiil çekimine girerler. "Burnunu çekmek" deyimi "burnunu çekti"; "bozuk çalmak" deyimi "bozuk çaldı"; "güçlük çıkarmak" deyimi "güçlük çıkardı" biçiminde çekimlenebilir.

6. Deyimlerin bir çoğu benzetme ve söz sanatları ile süslüdür. Anlatıma güzellik canlılık ve çekicilik katmak için bu şekilde kullanılırlar. Bu bakımdan genel kural niteliği taşımazlar. Bu yönleriyle de ata sözlerinden ayrılırlar. Çünkü atasözleri genel kural niteliği taşırlar; yol göstermek ders ve öğüt vermek amacı güderler. "Ağaçtan maşa aptaldan paşa olmaz" ata sözü netleşmiş bir genel kuraldır. Denenmiş uygulanmış her zaman ve herkes için doğru olan bir genel kural niteliğinde biçimlenmiştir. Oysa "fiyatı kırmak" sözünde genel bir kural yoktur. Çünkü her zaman fiyat dondurulmaz.

7. Bazı benzetmeli söyleyişler deyim olmadıkları hâlde deyim gibi kullanılırlar. "Arpacı kumrusu gibi (düşünmek)" "beşlik simit gibi (kurulmak)" "arı kovanı gibi (işlemek)" "kabak çiçeği gibi (açılmak)" deyimleri bu türdendirler.

8. Kimi ikilemeler de çoklukla deyim sayılmaktadır. "Allak bullak" "oldum olası" "takım taklavat" "süklüm püklüm" "ev bark" gibi.

9. Çoğu zaman deyimlerle birleşik kelimeler karıştırılır. Bu yanlışlara düşmekten kimi bilgilere sahip olmakla kurtulmak mümkündür. Birleşik kelimelerin bitişik yazıldıkları isim soyundan geldikleri aralarına yapım ve çekim eki girmeyecek kadar kaynaşmış oldukları unutulmamalıdır. Bunun yanı sıra deyimleri oluşturan kelime gruplarının isim ve fiil çekimlerine girdikleri aralarına çekim ekleri aldıkları da hatırdan çıkarılmamalıdır. Ancak bu ilkeler her ne kadar göz önünde tutulsa da deyimlerle birleşik kelimeleri kimi zaman tam ayırt etmek imkânı yoktur.

10. Bir milletin söz gücünden doğan ve doğduğu toplumun malı olan deyimler bazı istisnaları dışında mecazdırlar; kelime grubu olarak da isim sıfat zarf görevlerinde bulunurlar: "İçten pazarlıklı bir adam" cümlesinde "içten pazarlıklı" deyimi sıfat olarak; "keyfimi kaçırıp gitti" cümlesinde "keyfi kaçmak" deyimi zarf olarak; "karga derneğinde işim yok benim" cümlesinde "karga derneği" deyimi de isim görevinde kullanılmıştır.
Bilgicik.Com Türkçe Edebiyat Roman Özetleri Duvar Yazıları Atasözleri Hızlı Okuma Özlü Sözler Türk
Deyimlerin Atasözlerinden farkı şöyle özetlenebilir:

1- Deyimler kavram ve durum bildirirler.
2- Deyimlerin mecazlı anlamı vardır.
3- Deyimlerin öyküsüefsanesi ve kaynağı genellikle vardır.
4- Deyimleri anlatım kalıbı olarak görebiliriz.
5- Deyimlerde kesin hükümöğütyol göstericilik yoktur.Bu yüzden genel kural oluşturmazlar.

Not: Atasözleri için de yukarıda belirtilen açıklamaların tersi geçerlidir.

Deyimler ile atasözlerinin benzer tarafları şunlardır:

1- Her ikisinde de kelimelerde mecazistiare ve kinaye vardır.
2- Kelime dizilişleri değiştirilemez.
3- Sözdeki kelimelerin eş anlamlısını kelimenin yerine koymak olumlu bir sonuç vermezsözü bozar.
4- Biçim yönünden birbirlerine benzerler.


mormavi isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Deyimler Ve Ozellikleri Nelerdir?

Deyimler Ve Ozellikleri Nelerdir? konusu, Eğitim ve Öğretim / Türkçe ve Edebiyat forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: içinde davul geçen atasözleri, içinde davul kelimesi geçen atasözleri, davul kelimesi geçen deyimler, içinde davul geçen deyimler, içinde davul kelimesi geçen deyimler, içinde davul geçen atasözleri ve deyimler, davul deyimleri, deyimlerin özellikleri nelerdir, davul özellikleri, içinde davul kelimesi geçen atasözleri ve deyimler, deyimler ve özellikleri, davul kelimesi geçen deyimler ve atasözleri, davulun özellikleri nelerdir, davulun özellikleri, davul kelimesi geçen atasözleri,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Davul Nedir, Davul’un Özellikleri Nelerdir? elif Müzik Aletleri 2 25-11-2013 08:03
Silindir ve Özellikleri Nelerdir? elif Matematik 2 10-04-2012 10:22
Felsefi Düşüncenin Özellikleri Nelerdir Mahperver Felsefe Bilimi 0 18-02-2010 02:44
Sağlıklı bir yavru köpeğin özellikleri nelerdir? elif Sevimli Dostlarımız Köpekler 0 01-02-2010 03:43
Kudüm Nedir? Kudümün Özellikleri Nelerdir? elif Müzik Aletleri 0 19-01-2010 04:39

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 01:37 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats