bakimliyiz
Konu etiketleri: tasavvufi metinler, tasavvufi metinlerin özellikleri, tasavvufi metinler özellikleri, tasavvufi metinler nedir, tasavvufun özellikleri, tasavvuf metinleri, tasavvufi metinler nelerdir, tasavvufi metinlerin genel özellikleri, tasavvufun özellikleri nelerdir, öğretici metinler tasavvufi metinler, tasavvuf edebiyatının özellikleri nelerdir, tasavvufi metin nedir, tasavvufun genel özellikleri, tasavvufi metinler hakkında bilgi, tasavvuf edebiyatı nedir,
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Eğitim ve Öğretim > Türkçe ve Edebiyat

Kadın Portalı Kayıt Ol Reklam Verin İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 04-02-2011, 02:31   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Tasavvuf Edebiyatının Genel Özellikleri ve Nazım Türleri Nelerdir?

Tasavvuf Edebiyatının Genel Özellikleri ve Nazım Türleri Nelerdir?

Dinî-Tasavvufî Türk edebiyatı İslâmiyet’in ve Tasavvufun etkisiyle ortaya çıkmıştır. İslâmiyet’in kökleşip yayılmasında büyük etkisi olan tasavvuf zamanla edebî eserlerde de işlenmiş din ve tasavvuf edebiyat aracılığıyla yayılmaya çalışılmıştır. Dinî -Tasavvufî Türk edebiyatına Tekke edebiyatı da denir. Dinî -Tasavvufî Türk edebiyatında asıl olan sanat yapmak değil dinî-tasavvufi düşünceyi yaymaktır. Tekke şairlerinin çoğu tarikatlarda yetişmiş şeyh ve dervişlerdir. Tekke şiiri halk şiirinden de divan şiirinden de nazım şekilleri almıştır.
En belirgin özellikleri şunlardır:
  • Kurucusu 12. yüzyılda Doğu Türkistan’da yetişen Hoca Ahmet Yesevi’dir.
  • Tekke Edebiyatı Anadolu’da 13. y.y.’dan itibaren gelişmiştir.
  • Bu edebiyat şairleri tarikat merkezi olan tekkelerde yetişmiştir.
  • Nazım birimi genellikle dörtlüktür.
  • Hem aruz hem hece vezni kullanılmıştır.
  • Şiirlerin çoğu ezgilidir.
  • Allah insan felsefe doğruluk ibadet gibi konular işlenmiştir.
  • İlahi nefes nutuk devriye sathiye deme gibi nazım şekilleri kullanılmıştır.
  • Dili Âşık Edebiyatı’na göre ağır Divan Edebiyatı’na göre sadedir.
  • Âşık maşuk şarap saki gibi mazmunlara yer verilmiştir.
Yüzyıllara göre bu edebiyatın en önemli temsilcileri şunlardır:
  • 12.yy.: Hoca Ahmet Yesevi
  • 13.yy.:Yunus Emre Hacı Bektaş-ı Veli
  • 14.yy.:Kaygusuz Abdal
  • 15.yy.: Hacı Bayram-ı Veli Eşrefoğlu Rumi
  • 16.yy.: Pir Sultan Abdal
  • 17.yy.: Niyaz-ı Mısrî Sinân-ı Ümmî Hüdâi
  • 18.yy.: Sezai
  • 19.yy.: Kuddusi Turâbi
Bu özelliklerin dışında kalan; eserlerini aruz ölçüsüyle ve Divan Edebiyatı diliyle hatta tamamıyla Arapça-Farsça yazan tasavvufçular da vardır. Örneğin Mevlana Anadolu’da yetişen ilk ve en büyük Türk mutasavvıf olduğu halde eserlerini Farsça yazmıştır. Şeyh Galip Divan tarzında eser verdiği için Tekke Edebiyatı çerçevesinde düşünülmez Di-van Edebiyatı mensubu sayılır.
Tasavvufla İlgili Bazı Terimler
Vahdet-i Vücud (Varlığın Birliği): Evrende sadece Allah’ın varlığı söz konusudur. Diğer varlık zannettiğimiz bu “mutlak varlığın” Allah’ın bir parçası ve görüntüsüdürler.
Tekke: Tasavvuf ehli kişilerin tarikat mensuplarının barındıkları eğitim gördükleri yer kuruluş.
Pir: Tarikat kurucusu
Şeyh: 1.Tarikat kurucusu. 2. Tarikatta en yüksek dereceye ermiş kişi. 3. Tarikat kollarından birinin başında bulunan kimsedir.
Tarikat: Allah’a varma yolunda benzer biçimde düşünenlerin oluşturduğu topluluk.
Derviş: Bir tarikata girmiş onun kurallarına uygun yaşayan kimse.
Abdal: Gezgin derviş
Halife: Tarikat kurucusunun ya da şeyhin kendisine vekil tayin ettiği yetki verdiği kişidir.
Tekke şiirinde görülen ve dinsel içerikli konuları işleyen ilahi nefes deme şathiye … gibi ürünler nazım biçimi değil birer nazım türüdür. Çünkü bunlar da koşma tipi nazım biçimiyle ve hece ölçüsünün genellikle 7 8 ve 11′li kalıplarıyla söylenir. Söz konusu türlerde dörtlük sayısı genellikle 3 – 7 dir. İlahi nefes ve demeler bestelenerek söylenir.
İlahi

  • Herhangi bir tarikatın izini taşımaksızın Allah’ı öven şiirlere denir.
  • Daima özel bir ezgi ile söylenir.
  • Divan şiirindeki tevhit ve münacaatın Halk Edebiyatındaki karşılığıdır.
  • En ünlü şairi Yunus Emre’dir.
  • Değişik tarikatlara göre “deme nefes ayin” gibi adlar alır.
  • Şekil olarak koşma biçimindedir. Yani dörtlüklerden oluşur.
  • Son dörtlükte şairin adı veya mahlası geçer.
  • Genelde 7′li hece ölçüsü kullanılır. Bazı ilahilerde aruz vezni kullanılmıştır. Aruz vezninin kullanıldığı ilahiler gazel şeklindedir.
Nefes

  • Bektaşî şairlerinin yazdıkları tasavvufî şiirlerdir.
  • Nefeslerde genellikle tasavvuftaki vahdet-i vücut (varlığı birliği) kavramı anlatılır. Bunun yanı sıra Hz. Muhammet ve Hz. Ali için övgüler de söylenir.
  • Nefeslerde kalenderane ve alaycı bir üslûp göze çarpar.
  • Edebiyatımızda Pir Sultan Abdal nefesleriyle ünlüdür.
Deme

  • Alevi-Bektaşi tarikatından tasavvuf şiirlerinin tarikatlarını ve hareketleriyle ilgili temaları işleyen sorunlarını konu edinen şiirlerine “deme” adı verilir.
  • Genellikle 8′li hece ölçüsüyle yazılan demeler saz eşliğinde kendine özgü bir makamla söylenir.
Nutuk

  • Tekke Edebiyatı’nda Pirlerin ve mürşitlerin tarikata yeni giren müridleri bilgilendirmek tarikat derecelerini ve tarikat adabını öğretmek amacıyla söylenen didaktik şiirlerdir.
Şathiye

  • Dini ve tasavvufi halk şiirinde genel olarak mizahi manzumelere şathiye adı verilir.
  • Tasavvufi konuları işleyenleri şathiyat-ı sûfiyâne adını alırlar inançlardan alaylı bir dille söz eder gibi yazılan şiirlerdir. Görünüşte saçma sanılan bu sözlerin yorumlandığında tasavvufla ilgili türlü kavramlara değindiği anlaşılır.
  • Bu tür şiirlere genellikle Bektaşi şairlerinde rastlanır.
  • Medrese hocalarına göre bu şathiyeler küfür sayılır.
  • Bu türün en tanınmış şairi Kaygusuz Abdal’dır.

elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  

Alt 10-01-2014, 10:07   #2 (permalink)
Misafir
Avatar Yok
 
Standart

Tesekkur ederim

 
Alt 10-01-2014, 10:08   #3 (permalink)
Misafir
Avatar Yok
 
Face25 Okıl

Teşekkürler arkadaşlar.

 




Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Tasavvuf Edebiyatının Genel Özellikleri ve Nazım Türleri Nelerdir?

Tasavvuf Edebiyatının Genel Özellikleri ve Nazım Türleri Nelerdir? konusu, Eğitim ve Öğretim / Türkçe ve Edebiyat forumunda tartışılıyor.



Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Servet-i Fünun Edebiyatının Genel Özellikleri Nelerdir? elif Türkçe ve Edebiyat 1 27-02-2012 06:23
Tanzimat Devri Türk Edebiyatı Genel Özellikleri Nelerdir? elif Türkçe ve Edebiyat 0 08-12-2010 02:47
Servet-İ Fünûn Döneminde Öğretici Metinlerin Genel Özellikleri Nelerdir? elif Türkçe ve Edebiyat 0 08-12-2010 02:35
Fecr-i Ati Edebiyatının Özellikleri Nelerdir? elif Türkçe ve Edebiyat 0 08-12-2010 02:06
Türklerde Çağlara Göre Yazı Türleri Nelerdir?-Yazı Türleri Hakkında elif Türkçe ve Edebiyat 0 24-06-2009 01:07

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 03:25 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats