bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Eğitim ve Öğretim > Türkçe ve Edebiyat

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 15-12-2011, 06:03   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Ses Olayları Nelerdir

Ses Olayları Nelerdir


Ses Olayı Nedir?
: Kelimelerde zamana ve sahaya bağlı olarak sürekli değişmelerin gelişmelerin olması dilin canlılığının bir göstergesidir. Dil durağan değil dinamik bir yapıya sahiptir. Dilin söz varlığını oluşturan kelimelerdeki sesler heceleri ve kelimeleri oluştururken tarihî süreç içerisinde düşerler yer değiştirirler türerler başka seslere benzerler. İşte bütün bunlar ses bilgisi başlığı altında incelenir. Dilde ses olayları çeşitli sebeplerden kaynaklanır.

Ses olaylarının sebepleri

A) Dilin ses özellikleri: Türkçede kelime sonunda b c d g sesleri olmadığı için Arapça kitâb kelimesi Türkçeye kitap şeklinde geçmiştir. Uzun ünlü olmadığı için de â ünlüsü kısalarak normal a’ya dönüşmüştür.

B) Başka seslerin etkisi: Bazı sesler yanlarındaki diğer seslere etki ederek onları kendilerine benzetirler değiştirirler. Meselâ anbar kelimesindeki b sesi yanındaki n’ye etki ederek onu kendisi gibi dudak ünsüzü olan (m) yapmıştır. Böylece kelime ambar şekline dönüşmüştür.

Yaşıl kelimesinin yeşil’e dönüşmesinin sebebi y ve ş seslerinin inceltici etkisidir.

C) Vurgu: Türkçede orta hece vurgusu genellikle zayıf olduğu için bu hecedeki ünlüler bazen daralır bazen de düşerler: Tasarıla> tasarla besileme> besleme yalınız > yalnız vb. gibi.

D) Zayıf sesler: ğ h ı l n r y z sesleri zayıf sesler olduğu için bazı ses olaylarına sebep olurlar: ağabey > âbi hastahane > hastane pek iyi > peki bir daha> bi daha soğan> soan uğur> uur ınanmak > inanmak.

E) Söyleyiş güçlüğü ve kakofoni: Bazı seslerin yan yana gelmesi söyleyiş güçlüğüne veya kakofoniye sebep olur. Bu durumda bazı ses olayları olur: büyükcek > büyücek küçükçük > küçücük ufakcık > ufacık.
Ses olaylarının sebebini dildeki en az emek yasasına bağlamak mümkündür.


DİLİMİZDEKİ BAZI SES OLAYLARI

Daha önce gördüğümüz yumuşama ve sertleşme ses olaylarındandır. Bunlardan başka şu ses olayları vardır:

1- Kaynaşma
Ünlüyle biten bir sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirilince araya bir ünsüz girer. Bu ses olayına kaynaşma araya giren seslere de kaynaştırma harfleri denir. Kaynaştırma harfleri dört tanedir: y s ş n (Kolaylık: Yaşasın)

Örnek: Bahçe-n-in iki-ş-er kapı-s-ı oda-y-a ...

2- Hece (ses) (ünlü) Düşmesi
İki heceli bazı kelimeler ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecedeki dar ünlülerini yitirirler. Bu olaya ünlü düşmesi denir.

Örnek: Burun - bur-u-nu - burnu (Düşen ses -u-)
Emir - em-i-ri - emri (Düşen ses -i-)
Fikir - fik-i-ri - fikri (Düşen ses -i-)
İçeri - içer-i-si - içersi (Düşen ses -i-)
Ne + için - niçin (Düşen ses -e-)
Ne + asıl - nasıl (Düşen ses -e-)
Nerede - nerde (Düşen ses -e-)

3- Ses Türemesi
Bazı kelimeler bir ek veya yardımcı fiille birleşirken yeni bir ses türetirler.

Örnek: Az-cık - azıcık (Türeyen ses -ı-)
Zan-etmek - zannetmek (Türeyen ses -n-)
Öp-cük - öpücük (Türeyen ses -ü-)

4- Ses Değişmesi
Bazen bir ses başka bir sese dönüşebilir.

Örnek: İyi-idi - iyiydi (i - y oldu.)
Saygı-ile - saygıyla (i - y oldu.)
Kayıp-oldu kayboldu (p - b oldu ayrıca ses düşmesi var.)


elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  





Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Ses Olayları Nelerdir

Ses Olayları Nelerdir konusu, Eğitim ve Öğretim / Türkçe ve Edebiyat forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: ses olayları nelerdir, türkçemizdeki ses olayları, türkçedeki ses olayları nelerdir, başlıca ses olayları nelerdir, türkçemizdeki tüm ses olayları, ses olayları ödevi, ses olaylari ödev, ses olayları hangileridir, ses olaylari nelerdir,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Hz. Ali Dönemi Olayları Nelerdir? Я Tarih 12 29-03-2017 10:05
Hz. Osman Dönemi Olayları Nelerdir? Я Tarih 14 22-03-2017 09:26
Türkçedeki Ses Olayları Nelerdir?-Ses Olayları Hakkında elif Türkçe ve Edebiyat 6 17-12-2015 08:36
Ses Olayları Nelerdir? elif Eğitim ve Öğretim 0 15-06-2011 04:07
Orhan Bey Dönemi Önemli Olayları Nelerdir? elif Tarih 0 04-02-2011 05:53

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 07:13 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats