bakimliyiz
Konu etiketleri: halk hikayesinin özellikleri, halk hikayesi özellikleri, halk hikayelerinin özellikleri, halk hikayesinin genel özellikleri, halk hikayelerinin genel özellikleri, halk hikayesi nedir, halk hikayeleri özellikleri, halk hikayesi genel özellikleri, türk halk hikayelerinin genel özellikleri, halk hikayesi nedir özellikleri nelerdir, halk hikayeleri genel özellikleri, halk hikayelerin genel özellikleri, halk hikayelerinin bölümleri, halk hikayesi nedir ve özellikleri, hikaye nedir özellikleri,
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Eğitim ve Öğretim > Türkçe ve Edebiyat

Kadın Portalı Kayıt Ol Reklam Verin İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 05-03-2012, 04:51   #1 (permalink)
Я
 
Я - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Halk Hikayesinin Genel Özellikleri

Halk Hikayesinin Genel Özellikleri
  • Halkın ortak duygularını yansıtan anlatma yoluyla kuşaktan kuşağa aktarılan hikayelerdir. Öykü türünün eski biçimleri olan bu ürünler halkın içinde ve halk diliyle oluşmuştur.

  • Halk hikayeleri destan ile günümüz modern hikaye arasından bir köprü görevi üstlenmiştir. Bu köprünün ilk ayağı ise XV. yüzyılda yazıya geçirilen Dede Korkut Hikayeleridir.

  • XV. yüzyılda itibaren destanların yerlerini tutmaya başlayan ve günümüzde de özellikle Doğu Anadolu'da yaşamaya devam eden halk hikayeleri aşık dediğimiz anlatıcılar tarafından günümüze kadar getirilmiştir.

  • Halk hikayeciliği geleneği destanlarla başlayıp Dede Korkut Hikayeleri Battalname Danışmentname Gazavatname Hamzaname Saltuk-name ile devam eden anlatma geleneğinin XV ile XX. yüzyıl arasındaki sözlü edebiyatın aşamalarından biridir.

  • Halk hikayeleri beli bir olay üzerine kurulan bir çeşit öykü gibidir. Dolayısıyla kahramanlarıyla gerçek yaşamdaki insanlar arasında benzer özellikler vardır. Hikayelerdeki olay ve kişiler oluştukları dönemin sosyal yapısını kültürel özelliklerini duyuş ve düşünüşünü kısacası zihniyetini yansıtan birer araçtır.

  • Oluşma şekillerine bakıldığında halk hikayeleri ile destanlar arasından benzerlikler görülür ilk olarak hikayeye konu olan bir olay gerçekleşir. Sonra bu olay sözlü gelenek içinde kuşaktan kuşağa aktarılır. Bu aktarmalarda hikayeyi anlatanlar bazı bölümlerine türküleri de dahil eder böylece anlatıma müzik de eşlik eder. Daha sonra aşıklar (saz şairleri halk şairleri) bu hikayeleri belli bir sıraya göre yeniden düzenleyerek halka açık yerlerde saz eşliğinde anlatırlar. Böylece son şeklini alan halk hikayeleri sonradan yazıya geçirilerek unutulmaktan kurtarılmış olur.

  • aşıklar bu hikayeleri anlatırken kendi yorumlarını hayal güçlerini ve üsluplarını katarak hikayeyi zenginleştirirler. Bu yüzden aynı hikayenin farklı yörelerde farklı varyantlarıyla karşılaşmak mümkündür.

  • Hikayelerde "aldı sazı eline" "aldı Kerem" "bakalam ne dedi" "deyüp kesti" gibi kalıplaşmış sözler bulunur.

  • Halk hikayelerinde mekan unsuru destan ve masallardakine göre daha belirgin ancak modern hikaye ve romandakine göre daha yüzeyseldir. Genellikle kent ülke adları veya fizikî mekan adları (kale saray bahçe dağ köşk gibi) verilir fakat bunlarda da ayrıntılı ve gerçekçi bir betimleme görülmez.

  • Hikayelerde geçen olayların gerçekleştiği genel zaman dilimi çoğunlukla belirsizdir. Bazı hikayelerde "çok eski zaman bir zaman vaktin birinde bir gün gel zaman git zaman" gibi belirsiz anları ifade eden kalıplaşmış sözler yer alır. Bu dinleyiciye hayal zenginliği kazandırır. Bunun yanında "yedi gün yedi ay yetmiş yıl kırk yıl dokuz gün" gibi sayılara bağlı olarak ifade edilen zamanlar da vardır. Üç beş yedi dokuz kırk gibi sayılarla oluşturulan motifler hikayelerin yanı sıra destan ve masallarımızda da sık sık kullanılmıştır.

  • Hikayedeki kahramanlar gerçeğe yakındır destanlarda olduğu gibi olağanüstülüklere fazla yer verilmez.

  • Anlatımda nazım ve nesir iç içedir. Olaylar nesirle duygular nazımla ifade edilir. aşık hikaye anlatırken bazı yerlerde konuşmasına ara verir kahramanların ağzından genellikle mani biçiminde türkü söyler. Hikayeci aşık bazen ayakta dolaşarak gerektikçe jest ve mimiklerle hikayedeki kahramanların konuşma ve duygu özelliklerini ses taklitleriyle belirterek anlatır çalar ve söyler. Bu yönüyle halk hikayelerinde şiir müzik hikaye ve oyun iç içedir.

  • Halk hikayeleri genellikle kasaba ve köylerde; uzun kış gecelerinde ramazan gecelerinde düğünlerde ve başka nedenlerle yapılan toplantılarda anlatılır. Kırsal bölgelerde köy odaları; kasaba ve şehirlerde ise genellikle kahveler bu anlatımlar için seçilen mekanlardır. Bir hikayenin anlatımı; konunun uzunluğuna hikayeci-aşıkların gücüne dinleyicilerin ilgisine göre her bir toplantı dört - beş saat olmak üzere 3-7 gece hatta kimi zaman daha da uzun sürer. Anlatıcı bazen temaya bağlı kalarak kendisi de hikayeye eklemeler yapabilir. Hikayecinin yere ve zamana göre asıl konuya eklediği başka olay ve menkıbelere "karavelli" adı verilir.

  • Halk hikayelerinde halkın günlük yaşamda kullandığı sözcük ve deyimlerle zenginleştirilmiş yöresel tabirlerin de yer aldığı yalın bir dil kullanılır. Gerek dinleyici gerek anlatıcı olsun halktan kişiler olması kullanılan dilin sade ve anlaşılır olmasını gerektirir.

  • Halk hikayeleri metinleri birer edebî metindir kurmacadır. Sanatsal yönü bulunun bu metinlerde dil şiirsel işleviyle kullanılmıştır.

  • Bu hikayelerin anlatımında ilahi bakış açısı kullanılır yani hikayenin anlatıcısı hikayedeki her şeyi bilen bir bakış açısına sahiptir.

  • Halk hikayelerinde din ve kahramanlık konuları da bulunmakla beraber en önemli tema aşktır. Aşk temasıyla oluşan önemli halk hikayeleri şunlardır. Tahir ile Zühre Kerem ile Aslı Ferhat ile Şirin Arzu ile Kamber Emrah ile Selvihan.

  • Halk hikayeleri genellikle üç bölümden oluşur: Dinleyiciyi hikayeye hazırlamak amacıyla söylenen ve asıl konuyla ilgisi bulunmayan birinci bölüme "döşeme" adı verilir. Döşemede genellikle eski aşıkların adı anılır bir tekerleme söylenir dinleyicilere dürüstlük erdemli olmak birlik ve beraberlik gibi evrensel mesajlar verilir: Bir dua ile başlayan hikayenin anlatıldığı bölüm ise ikinci bölüm yani "asıl olay"dır. Bu bölümde kahramanlar ve konu kısaca tanıtıldıktan sonra hikaye anlatılır.

  • Üçüncü bölüme dua adı verilir. Bu bölümde sevip kavuşamayanlar için dua edilir. Hikaye anlatıcısı (aşık) alçakgönüllük göstererek "Ustamızın adı Hıdır elimizden gelen budur." diyerek hikayeyi bitirir.


Halk hikayelerini konularına göre iki grupta toplamak mümkündür:



1. Aşk Hikayeleri: Uzun süre toplumun hafızasında yaşayan aşkların hika-yeleştirildiği sevgi temasını işleyen hikayelerdir. Bunların bir bölümü saz şairlerinin hayatı üzerine kurulmuştur. Aşk hikayelerinde birbirine kavuş*maları önleyen din ayrılığı (Kerem ile Aslı) sınıf ayrılığı (Emrah ile Selvi*han) servet eşitsizliği (Arzu ile Kamber) gibi toplumsal engellerle mücade*leler anlatılır.



2. Kahramanlık (Destansı) Halk Hikayeleri: Daha çok destana ait bazı özellikleri de içeren yiğitlik teması üzerine kurulan hikayelerdir. Dede Kor*kut Hikayeleri ve Köroğlu hikayesi bu türün en güzel örnekleridir. Bu tür hikayelerde tarihî kişiliği ön planda olan tarihe mal olmuş kahramanların veya dinî açıdan önemi sayılan kişilerin maceraları konu edilir. Battal Gazi Danişment Gazi Hz. Ali ile ilgili hikayeler bu türe örnek gösterilebilir.



Halk hikayelerini kaynakları Bakımından üç grupta toplayabiliriz:



1. Türk Kaynaklı Olanlar: Dede Korkut Hikayeleri Kerem ile Aslı aşık Garip ile Şahsanem Emrah ile Selvihan Köroğlu Hikayesi Karacaoğlan ile İsmigan Sultan...



2. Arap - İslam Kaynaklı Olanlar: Leyla ile Mecnûn Yusuf ile Züleyha Gazavat-ı Ali (Hz. Ali Cenkleri) Battal Gazi Danişment Gazi vs.



3. İran- Hint Kaynaklı Olanlar: Ferhat ile Şirin Kehle ve Dimme

Я isimli Üye şimdilik offline konumundadır  

Alt 21-05-2012, 05:20   #2 (permalink)
Misafir
Avatar Yok
 
Standart

tuyuğ nedir cevaplayabilirmisiniz ? :)

 
Alt 12-10-2012, 02:17   #3 (permalink)
Я
 
Я - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart

Alıntı:
Misafir´isimli üyeden Alıntı Mesajı göster
tuyuğ nedir cevaplayabilirmisiniz ? :)

Tuyuğ Nedir?-Tuyuğ Özellikleri başlığına bakabilirsin.

Я isimli Üye şimdilik offline konumundadır  
Alt 19-12-2013, 07:44   #4 (permalink)
Misafir
Avatar Yok
 
Standart

sadece ozellikleri olmasa daha iyi olur

 
Alt 05-05-2014, 06:32   #5 (permalink)
Misafir
Avatar Yok
 
Standart

çok uzun ya

 




Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Halk Hikayesinin Genel Özellikleri

Halk Hikayesinin Genel Özellikleri konusu, Eğitim ve Öğretim / Türkçe ve Edebiyat forumunda tartışılıyor.



Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Halk Şiiri Nedir?-Halk Şiiri Özellikleri elif Türkçe ve Edebiyat 14 24-10-2014 05:18
Halk Şiiri Geleneği ve Özellikleri Nelerdir? Я Türkçe ve Edebiyat 2 13-01-2014 02:20
halk şiirlerinin özellikleri Kayıtsız Üye Soru Cevap 2 28-02-2012 07:31
Halk edebiyatı ve genel özellikleri nelerdir elif Türkçe ve Edebiyat 0 25-02-2011 01:55
Halk Edebiyatı Özellikleri elif Türkçe ve Edebiyat 0 03-02-2011 03:34

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 04:43 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats