bakimliyiz
Sponsor Reklamlar
Geri git   Bakimliyiz.Com > GENEL KÜLTÜR > Biyografiler > Türkiye'den Biyografiler

Kadın Portalı Kayıt Ol İletişim Forumları Okundu Kabul Et
Alt 02-07-2008, 09:32   #1 (permalink)
 
elif - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Standart Eflatun Cem Güney Biyografi-Eflatun Cem Güney Kimdir?

Eflatun Cem Güney
Eflatun Cem Güney ( d. 1896 Malatya - ö. 1981 ) Türk halk edebiyatı araştırmacısı ve yazar.
Güney geleneksel halk hikayelerimizi ve masallarımızı derledi. Masallar yazdı. Bu nedenle adı Masalcı Baba olarak da bilinmektedir.
Anadolu'nun birçok yöresini öğretmenlik görevi sırasında tanıdı. Bu yörelerde yerel sanat dergilerinin çıkmasına ön ayak oldu. Danimarka'da bulunan Andersen Kurumu Açıl Sofram Açıl adlı eseriyle ona 1956 yılında Dünya Çocuk Edebiyatı Onur Belgesi verdi. 1960 yılında Dede Korkut Masalları adlı kitabıyla bu ödülü tekrar kazandı.
Çocuk edebiyatımızın verimli yazarlarından Güney birçok masalımızın günümüz Türkçe’siyle yeniden gün ışığına çıkarılmasında büyük rol oynadı.
“Yokuşlarda ter dökerek inişlerde tırnak sökerek giderken önlerine öyle bir dağ dikilmiş ki ne dolanı çıkılır ne tırmana tırmana. Ha işte bu dağın böğründe bir yol bir iz ararken görmüşler ki ne görsünler gözleri ışıl ışıl tüyleri kolan kolan bir kurt bir çalı dibinde inildeyip duruyor. Meğer kurdun ayağına öyle bir çakır diken saplanmış öyle bir çakır diken saplanmış ki nasıl deyim kara saplı bıçak gibi ta varıp kemiğe dayanmış...” Az mı dinledik buna benzer masalları radyonun gözde iletişim aracı olduğu günlerde. Yazı dilinden başka bir anlatım bu; halk hikâyelerinden izler taşıyan biraz da meddahları hatırlatan. Masallarda böyle kişisel kendine özgü bir anlatım yolu tutturmuştur Eflatun Cem Güney. Masallar halk hikâyeleri söz konusu olunca Eflatun Cem ile birlikte sevda da hatırlanmalıdır. Çünkü o bu tür halk ürünlerine gönülden bağlıdır bunları yayına hazırlarken gerçek bir folklorcu gibi davranmakla kalmamış aynı zamanda bir sanatçı yaratıcı bir yazar gibi çalışmıştır. “Masallara yeni renkler motifler katmış yepyeni varyantlar yaratmıştır.” Dertli Kaval Âşık Garip Kerem ile Aslı Tahir ile Zühre onun kitaba geçirdiği bize ulaştırdığı ve sevdirdiği halk hikâyelerinden bir kaçı. Bu yanıyla o çağdaş bir halk hikâyecisidir. Hekimhan’da 1896’da doğan Eflatun Cem Telgraf müdürü Ahmet Hurşit Beyin oğludur. Ölümle erken tanıştı: o daha altı yaşında babasını yedi yaşında annesini yitirdi. Amcası Sivas Posta Müdürü Şevket Beyin yanında büyüdü. Birinci Dünya Savaşı’nın henüz sona erdiği günlerde Sultaninin Edebiyat Bölümünü bitiren tek öğrenciydi.

Dertli Kaval Hikayesi
Öğrenim döneminin sonunda Konya Öksüzler Yurdunda Türkçe öğretmeni olarak çalışmaya başladı. Mütareke günlerinde duygularını şiirlerle anlattı. 19 Mayıs içindeki kurtuluş umudunu yeşertti. İlk Kuvayi Millîye Marşı’nı yazdı. Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Cemiyetinin Konya’daki çalışmalarına katıldı. Kuvayi Millîye’nin Öğüt gazetesi ile İrşat dergisinde çalıştı. Kurtuluş edebiyatımızın ilk eserini Matem Sesleri adlı şiir kitabını yayımladı; millî bir ruhla söylenmiş şiirlerle marşlar yer alır bu kitapta. Hamdullah Suphi’nin bakanlığı döneminde toplanan ilk Maarif Kongresine katıldı. Kayseri Sultanisi Türkçe öğretmenliği sırasında Nafi Atuf Kansu’yla birlikte Misakı Millî gazetesiniçıkardı. Ankara’da Reşat Nuri Ali Canip Hasan Ali’yle birlikte Türkçe Edebiyat kitaplarının incelenmesi çalışmalarına katıldı. Eskişehir Sivas Samsun Afyon Kütahya İstanbul gibi Anadolu'nun birçok yöresini öğretmenlik görevi nedeniyle tanıdı. Bu yörelerde yerel sanat dergilerinin çıkmasına önayak oldu. Oğluyla birlikte Dertli Kaval hikâyesini yazdı ne yazık ki hikâyenin gazetelerde yayımlanacağı günlerde oğlunu yitirdi. Tarifsiz acılar yaşadı kırk gün kırk gece kapanarak İnsan Çocuğa Ağıtlar’ı yazdı.

Her Derde Deva Çiçekler
“Yurdumuzun sadece insanı büyüleyen bir güzelliği değil sır ve sihirle yoğrulmuş folklor özellikleri de vardır: Yaylaların birinde murat kapıları açılır; adaklar adanır niyetler tutulur... ötekinde çiçekler çiğdemler burcu burcu konuşur. Biri “ben şu derde devayım” der; öbürü “ben de şu hastalığa şifayım” der der ama gene duyan duyar duymayan duymaz...” Güney kendini halk edebiyatıyla ilgili çalışmalara vermiş ozanlarımızla ilgili çalışmalarla yayın dünyasında kendine yer bulmuştur.
Halk Şiiri Antolojisi
Halk Türküleri gibi kitaplarda onun imzasını görürüz. Bir de oğluyla birlikte yazdığı Âşık Meslekî Âşık Kâmili Âşık Ruhsati Erzurumlu Emrah gibi eserlerde. Daha 1918’de Konya’da öğretmenliğe başladığı günlerde folklor araştırmalarına da başladı. Bir yandan derleme tarama çalışmalarını yürütürken bir yandan da topladıklarını işleme değerlendirme çalışmalarına girişti. Çalıştı çabaladı çıktığı yolda güçlüklerle karşılaşsa da yılmadı yıllarca yürüdü. Akıp giden zamana karşı durdu bir bakıma. Zaman geçip giderken folklor değerlerimiz kaybolmasın istedi. Bir adım ötede bunların halk ağzı ve halk zevkiyle işlenerek millî kütüphanemiz için değişmez kılına dokunulmaz demirbaş nüshalar durumuna getirilmesini amaçladı. Onun karınca gibi çalışarak oluşturduğu metinlerin kılına dokunulmaz demirbaş nüshalar olup olmadığı tartışılabilir; belki böyle bir amaç belirlemenin gerekli olup olmadığı da. Ancak onun oluşturduğu eserler halk ağzından özellikler halk zevkinden izler taşımaktadır. Folklor ona göre şu başlıklarda toplanır: Millî destanlar destan tipi hikâyeler halk hikâyeleri halk masalları mitler ve halk efsaneleri halk fıkraları atasözleri türküler.

Söz Yazı Gönül Yaylası
“Bu masallar bu hikâyeler sözlü gelenekteki ağız tadıyla işlenerek halk klâsiklerimizin demirbaş nüshaları meydana getirilebilir... Bu destanlar bu efsaneler bizi kendi dar kabuğundan çıkarıp toplumun gönül yaylasına ulaştıracak yeni eserlerin yazılmasına yol açabilir... Bu güzellemeler bu yiğitlemeler; şu manasız şiir çırpınmaları yerine yüreklere derinlik enginlik verecek bir şiir çağlayanı olabilir... Bu türküler koşmalar ve bu ilâhîler nefesler ses ve saz sanatçılarımızın dillerine tat tellerine halavet katacak bir ezgi demeti olabilir.. Folklor edebiyatımıza folklor müziğimize ait olan kimi eserler de batı tekniği ile işlenerek yeni bir sanat yeni bir edebiyat şekline can verilebilir...” O bu türlerin hepsini sever ama masallara sevdalıdır. “Ben masal analarının dizi dibinde yetiştim. Tadı damağımda kalmıştı onların masallarının. (...) sonra bu masalların birer sanat değeri olduklarına inandım. Sözlü bir gelenek hâlinde sürüp gelen bu masalları aynı anlatış tadıyla kaleme almaya çalıştım.”

Kalbin Gülen ve Ağlatan Telleri
Eflatun Cem Güney geleneksel halk hikâyelerimizi ve masallarımızı derlemekle kalmadı kendisi de masallar yazdı. Bu nedenle Masalcı Baba olarak ünlendi. “Ya şu tandır başı; ne masallar ne masallar var orada; makas kesmedik iğne batmadık masallar. Hele iki tekerleyip bir yuvarlamasını bilen masal ustalarından dinlenirse tadına doyum olmaz. Doğrusu ağızlarından bal akar dilleri de kaymak çalar balın üstüne...” Eflatun Cem Güney şehir şehir köy köy dağ tepe dolaştı. Masallar dinledi kaydetti onları yoğurdu özümsedi kendi diliyle yazdı; okuyucuları daha çok çocukları gençleri ama her yaştan insanı buluşturdu masallarla. Çalışmaları ilgi ve beğeniyle izlendi. Masal alanındaki çalışmaları uluslar arası bir seçici kurulca dünya çocuk ve gençlik edebiyatının en iyi örnekleri sayıldı ona Andersen Ödülü verildi. “Hans Christian Andersen Medal Kurumu” çağdaş masal yazarları içinde Eflatun Cem’in Açıl Sofram Açıl kitabındaki masalları 55 milletten şeref listesine aldığı 11 eser arasında en mükemmeli kabul etti ona Andersen Payesi Şeref Diploması ve Dünya Çocuk Edebiyatı Sertifikası verdi (1956). 1960’ta "Dede Korkut Masalları" ile aynı ödül bir kez daha verildi Güney’e.

İnsan Ruhunda Gezinti
Eflatun Cem Güney’e göre halk ruhunun vatanı olan masallarda halk kendini kendi dilini kendi kalbini kalbinin gülen ve ağlayan tellerini bulur: “Bilindiği gibi masallar halkın hayal gücüyle yarattığı verimlerdir. Fakat bunlar sadece birer kuru hayal değildir: gerçeğin de büyük payı vardır. Halk hikâyelerinde gerçek ön plânda hayal arka plânda gelir. Bu gerçekler düpedüz değil de masal motifleriyle anlatılır. Bu bakımdan kendi toplumumuzun yaşantılarını da bize öğretir. Hele insanı insana tanıtıcı yönü daha kuvvetlidir. Gerçekten masallar insan ruhlarında yapılmış gezilerdir. Halk ruhunun vatanı olan bu eserlerde halk kendini kendi dilini kendi kalbini kendi kalbinin gülen ve ağlayan tellerini buluyor.” Gözlerini yitirdi genel olarak sağlığı bozuldu. Ama boş durmadı. Masallar üzerinde yoğunlaştı. Derlediği masalları titizlikle değerlendirdi. Masalları halkın ağzından çıktığı şekilde değil kendine özgü bir üslûpla anlatmayı tercih etti. 30’u masal olmak üzere 62 kitabı yayımlandı. “Keloğlan Peri kızı Devanası Yedi Köyün Yüzkarası İddi ile Bidı Hılı ile dılı Kara Ese Sarı Köse... Bu masal kahramanlarının hamuru mayası bir ama huyu suyu bir değil; akı da var karası da... Akyürekliler arasında gönül alıp kâbe yapanlar mı dersin hakka hakikate tapanlar mı... On parmağını kandil edip yakanlar mı dersin on parmağında on hüner olanlar mı... (...) Karayürekliler arasında da kendilerini dev aynasında görenler de vardır burnu Kaf dağında gezenler de. (...) Saman altından su yürütenler de vardır ipe un serenler de... Görülüyor ki içlerinde beğenilen örnek edilmesi değenler de bulunuyor beğenilmeyen şerrinden kaçılması gerekenler de... İşte masalların da asıl eğitim değeri burada...”

Gözlerimin Son Çırası
1972’de ölümüne 9 kala jübilesi yapıldığı gün “Karlı dağın başına bir güneş çaldı.” der. Oysa gözlerini kaybettiğinden dağı karı güneşi görmesi mümkün değildir. Alçak gönüllü ince ruhlu bir sanatçı olan Cem gönül gözüyle görür yaren diliyle konuşur. Gözlerinin görmeyişine üzülmekle birlikte son yazdığı kitabı için benzetmesi ilginçtir: “Gözlerimin son çırası.” Çocuk edebiyatımızın verimli bir yazarı olan Eflatun Cem Güney birçok masalımızın günümüz Türkçesiyle gün ışığına çıkarılmasında büyük çaba gösterdi. Halk Şiiri Antolojisi Dertli Kaval En Güzel Türk Masalları Halk Türküleri Bir Varmış Bir Yokmuş Nasrettin Hoca Fıkraları Evvel Zaman İçinde Dede Korkut Masalları Gökten Üç Elma Düştü Az Gittim Uz Gittim Folklor ve Eğitim Folklor ve Halk Edebiyatı onun bize armağanı kitaplardan bazıları. “Yıllar tüketmedi şu kalem tüketti beni. Söyleyecek yeni bir şeyim kalmadı yazacak söyleyecek şeyi olanlara bizden selâm olsun.” diyen Eflatun Cem Güney aldı başını gitti 1981 yılı Ocak ayının ilk günlerinde. Biraz Köroğlu’nun Bolu Beyi’ne seslenişindeki yiğitlik; “Benden selâm olsun Bolu Beyi’ne.” der gibi. Biraz da durumunu tevekkülle kabullenme baş kaldırmak bir yana giderken kalanlara gönülden bir selâm verme. Bu selâm “yazacak söyleyecek sözü olanlara.” Yunus Mevlânâ Hacı Bayram-ı Veli Kaygusuz Abdal Akşemseddin gibi...



elif isimli Üye şimdilik offline konumundadır  




Etiketler
eflatun cem guney

Hızlı Cevap

Doğrulama Sorusu
Mesajınız:
Yazı şeklini sil
Kalın
Eğik yazı
Altı çizik

Grafik ekle
Alıntı yap [QUOTE]
 
Alanı Küçült
Alanı Büyült

Seçenekler
Stil


Eflatun Cem Güney Biyografi-Eflatun Cem Güney Kimdir?

Eflatun Cem Güney Biyografi-Eflatun Cem Güney Kimdir? konusu, Biyografiler / Türkiye'den Biyografiler forumunda tartışılıyor.


Konu etiketleri: şarkıcı eflatun kimdir, eflatun kimdir şarkıcı, eflatun cem güney kimdir, eflatun şarkıcı kimdir, eflatun cem güney, eflatun kim, eflatun biyografi, eflatun kimdir, eflatun cem güney biyografisi, eflatun cem güney biyografi, şarkıcı eflatun biyografi, şarkıcı eflatun kim, eflatun cem güney den masallar, eflatun cem güney hayatı, şarkıcı eflatun,

Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Can Kıraç Biyografi-Can Kıraç Kimdir? elif Türkiye'den Biyografiler 0 27-06-2008 08:42
Vehbi Koç Biyografi-Vehbi Koç Kimdir? elif Türkiye'den Biyografiler 0 27-06-2008 08:41
Ümit Özdağ Biyografi-Ümt Özdağ Kimdir? elif Türkiye'den Biyografiler 0 26-06-2008 01:57
Güney Afrika'yı Tanıyalım CooLKadin Dünyadan Tatil Yerleri ve Oteller 0 05-06-2008 11:09
Güney Kore'yi Tanıyalım CooLKadin Dünyadan Tatil Yerleri ve Oteller 0 05-06-2008 11:03

Üye olmadan soru sorabilirsiniz!

Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 12:45 .


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2 ©2010, Crawlability, Inc.
Web Stats